Кіріспе
Кубалық террорист және ЦРУ агенті Луис Клементе Посада Каррилес (15 ақпан 1928 жыл – 23 мамыр 2018 жыл) – кубалық эмигрант-белсенді және Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) агенті. АҚШ Федералдық тергеу бюросы (ФБР) және Куба үкіметі оны террорист деп санайтын. Кубаның Сиенфуэгос қаласында туған Посада, Кастроға қарсы қызметтен кейін АҚШ-қа қашып кетті. Ол «Шошқалар шығанағы» операциясын ұйымдастыруға көмектесті, ол сәтсіз аяқталғаннан кейін ЦРУ агенті болды. ФБР оны «Кастроға қарсы террористік ұйым» деп сипаттады. Посада мен CORU 1976 жылы кубалық ұшақтың жарқылынан 73 адамның қаза табуына жауапты деп есептеледі. Бұған қоса, ол 2000 жылы Панамада Фидель Кастроны өлтіруге жасалған қастандыққа қатысы бар деген айыппен түрмеге қамалды, бірақ кейін Панама президенті Мирея Москосо өкіметтің соңғы күндері оны кешірді. Ол ұшақ жарқылына және Панамадағы Кастроға қарсы қастандыққа қатысқан жоқ деп мәлімдеді, бірақ Кубада Кастро режимін құлату үшін күрескенін мойындады. 2005 жылы Посада АҚШ билігі тарапынан Техас штатында заңсыз елде болды деген айыппен ұсталды, бірақ кейіннен айыптар алынып тасталды. Сот оны Венесуэлаға депортациялауға болмайды деп шешті, себебі ол онда азаптау қаупіне тап болар еді. АҚШ үкіметі де осы себепті Посаданы Кубаға қайтарудан бас тартты. Посада 2018 жылдың мамыр айында Флорида штатында қайтыс болды, онда Майамидегі Кастроға қарсы эмигранттар қауымдастығының радикалды топтары оны әлі де «батыр» деп есептейді.
Luis Clemente Posada Carriles (February 15, 1928 – May 23, 2018) was a Cuban exile militant and Central Intelligence Agency (CIA) agent. He was considered a terrorist by the United States' Federal Bureau of Investigation (FBI) and the Government of Cuba, among others. Born in Cienfuegos, Cuba, Posada fled to the United States after a spell of anti Castro activism. He helped organize the Bay of Pigs Invasion, and after it failed, became an agent for the CIA. described by the FBI as "an anti Castro terrorist umbrella organization". Posada and CORU are widely considered responsible for the 1976 bombing of a Cuban airliner that killed 73 people. In addition, he was jailed under accusations related to an assassination attempt on Fidel Castro in Panama in 2000, although he was later pardoned by Panamanian President Mireya Moscoso in the final days of her term. He denied involvement in the airline bombing and the alleged plot against Castro in Panama, but admitted to fighting to overthrow the Castro regime in Cuba. In 2005, Posada was held by US authorities in Texas on the charge of being in the country illegally: the charges were later dismissed. A judge ruled he could not be deported because he faced the threat of torture in Venezuela. The US government refused to repatriate Posada to Cuba, citing the same reason. Posada died in May 2018 in Florida, where hardline elements of the anti Castro exile community in Miami still regarded him as "a heroic figure".
Алғашқы жылдары (19281968)
Посада 1928 жылғы 15 ақпанда Кубаның Сиенфуэгос қаласында дүниеге келді. Оның отбасының жағдайы жақсы болған. Оның төрт бауыры болды. Посада 17 жасында Гаванаға көшіп, Гавана университетінде медицина және химияны оқыды. 1956 жылы Антонио Гарсиямен бірге Cienfuegos қаласында "Servicios Exterminadores Fumigadores de Insectos" деп аталатын зиянкестерді жою кәсіпорнын құрды. 1957 жылғы 3 қаңтарда түнде көшеде тұрған олардың машинасы бомба жарылып, қирады. Посада 1958 жылы "Firestone Tire and Rubber Company" компаниясында бастық болып жұмыс істеді. Алғаш Гаванада жұмыс істеді, 1959 жылғы Куба революциясынан кейін Акрона, Огайо штатына ауыстырылды. Оқушы кезінде ол сол кездегі студенттік саясаттағы маңызды тұлғаға айналған Фидель Кастромен танысты. Посада кейін Кастроның өзінен үш жыл бұрын университетте оқығанын айтты. Куба революциясына қатысты күмәндер Посаданы жаңа үкіметке ашық қарсылық білдіретін белсендіге айналдырды. Әскери түрмеде болғаннан кейін Посада Мексикада саяси баспана сұрады. 1961 жылы Посада АҚШ-қа көшіп, Кубаға қарсы "Шошқалар шығанағы" операциясын ұйымдастыруға көмектесті. Посаданың отбасының қалған бөлігі Кубада қалып, Куба революциясын қолдауын жалғастырды; Посаданың әпкесі кейін Куба армиясында полковник шеніне дейін көтерілді. Топ 1976 жылғы маусымда Доминикан Республикасында алғаш рет кездесіп, келесі жылы 50-ден астам бомбалау жоспарларын жасады. АҚШ Федералдық тергеу бюросы (FBI) CORU ұйымын "Кастроға қарсы террористік ұйымдардың бас ұйымы" деп сипаттады. ЦРУ-мен қарым-қатынасты жақсартуға тырысқан Посада берген ақпаратта Кубадан эмиграциялағандар Куба ұшағын жарылтуды жоспарлап отырғаны туралы мәлімет болды. Cubana 455 рейсі – Барбадостан Тринидад арқылы Кубаға бағыт алған Cubana de Aviación рейсі. 1976 жылғы 6 қазанда Дуглас DC-8 ұшағына орнатылған екі уақытты бомба жарылып, 1975 жылғы Куба ұлттық фехтование командасының барлық 25 мүшесінің ішінде 73 адам қаза тапты. Куба, Венесуэла және АҚШ тергеушілері бомбаларды Венесуэланың екі жолаушысы, Фредди Луго мен Эрнан Рикардо Лозано орнатқанын анықтады. 1976 жылғы 13 қазанда жарияланған ЦРУ-дың құпия құжатында, ЦРУ әдетте сенімді деп санайтын дереккөзден алынған мәлімет бойынша, сол кезде Каракаста болған Посада Cubana 455 рейсі жарылғанға дейін бірнеше күн бұрын: "Біз Куба ұшағын жарықтандырамыз, Орландода толық мәлімет бар" деген сөзді айтқан. Түрмеде Посада мен Бош сурет салуды үйреніп, өнер туындыларын АҚШ-та делдалдар арқылы сатты. Әскери сот Посаданы кінәсіз деп тапты, бірақ бұл шешім күшін жойып, ол азаматтық сотта сотталды. Посада 1977 жылы Фредди Лугомен бірге түрмеден қашып, Аугусто Пиночет үкіметінің нысанасы болған Летелиерді өлтіргендері үшін Чили билігіне тапсырылды: бірақ олар дереу Венесуэлаға қайтарылды. Посада 1985 жылы қашып кеткенге дейін Венесуэлада сегіз жыл сотталуды күтіп тұрды. Оның қашуына үлкен пара және дін қызметкерінің киімін кию қатысты болды. Посаданың айтуынша, қашуды сол кезде Кубалық-американдық ұлттық қорының басшысы болған Хорхе Мас Каноса жоспарлаған және қаржылаған.
Контралар және Орталық Америка (1985-2005)
Посаданы Сальвадорда ЦРУ оператившісі Феликс Родригес қарсы алды, ол Посадаға "Майамидің бай демеушісінің өтініші бойынша" оны қолдап отырғанын айтты. Родригес 1967 жылы Эрнесто "Че" Гевараны ұстауға жетекшілік етті. Ол Посадаға Оливер Норт басқарған операцияда Никарагуадағы Контра көтерілісшілеріне орынбасары ретінде жұмыс ұсынды: екеуі Сандинист үкіметіне қарсы көтерілісшілерге әскери жабдықтарды жеткізуді үйлестіруі керек еді. Рейган әкімшілігі Кубаға қатысты қатаң позицияны қабылдағаннан және Латын Америкасындағы жасырын операцияларды кеңейткеннен кейін Посаданың жағдайы жақсарды. Посадаға үй мен көлік берілді, оған айына 3000 доллар, әрбір рейсі үшін 750 доллар және түрлі шығындар төленді, негізінен АҚШ генерал-майоры Ричард Секорд, ол Солтүстіктің операцияларын басқарды. Посада Сальвадордың Илопанго базасынан шекарадағы Контра көтерілісшілеріне жабдық жеткізуді басқарды. Ол сонымен қатар Контралар, олардың АҚШ-тағы кеңесшілері және Сальвадордың әскери күштеріндегі одақтастары арасындағы үйлестіруді қамтамасыз етті. Сальвадорлық "Рамон Медина" деген атпен жұмыс істей отырып, Посада Сальвадор үкіметі, әскері және оның әйгілі өлім отрядтары арасында байланыс орнатты. 1986 жылы Никарагуа үкіметі ұшақтардың бірін атып түсіргеннен кейін Контра көтерілісшілеріне жабдық жеткізу тоқтатылды. Екі адам қаза тапты, оның ішінде Посаданың жақын досы да бар. Америкалық ұшқыш Юджин Хасенфус парашют кию әдетінің арқасында аман қалды және Никарагуа үкіметімен тұтқындалды. Ол АҚШ үкіметінің Контраларды қолдағанын мойындады, оның оқиғасы әлемдік жаңалықтарға айналды. Посада өзі де сол рейсте болуы керек еді, бірақ ұшақтың қалыс қалды. Хасенфустың тұтқындалғаны белгілі болғаннан кейін Посада сарбаздар тобын жинап, Сан-Сальвадорға ұшып барып, операцияда пайдаланылған жасырын үйлерді тазалады. Кейіннен ол бұл дәлелдерді жою арқылы Джордж Буш және Рональд Рейганды импичменттен сақтап қалғанын мәлімдеді. Посада Иран-Контра ісі бойынша тыңдаулар аяқталғанша Сальвадорда жасырынып жүрді, содан кейін Гватемала үкіметінің қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі болып жұмысқа орналасты. Ол сонымен қатар осы кезеңде кубалық эмигранттар тобымен байланыста болды. Ол сондай-ақ, бомбалау ісіне қамауға алынып, айыпталған Рауль Эрнесто Круз Леон оның жалдамалы қызметкері болғанын айтты. Куба билігі Круз Леонды шабуылды мойындағаннан кейін өлім жазасына кесті, бірақ жазасы кейіннен 30 жылға түрмеге ауыстырылды. 2000 жылы Панамада тұтқындалғаннан кейін Посада бұл мәлімдемелерін жоққа шығарды. Посада ФБР агентімен достығының арқасында ресми түрде айыпталуы екіталай екенін айтты, бірақ ФБР кез келген достық қарым-қатынас туралы мәлімдемелерді жоққа шығарды. Посаданың сөзіне сүйенсек, оның қаржыландыруының көп бөлігі Мас Каноса мен Кубалық Америка Ұлттық Қоры арқылы жүзеге асты, және Мас Каноса оның бомбалаудағы рөлін білген. Куба Ішкі істер министрлігі 1997 жылдың 4 қыркүйегінде Гаванадағы қонақүйлерге жасалған үш бомбалық шабуыл, соның ішінде бір адамның қаза болуы, CANF жоспарлап, басқарғанын мәлімдеді. CANF бұл айыптауларды жоққа шығарды. CANF-тің бұрынғы басқарма мүшесі Хосе Антонио Ллама 2006 жылы жарияланған сұхбатында оның бірнеше басшылары 1990 жылдары Кубада шабуыл жасауды жоспарлағанын айтты. 1997 жылы CANF Кубаға қарсы террористік шабуылдарды айыптаудан бас тарту туралы мәлімдеме жасады, сол кездегі CANF төрағасы "Біз мұны террористік әрекеттер деп есептемейміз" деді. CANF 1998 жылғы сұхбат жарияланғаннан кейін Посадамен және оның қызметімен байланысты екенін бірнеше рет жоққа шығарды және The New York Times газетіне заңдық шаралар қолданатынын мәлімдеді. Алайда, қордың бірнеше мүшесі Посадамен байланысын растады.
Панамада тұтқындалды, сотталды және босатылды
1997 жылдың қазан айында Посада Фидель Кастроға қастандық жасау әрекетіне қатысты деп айыпталды, содан кейін АҚШ жағалау күзеті Пуэрто-Рико жағалауында қайықта төрт адамды ұстады. Ол қатысқандығын жоққа шығарды және жоспарды әуесқойлық деп сипаттады, бірақ ФБР оның қатысқандығына сенді. 2000 жылдың 17 қарашасында Посада Панама қаласында 200 фунт жарылғыш затпен ұсталды және 1959 жылдан бері елге алғаш рет келген Кастроны өлтіруді жоспарлағаны үшін айыпталды. Тағы үш кубалық эмигрант та ұсталды: Майамидегі Кубалық-американдық ұлттық қорында жұмыс істеген Гаспар Хименес, Педро Ремон Родригес және Гильермо Ново. Кешірімнің саяси себептермен жасалғаны туралы пікірлер көп болды. 2005 жылы Посада адвокаты арқылы АҚШ-та саяси баспана сұрады. 2005 жылдың 3 мамырында Венесуэланың Жоғарғы соты оның экстрадициясын мақұлдады. Джордж Буш әкімшілігіне халықаралық қысым көрсетіліп, оны «Террорға қарсы соғыстағы» басқа күдіктілермен бірдей қарауға мәжбүр еткенімен, АҚШ оны Венесуэлаға немесе Кубаға беруден бас тартты. Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің терроризмге қарсы күрестің үш қосалқы комитетінің жұмысын қарау отырысында Венесуэла мен Куба өкілдері АҚШ-ты Посада ісі бойынша дәлелдерге (жоғарыда айтылғандай) түсініктеме беруге шақырды. АҚШ өкілі Уилсон «егер оның айыптау бойынша қылмыс жасағанына жеткілікті дәлелдер болмаса, адамды сотқа тартуға немесе экстрадициялауға болмайды» деді. Уилсон Венесуэлаға немесе Кубаға қайтару мүмкін емес екенін айтты, себебі, оның сөзінше, «егер ол осындай жерге жіберілсе, оны азаптау мүмкіндігі жоғары». «Оны террорист деп айыптамайды, ол жалғаншы», – деді ол. Менің отбасым және мен ашулымыз және көңіліміз қалды, өйткені белгілі террорист Луис Посада азаматтық ұшақты бомбалауды ұйымдастырғаны үшін емес, жалған куәлік беру және иммиграциялық алаяқтық үшін сотталады. 2009 жылы федералды үкімді сот алқасы Посаданың 1997 жылы Кубадағы бомбалаумен АҚШ үкіметінің ресми түрде байланыстырғанын бірінші рет растады. 2009 жылдың 9 сәуірінде Miami Herald газеті хабарлады:
Эль-Пасодағы сот алқасының айыптамасында 81 жастағы Посада бомбаларды орнатуға немесе бомбалауды жоспарлауға айыпталмайды, бірақ Гавана аймағындағы қонақүйлерде, барларда және мейрамханалардағы шабуылдағы рөлі туралы иммиграциялық сотта жалған мәлімдеме жасағаны үшін айыпталады. Бұрынғы айыптамаға жалған куәлік беру туралы айып қосылды, онда Посада АҚШ-қа қалай кіргені туралы жалған мәлімдеме жасады. Тағы бір жаңа айып – АҚШ-тың «халықаралық терроризм» бойынша жүргізіп жатқан тергеуіне кедергі келтіру.
2010 жылы Техаста өткен сот
Посада елге кіргені туралы және 1997 жылы Гаванада болған бомбалық шабуылдарға қатыстығы туралы АҚШ билігіне жалған мәлімдеме жасады деген айыппен Техас штатында сотқа тартылды.
Жеке өмір
Посада 1955 жылы үйленді. АҚШ-қа көшіп келгеннен кейін бірнеше жыл өткен соң ол алғашқы әйелінен ажырасты. 1963 жылы Форт-Беннингте болғанда ол екінші әйелі Элина Нивеске үйленді. Нивес пен ол АҚШ-та тұрғанда ұлдары болды, ал 1968 жылы отбасы Венесуэлаға көшкеннен кейін қыздары дүниеге келді. Посада мен Нивес некелерінің көп бөлігін бөлек өмір сүрді. 2016 жылдың қараша айында El Nuevo Herald газеті Маямидегі бір мейрамханада Кастроның өлімін тойлап отырған Посада туралы жазды. Мақалада 88 жастағы Посаданың рактан айыққандығы және инсульт болғаны айтылды. 2018 жылдың 23 мамырында ол Майамиде 90 жасында қайтыс болды. The Washington Post газетінде оның бес жыл бұрын жұтқыншақ рагымен ауырғаны хабарланды. Оның адвокаты Посада Каррилес "ардагерлерге арналған мемлекеттік үйde" қайтыс болғанын мәлімдеді.