Кіріспе
Делидегі базар, Үндістан
Делидегі Садар базары – Үндістанның Ескі Дели қаласында орналасқан ең ірі көтерме косметика, зергерлік бұйымдар мен тұрмыстық тауарлар базары. Ескі Делидегі басқа да ірі базарлар сияқты, бұл базар да өте жұмбас және қыжылдаған әрекетке толы. Көбінесе көтерме сауда нарығы болғанымен, ол кейде жеке сатып алушыларға да қызмет көрсетеді. Күн сайын осында аударылатын үлкен көлемді тауарларға байланысты, базарға бару – сезімдердің шамадан тыс жүктелуімен тең. Саудагерлер үшін нарық ғана емес, Садар базары – сайлау округі, сондықтан ол саяси орталық болып табылады. Times Travel журналының мәліметінше, Садар базары «Әлемдегі ең танымал 9 базардың» тізіміне енген. Садар базары 1830 жылы британдық офицер Чарльз Тревелян құрған. Садар базары Азия мен Үндістанның ең ірі көтерме сауда базары болып табылады. Садар базарындағы «Бара Тоти Чок» – базардың негізгі қиылысы, онда барлық наразылық акциялары, іс-шаралар/тойлар, жиналыстар және т.б. өтеді. Базарда күн сайын 300 крор рупилік (шамамен 300 миллиард теңге) сауда жасалады.
Тарих
Пахаргандж, сонымен қатар Шахгандж немесе Корольдің қоймасы немесе Мұғал дәуірінде базар деп те аталатын, қазіргі атауын "Пахаргандж" – сөзбе-сөз "Төбелі аудан" деген мағынаны білдіреді, себебі ол Раисина төбесіне жақын орналасқан, қазір сол жерде Раштрапати Бхаван орналасқан. 1857 жылға дейін Пахаргандж, Кишенгандж және Пахари Дхирадж сияқты аудандар жеке-жеке бөліктер болған, кейін жылдар өте дамып, бірігіп кетті, мысалы Пахари Дхирадж Садар базарымен бірікті.
Орналасу және тасымалдау
Садар базары Хари Баоли көшесінің батыс жағында орналасқан. Қаланың қалған бөлігімен автобустар (ең жақын станциясы - Kashmere Gate ISBT), авторикшалар және пойздар (ең жақын метро станциясы - Tis Hazari метро станциясы) арқылы байланыс орнатылған. Аймақта Дели Садар Базар (коды: DSB) аталған теміржол станциясы да бар. Ол Нью-Дели теміржол стансасынан шамамен 9-15 минуттық қашықтықта орналасқан. Бұл станцияда тоқтайтын барлық пойздар EMU, MEMU немесе жалпы класс орындығы бар жолаушылар пойыздары болып табылады. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, осы бағыттағы пойыз билетінің құны:
Тауарлар
Садар базары көптеген кішігірім базарлардан тұрады, оның ішінде Пратап базары, Свадеши базары және Теливара немесе Ағаш базары бар. Бұл базар жалпы алғанда, үй шаруалық тауарларымен ғана емес, сонымен қатар ойыншықтар, әдемі әшекейлер мен кеңсе тауарлары сияқты түрлі тауарлармен сауда жасайды. Ол көптеген көпұлтты компаниялардың, жылдам айналымды тауарлардың, әсіресе, алдауға болатын ұқсас сипаттағы косметикалық өнімдердің жалған өнімдеріне толы орынға айналды. Осы себепті, 2015 жылы USTR оны жалған тұтыну тауарлары мен косметика сату арқасында "жағымсыз беделді нарық" деп тізімге енгізді. Саудагерлер мен сатып алушылар нағыз үнді тағамдарын, оның ішінде гхи (айқын майда) қуырылған дәмді тағамдар мен түрлі митай (дәстүрлі тәттілерді) тамашалай алады. Көшелер көп және тар, олардың бойында импортталған тауарлар, киім-кешек, аяқ киім және былғары бұйымдар, электрондық және тұтыну тауарлары сатылатын дүкендер орналасқан. Хаостық болғанына қарамастан, Садар базары туристерді қызықтырады.
Свадеши базары
Садар базарындағы Свадеши базары жасанды әшекейлер, ойыншықтар, сыйлық заттары және шаруашылыққа арналған пластик бұйымдарымен әйгілі. Садар базарының ішінде әр көшеде өзінің жергілікті бірлестігі бар және әртүрлі тауарлар сататын дүкендер орналасқан.
Әкімшілік және саясат
Садар базар саудагерлері қауымдастығының федерациясы (Тіркелген) Садар базарының барлық ірі сауда қауымдастықтарының бас ұйымы болып табылады. Садар базары Дели қалалық әкімшілігінің (ДҚА) он екі әкімшілік аймағының бірі – Садар Пахарганж сайлау округінің құрамына кіреді. 2015 жылғы мәлімет бойынша, бұл округті «Аам Аадми» партиясынан Сом Датт өкілдік етеді. Датттан бұрын бұл Видхан Сабха сайлау округін Үндістан Ұлттық Конгресінен (ҮҰК) Раджеш Джайн өкілдік еткен. Бұрын парламенттік округ болған, қазір Чандни Чок парламенттік округінің бір бөлігі болып табылады, оны Бхаратия Жаната партиясынан Харш Вардхан өкілдік етеді.