Кіріспе

Американдық актер (1847–1920)

Джеймс О'Нилл (15 қараша 1847 – 10 тамыз 1920) – ирланд-американдық театр актері. Ол американдық драматург Юджин О'Ниллдің әкесі және оның ұлының «Түнге созылған күндіз» пьесасындағы басты кейіпкерлердің біріне үлгі болды.

Ерте өмір

Джеймс О'Нилл 1847 жылдың 15 қарашасында Ирландияның Килкенни графтығында дүниеге келген. Оның ата-анасы, Едуард пен Мэри О'Нилл, алыс туыстар еді. Оның әкесі фермер болған. Отбасы 1851 жылы Америкаға көшіп, Нью-Йорк штатының Буффало қаласына қоныстанды. 1857 жылы олар Огайо штатының Цинциннати қаласына көшіп, Джеймсті машина жасаушының оқушысы ретінде жұмысқа орналастырды.

Мансап

21 жасында ол Огайо штатының Цинциннати қаласында Бусиконың "Коллин Бэун" (1867) қойылымында сахнада алғаш рет өнер көрсетті. 1867 жылы Эдвин Форрест "қоштасу турына" шықты. О'Нилл Форресттің Цинциннатидегі "Виргиний" қойылымында шағын рөлде ойнады, содан кейін көшпенді репертуарлық труппаға қосылды. Ол Джозеф Джефферсонның "Рип Ван Винкл" пьесасында жас теңізші рөлін сомдады және алғаш рет өзінің акцентіне кедергі келтіретінін байқады. Қара шашы болғандықтан "Қара ирландиялық" деп аталған О'Ниллді таңдау, Отелло кейіпкерінің Сахара Африкасынан емес, қара шашы мен қара сырт келбетімен ғана сипатталатындығы туралы пікірталасқа себеп болуы мүмкін деген болжам бар. Сан-Францискода О'Нилл актер Джон Эличпен дос болып, 1890 жылы 1 мамырда Колорадо штатының Денвер қаласында Элич зоологиялық бағының ашылуына қатысты. Ол ашылу салтанатында "Қайта осы сахнада ойнаймын, қашан айтсаң да" деп уәде берді. 1897 жылы 30 мамырда О'Нилл уәдесін орындап, Марта Мортонның "Гелена" пьесасының премьерасында ойнады. Ол үміткер актер ретінде танылды және жылдам түрде өрлеп, таңертеңгі сеанстардың жұлдызына айналды.

Өлім

1920 жылдың ортасында Джеймс Нью-Йорк қаласында автомобильдің соқтығысына ұшырады және Коннектикут штатының Нью-Лондон қаласындағы Лоуренс еске алу ауруханасына жеткізілді. Ол 1920 жылдың 11 тамызында 72 жасында Коннектикут штатындағы отбасының жазғы үйі – Монте-Кристо коттеджінде ішек рагынан қайтыс болды. Оның Сент-Джозеф шіркеуіндегі жерлеу рәсіміне О'Ниллдің әпкесі, Сент-Луис қаласының М. Платт ханымы және АҚШ Жоғарғы Сотының Бас судьясы Эдвард Д. Уайт қатысты. О'Нилл Сент-Мэри зиратына жерленді.

Мұра

Кейінірек Джеймс О'Нилл, Евгений О'Ниллдің өлімінен кейін жарияланған, өмірбаяндық "Түнге созылған күндізгі саяхат" пьесасындағы шағын, тез көңіл күйі өзгеретін, айналасын көрмейтін Джеймс Тайрон кейіпінің прототипі болды. Бұл пьеса О'Нилл отбасына өте ұқсас Тайрон отбасының тарихын айтады.