Кіріспе

Джон Джордан "Бак" О'Нил (13 қараша 1911 – 6 қазан 2006) – американдық бейсболшы, «Негрлік Америка лигасында» бірінші базадан ойнаған және менеджерлік қызмет атқарған тұлға, көбінесе «Канзас-Сити Монархс» командасымен. Ойыншылық карьерасынан кейін ол скаут ретінде жұмыс істеді және Бас лига бейсболындағы алғашқы афроамерикандық жаттықтырушы болды. Өмірінің соңғы жылдарында ол танымал лектор және сұхбат беруге жиі шақырылатын тұлғаға айналды, «Негрлік лигаларға» қызығушылықты қайта жаңғыртуға көмектесті және Канзас-Ситидегі (Миссури штаты) «Негрлік лигалар бейсбол мұражайын» құруда маңызды рөл атқарды. 2022 жылы ол «Бейсбол Даңқы залына» атқарушы ретінде сайланды. О'Нил Кен Бернстің 1994 жылғы «Бейсбол» деректі фильмдер сериясында ерекше көзге түсті. Оның өмірі Джо Поснанскидің 2007 жылғы «Бейсболдың жаны» кітабында сипатталған.

Өсе келе

О'Нил Флорида штатының Каррабелл қаласында Джон Джордан О'Нил (1873–1954) және Луэлла Кэмпбелл (қыз есімді; 1884–1945) отбасында дүниеге келген. Расизм мен сегрегация салдарынан О'Нилге бастапқыда орта мектепке бару мүмкіндігі берілмеді. Флоридада афроамерикандықтарға арналған бар болғаны төрт орта мектеп болған. Ол Флорида штатының Сарасота қаласындағы Ньютаун ауданында өсті. О'Нил Сарасотада сельдерей шаруашылығында жұмыс істесе, әкесі Ньютаунда бильярд залын басқарды. Кейін ол туыстарымен бірге Джексонвиллге көшіп, Эдвард Уотерс колледжінде орта мектепті аяқтады және екі жылдық колледж курстарын оқыды.

Ойын мансабы

1934 жылы О'Нил Флоридадан бірнеше жылға жартылай кәсіби командалармен гастрольдік ойындарға (расааралық көрмелерде ойнау) қатысу үшін кетті. О'Нил 1937 жылы жаңа құрылған Негр Америка Лигасында алғашқы маусымында «Мемфис Ред Сокс» командасымен келісімшартқа отырды. Келесі жылы оның келісімшарты «Монархтарға» сатылды. О'Нилдің мансабында 1937-1950 жылдар аралығында .288 орташа көрсеткіші болды, оның ішінде төрт маусымда .300-ден жоғары көрсеткіш, сондай-ақ бес маусымда .260-тан аспады. 1946 жылы бірінші базадағы ойыншы .353 орташа ұпаймен NAL лигасын жеңіп алды, ал 1947 жылы 16 ойында .350 көрсеткішін тіркеді. Ол 1940 жылы .345 және 1949 жылы .330 орташа ұпай жинады. Ол үш маусымда үш рет «Шығыс-Батыс» жұлдыздар ойынында және екі «Негр әлем чемпионатында» ойнады. О'Нилдің бейсбол карьерасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде екі жылға (1944 және 1945) үзілді, 1943 жылғы маусым аяқталғаннан кейін ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қосылды. Ол Нью-Джерсидегі әскери-теңіз құрылыс батальонында қызмет етті. 1946 жылғы маусымның басында «Монархтарға» қайта оралды. О'Нил 1948 жылы Фрэнк Дункан зейнеткерлікке шыққаннан кейін «Монархтардың» бас жаттықтырыушысы болып тағайындалды және 1951 жылға дейін бірінші базада тұрақты ойыншы ретінде ойнауын жалғастырды, содан кейін жартылай уақыттық статусына көшті. Ол 1948 жылдан 1955 жылға дейін сегіз маусым бойы «Монархтарды» жаттықтырды, бұл кезеңде екі лига титулын және плей-офф өткізілмеген ортақ титулды жеңіп алды. Оның екі даусыз жеңісі 1953 және 1955 жылдары тіркелді, сол кезде лигада алты командадан да аз болды.

Негро лигасының карьералық статистикасы

О'Нил 1951 жылы толық уақыт ойнағаны белгілі, ал 1955 жылға дейін резервтік және қосалқы ойыншы ретінде ойнады, бірақ 1951 және одан кейінгі кезеңдегі Негр лигасының статистикасы сенімсіз деп есептеледі және тез арада жоғары лига деңгейінен төмендеді.

Жыл Команда Жасы Ойындар Соққылар Жүгірулер 2B 3B HR RBI BB SO BA OBP SLG
1937 Memphis 25 9 34 5 10 1 4 0 4 0 0 .294 .294 .559
1938 Kansas City 26 39 127 25 33 7 3 3 19 11 16 .260 .343 .433
1939 Kansas City 27 46 155 19 28 5 4 1 22 3 14 .181 .249 .284
1940 Kansas City 28 31 114 19 35 7 3 1 30 5 6 .307 .342 .447
1941 Kansas City 29 32 129 18 30 5 2 0 11 6 7 .233 .272 .302
1942 Kansas City 30 46 178 27 47 8 1 1 22 4 11 .264 .307 .337
1943 Kansas City 31 39 144 21 42 4 0 1 17 4 8 .292 .333 .340
1944 Әскери қызмет
1946 Kansas City 34 27 95 14 27 2 2 0 11 1 14 .284 .376 .347
1947 Kansas City 35 36 127 27 34 6 1 2 15 9 13 .268 .340 .378
1948 Kansas City 36 19 69 7 18 1 1 0 10 2 5 .261 .311 .275
1949 Kansas City 37 45 109 17 36 4 0 1 14 6 0 .330 .330 .394
1950 Kansas City 38 31 83 14 21 5 2 1 1 5 11 .253 .340 .398
1951 Kansas City 39 42 134 44 3 26 .328 ~.328 .396
1952 Kansas City 40
1953 Kansas City 41 15 21 5 10 0 0 0 1 2 .476 ~.476 .476
1954 Kansas City 42
1955 Kansas City 43
Барлығы 12 маусым (1950 жылға дейін) 400 1364 213 361 55 22 11 176 56 105 .288 .317 .361
2.469 маусым 162 ойын орташасы 162 552 86 146 22 9 4 71 23 43 .288 .317 .361

Ойын алаңынан тыс

Том Бэрд 1955 жылғы маусымның соңында «Монархтарды» сатқанда, О’Нил менеджерліктен кетіп, «Чикаго Кабс» командасының скауты болды. Ол әйгілі бейсболшы Лу Брокқа алғашқы кәсіби келісімшартында қол қоюына көмектескені үшін танымал. Кейде О’Нилге тағы бір әйгілі ойыншы, Эрні Бэнксті де алғашқы келісімшартына қол қойғызған деп қате айтылады. Бірақ Бэнкс 1949 жылы «Монархтардың» B командасының менеджері болған Кул Папа Беллдің шақыруымен «Монархтарға» қосылған. Ол 1950 және 1953 жылдары «Монархтар» сапында қысқа ғана уақыт ойнады, бірақ әскердегі қызметі оның ойынына үзіліс әкелді. О’Нил сол кезде Бэнкстің менеджері болды, ал Бэнкс О’Нил «Кабс» командасына скаут ретінде келгенге екі жылдан астам уақыт бұрын оларға қосылған. 1962 жылы «Кабс» О’Нилді бас жаттықтырушы қызметіне тағайындамады, сондай-ақ оны команданың «Жаттықтырушылар колледжі» жүйесіне де енгізбеді. Оған сол уақытта команданы басқаруға рұқсат берілмеді. «Кабс» командасында көп жылдар жұмыс істегеннен кейін, О’Нил 1988 жылы «Канзас-Сити Роялс» командасының скауты болды және 1998 жылы «Жылдың орталық-батыс аймағының үздік скауты» атағын алды. О’Нил 1994 жылы Кен Бернстің бейсбол туралы түсірген PBS деректі фильміндегі Негр лигасы туралы әсерлі әңгімелері арқасында ұлттық деңгейде танымал болды. Содан кейін ол көптеген ұлттық телешоуларға қатысты, оның ішінде Дэвид Леттерменнің және Том Снайдердің кешкі шоуларында болды. 1990 жылы О’Нил Канзас-Ситиде Негр лигасының бейсбол мұражайын (NLBM) құруға жетекшілік етті және өмірінің соңына дейін оның құрметті төрағасы болды. 1996 жылы О’Нил Миссури университетінің (Канзас-Сити) бизнес әкімшілігі саласы бойынша құрметті доктор ғылымы дәрежесін алды. 2002 жылдың ақпан айында NLBM-ның «Legacy Awards» сыйлық беру салтанатында О’Нил Сент-Луистегі бейсбол скауттарының Даңқ залынан естелік жүзік алды. О’Нил мен жұлдызды ойыншы Ичиро Сузуки арасында жақын қарым-қатынас орнады. Ичиро О’Нилмен бірге Негр лигасының бейсбол мұражайына барып, «Сиэтл Маринерс» командасы Канзас-Ситиде ойын өткізген кезде О’Нилден ойын туралы кеңес алды. «Бакпен бірге мен үлкен күш сезіндім. Оның мінез-құлқынан, оның бұл ойынды қанша сүйетінін көруге және сезінуге болады».

Соңғы жыл

2006 жылдың 13 мамырында ол Миссуридің Батыс мемлекеттік университетінен білім беру саласы бойынша құрметті докторлық дәрежесін алды, сонымен қатар түлектер алдында сөз сөйледі. О’Нил 1981 жылдан 2000 жылға дейін 18 мүшеден тұратын Бейсбол Даңқының Ардагерлер Комитетінің құрамына кірді және 1995 жылдан 2001 жылға дейін алты негр лигасының ойыншысын қабылдау ісінде маңызды рөл атқарды. Бұл кезеңде Даңқ залы жылына бір негр лигасының ойыншысын қабылдау саясатын ұстанды. 2006 жылы О’Нил негр лигасының ойыншылары, менеджерлері және басшылары үшін арнайы дауыс беруге ұсынылды, бірақ қабылдану үшін қажетті тоғыз дауысқа жетпеді (он екі дауыстан), алайда тағы 17 негр лигасының өкілі таңдалды. «Құдай маған жақсылық жасады. Олар Бакты Даңқ залына лайық деп санамады. Олар осылай ойлады, және қазіргі жағдай осылай, сондықтан біз осымен келісуге тиіспіз. Егер сіздер үшін мен Даңқ залынан шыққан адам болсам, мен үшін бәрі жақсы. Просто Бакты жақсы көріңіздер. Бак үшін қайғырмаңыздар. Жоқ, қуандырыңыз, алғыс айтыңыз. 2006 жылдың 29 шілдесінде О’Нил Бейсбол Даңқы залында негр лигасының ойыншыларын қабылдау рәсімінде сөз сөйледі. Даңқ залының салтанатты шараларынан бұрын, О’Нил 17 шілдеде Канзас-Сити Т-Бонс командасымен келісімшартқа отырды, бұл оған Солтүстік лигасының Жұлдыздар ойынында ойнауға мүмкіндік берді. Ойын алдында О’Нил Фарго Мурхед РедХокс командасына «сатылды», және ол бастапқы шортстоп ретінде тізімделді, бірақ қасақана допты өткізіп алғаннан кейін, алаңға шықпай тұрып, ауыстырылды. Иннинг соңында О’Нилді Канзас-Сити командасына қайтару туралы тағы бір «сауда» жарияланды, бұл оған иннингтің төменгі бөлігінде бастап жетекшілік етуге мүмкіндік берді (тағы бір қасақана допты өткізіп алу). Т-Бонс бастапқыда 94 жастағы О’Нилдің кәсіби бейсбол ойынында ең жасы үлкен ойыншы болатынын мәлімдеді (бір апта бұрын Солтүстік лигасының басқа ойынында 83 жастағы Джим Эриотс осы көрсеткішті басып өтті). Алайда, бұл мәлімдеме қате болды, өйткені Солтүстік лигасының Шаумбург Флайерс командасы Тед «Дабл Дьюти» Радклиффпен бір ойынға келісімшарт жасап, оған 1999 жылдың 19 маусымында 96 жасында бір соққы жасауға мүмкіндік берді. О’Нил екінші ең жасы үлкен кәсіби ойыншы болғандықтан, ол кәсіби бейсбол ойынында алаңға шыққан ең жасы үлкен адам болады деген талапқа түзету енгізілді. Канзас-Сити Т-Бонс 2006 жылдың 26 мамырында оның жейдесін зейнеткерлікке шығарды. 2021 жылы команда О’Нилл мен тарихи франшизаны құрметтеу мақсатында өзін Канзас-Сити Монаркс деп атады.

Өлім және мұра

2006 жылдың 5 тамызында О’Нил денсаулығы нашарлағанын айтқаннан кейін Канзас-Сити ауруханасына түсті. Ол шаршағандықтан ауруханаға жатты, үш күннен кейін шығарылды, бірақ 17 қыркүйекте қайтадан жатты. 28 қыркүйекте Канзас-Сити БАҚ О’Нилдің жағдайы нашарлағанын хабарлады. 6 қазанда О’Нил 94 жасында жүрек жетіспеушілігі мен сүйек миының қатерлі ісігінен қайтыс болды. 2007 жылғы 2 сәуірде Канзас-Сити Роялз командасының ESPN арнасындағы маусым ашылу трансляциясында Джо Морган Роялз командасының О’Нилдің рухын ең жақсы бейнелейтін жанкүйерді Кауффман стадионындағы Бак О’Нилдің естелік орнына отырғызу арқылы О’Нилді құрметтейтінін жариялады. Орындық 101-бөлімнің C қатарындағы 1-орындықтың орнына қызыл түсті орындықпен ауыстырылды, ол көк орындықтардың арасында орналасқан. 2009 жылғы жаңартулар мен бөлімдерді қайта нөмірлеуге байланысты орындық нөмірі 127-бөлім, C қатары, 9-орындық болып өзгерді, сондай-ақ орындықтың төменгі бөлігі жұмсақталды. «Бактың орнында» бірінші отырған адам – Бак О’Нилдің інісі Уоррен Г. О’Нил (1917–2013), ол да Негр Америка лигасында ойнаған.

Президент бостандығы медалі

2006 жылдың 7 желтоқсанында О’Нилге президент Джордж Буш президенттің бостандық медалін қаза тапқан соң табыстады; марапатты оның атынан 15 желтоқсанда оның інісі Уорренге тапсырды. Ақ үйдің баспасөз қызметі хабарлағандай, ол «бейсбол алаңында да, одан тыс жерде де өте жақсы ойнап, нығайып, табандылық танытқандығы үшін» таңдалды. Ол Роберто Клементе, Джо ДиМаджио, Вилли Мейс және Джеки Робинсон сияқты бейсболдағы танымал тұлғалармен бірге АҚШ-тың ең жоғары азаматтық наградасын алды. 2012 жылдың 13 қарашасында Бак О’Нилдің отбасы оның президенттің бостандық медалін О’Нилдің 101 жылдық мерейтойына арнап, Негр лигасының бейсбол мұражайына табыс етті. Медаль О’Нилге арналған мұражайдың арнайы бөлімінде қойылды.

"Өмірдің манарасы" сыйлығы

2007 жылдың 31 наурызында – Басты Лига Бейсболының алғашқы жылдық Азаматтық құқықтар ойыны күні – О’Нилге MLB Beacon Awards тақырыптық түскі ас шарасында МЛБ-ның алғашқы жылдық «Өмір шуағы» сыйлығы (Beacon of Life Award) постұлымдық түрде табысталды.

Өмір бойына қол жеткізген еңбегі үшін марапатталған

2007 жылдың 24 қазанында О’Нилге өлімінен кейін оның атына аталған, өмірлік жетістіктері үшін сыйлық табыс етілді. 2006 жылы ол Даңқ залына енуге үміткерлердің ішінде жетіспеді, бірақ 2007 жылы Даңқ залы оның есімімен аталатын жаңа сыйлықпен құрметтеді. 2008 жылы О’Нилдің толық бойы бейнеленген мүсіні Канзас-Ситидегі 18-ші және Вайн көшелерінде орналасқан Негр лигасы бейсболы музейіне қойылды, ал Бак О’Нил атындағы өмірлік жетістіктері үшін сыйлық үш жылда бір реттен аспайды. 2008 жылдың 27 шілдесінде Даңқ залының салтанатты жиынында Джо Морган сыйлыққа арналған құттықтау сөз сөйлеп, О’Нилдің өмірі туралы айтты және О’Нилдің автобиографиясының атауы – «Мен уақтылы келдім» деген сөзді бірнеше рет қайталап айтты.

Бейсбол атақ-даңқ залы

2021 жылдың 5 қарашасында О’Нил Даңқ залына ену үшін іріктеу кезіндегі дауыс беруге 10 үміткердің ішінен соңғы тізімге ілікті. Үміткерлер сайлану үшін 16 дауыстың кемінде 12-сін (75%) алуы тиіс болды, нәтижелер желтоқсан айында жарияланатын болды. 5 желтоқсанда Даңқ залы О’Нил мен Бад Фаулердің 13 және 12 дауыспен сайланғанын хабарлады. Ол 2022 жылдың 24 шілдесінде ресми түрде Даңқ залына енгізілді, оның қызы Анжела Терри номинацияны қабылдап, оның атынан сөз сөйледі.