Уолсли: Британдық автомобиль тарихы (1901-1975)

Кіріспе

Британдық автокөлік компаниясы 1901 1975

Wolseley Motors Limited – 1901 жылдың басында Викерс Армментс пен Герберт Остин бірлесіп құрған британдық автокөлік өндірушісі. Бастапқыда ол толық ассортиментте, ең жоғасы ірі сәнді автомобильдермен шығарылып, Эдвард дәуірінде нарықтың басым бөлігін иеленді. Викерс ағайындары қайтыс болғаннан кейін, олардың басшылығы болмағандықтан, Wolseley соғыстан кейін қарқынды дамып, 1921 жылы 12 000 автомобиль өндіріп, Ұлыбританиядағы ең ірі автокөлік өндірушісі болып қала берді. Шамадан тыс кеңею 1927 жылы Викерс Лимитедтен Уильям Моррис жеке инвестиция ретінде сатып алуына әкеп соқты. Ол оны Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Morris Motors империясына біріктірді. Содан кейін Wolseley өнімдері Morris автомобильдерінің логотипімен шығарылды. Wolseley өзінің серіктес компанияларымен бірге BMC, BMH және British Leyland құрамына кірді, онда оның таңбасы 1975 жылы қолданудан шығарылды.

Wolseley Tool and Motor Car Company Limited компаниясы

Хирам Максим, оның атымен аталатын пулеметті ойлап тапқан және сол кезде Vickers Sons & Maxim бірлестігінің мүшесі болған ол, 1890 жылдардың соңында Максим дамытып, құрастырып жатқан ұшу машиналарын жобалау мәселесі бойынша The Wolseley Sheep Shearing Machine Company Limited компаниясында Герберт Остинмен бірнеше рет кеңес өткізді. Максим Крейфордтағы (Кент) өндіріс орнында Остин берген бірқатар ұсыныстарды пайдаланды. Қой қырқу машинасы компаниясы автомобильдерге деген қызығушылықтарын дамытпауға шешім қабылдағаннан кейін, байланыс жасалып, келісімге жылдам қол жеткізілді. 1901 жылдың наурыз айында Викерс, Сындар және Максим компаниялары 40 000 фунт стерлингтік капиталмен Аддерли Парк, Бирмингемде Wolseley Құрал және Мотор Автомобиль Компаниясын құрды, мақсаты моторлық көліктер мен машина жасау құралдарын өндіру болатын. Басқарушы директор Герберт Остин болды. Автомобильдер мен Wolseley деген ат, Остиннің 1890 жылдардың басынан бері 33 жастағы Остин басқарып келген The Wolseley Sheep Shearing Machine Company Limited компаниясының алғашқы тәжірибесінен шықты. Wolseley басқармасы бұл бизнеске кірмеуге шешім қабылдады, ал Максим мен Виккерс ағайындары оны өздеріне алды. The Wolseley Tool and Motor Car Company компаниясымен бес жылдық шарты аяқталғаннан кейін Остин The Austin Motor Company Limited компаниясын құрды.

Остиннің Wolseley машиналары

Остин WSSMC үшін басқа өнімдерді іздестірді, себебі қой қырқу машиналарын сату маусымдық сипатта болды. 1895–96 жылдары ол қозғалтқыштар мен автомобильдерге қызығушылық таныта бастады. 1895–96 жылдың қысында ол жұмыстан тыс уақытында, кештер мен демалыс күндері Парижде көрген Леон Болле дизайнының өзіндік нұсқасын жасады. Кейін ол тағы бір британдық топтың осы құқықтарды сатып алғанын білді және WSSMC директорларын қажетті жабдықтарға инвестиция салуға көндіріп, өзінің дизайнын жасауға мәжбүр болды. 1897 жылы Остиннің екінші Wolseley машинасы, Wolseley Autocar No. 1 таныстырылды. Ол үш дөңгелекті (алды – біреу, артқы – екеу) конструкция болды, тәуелсіз артқы серікпесі, ортада орналасқан қозғалтқышы және екі ересек адамға арналған бір-біріне қарама-қарсы отыратын орындықтары бар еді. Ол үлкен сәттілікке ие болмады және сатылымға қойылғанымен, бірақ бірде-бір машина сатылмады. 1899 жылы үшінші Wolseley машинасы, төрт дөңгелекті Wolseley "Voiturette" пайда болды. 1900 жылы тағы бір төрт дөңгелекті автомобиль жасалды. 1901 жылғы Wolseley Gasoline Carriage рульдің орнына рульдік тетікпен жабдықталды. Wolseley компаниясының алғашқы сатылымға шығарылған машиналары "Voiturette" моделіне негізделген, бірақ өндіріс 1901 жылға дейін басталмады, сол кезде WSSMC басқармасы жаңадан пайда болған мотор өнеркәсібіне қызығуын жоғалтты. Томас және Альберт Викерс, Vickers and Maxim директорлары, Ұлыбританиядағы ең ірі қару-жарақ өндірушілер, осы салада дұрыс уақытта кіруге шешім қабылдады және WSSMC-де Остиннің жетістіктеріне тәнті болғандықтан, оның кәсіпорнын өздеріне алды. 1906 жылы Остиннің бес жылдық шарты ресми түрде аяқталғанда, олар 1500-ден астам автомобиль жасады. Wolseley сол кезде Ұлыбританиядағы ең ірі мотор өндірушісі болды және Остин осы салада танымал атын қалыптастырды. Компания 1901 жылдың наурыз айында құрылған. 1901 жылдың 1 мамырында Остин өзінің алғашқы каталогын жариялады. Каталогта екі модель болды: 5 ат күші және 10 ат күші. Олар екеуі де Tonneau немесе Phaeton корпусымен және пневматикалық немесе қатты дөңгелектермен қол жетімді болды. 10 л.с. модельіне 30 шиллинг (£1.50) қосымша төлем жасау арқылы артқа қарай жылғауды болдырмайтын тежегіш орнатылды. "Біз сағатына жиырма мильден жоғары жылдамдықпен жүруі қажет барлық көліктерге пневматикалық дөңгелектерді ұсынамыз". Содан кейін Остин өзінің көлденең қозғалтқыштарының тік қозғалтқыштарға қарағанда жақсы майланатынын және оның Wolseley қозғалтқыштарының 750 айналым/мин жылдамдығы 1000-ден 2000 айналым/мин аралығында жұмыс істейтін бәсекелес қозғалтқыштардың қысқа өмір сүруіне алып келмейтінін түсіндірді.

Austin had been searching for other products for WSSMC because sale of sheep shearing machinery was a highly seasonal trade. About 1895–96 he became interested in engines and automobiles. During the winter of 1895–96, working in his own time at nights and weekends, he made his own version of a design by Léon Bollée that he had seen in Paris. Later he found that another British group had bought the rights and he had to come up with a design of his own, having persuaded the directors of WSSMC to invest in the necessary machinery. In 1897 Austin's second Wolseley car, the Wolseley Autocar No. 1 was revealed. It was a three wheeled design (one front, two rear) featuring independent rear suspension, mid engine and back to back seating for two adults. It was not successful and although advertised for sale, none were sold. The third Wolseley car, the four wheeled Wolseley "Voiturette" followed in 1899. A further four wheeled car was made in 1900. The 1901 Wolseley Gasoline Carriage featured a steering wheel instead of a tiller. The first Wolseley cars sold to the public were based on the "Voiturette", but production did not get underway until 1901, by which time the board of WSSMC had lost interest in the nascent motor industry. Thomas and Albert Vickers, directors of Vickers and Maxim, Britain's largest armaments manufacturer, had much earlier decided to enter the industry at the right moment and, impressed by Austin's achievements at WSSMC, they took on his enterprise. When Austin's five year contract officially ended in 1906 they had made more than 1,500 cars. Wolseley was the largest British motor manufacturer and Austin's reputation was made. The company had been formed in March 1901. By 1 May 1901 Austin had issued his first catalogue. There were to be two models, 5 hp and 10 hp. They were both available with either a Tonneau or a Phaeton body with either pneumatic or solid tyres. For an additional outlay of thirty shillings (£1.50) the 10 hp model would be fitted with a sprag to prevent it running backwards. "We recommend pneumatic tyres for all cars required to run over twenty miles an hour." Austin then provided a paragraph as to why his horizontal engines were better lubricated (than vertical engines) and that 750 rpm, the speed of his Wolseley engines, avoided the short life of competing engines that ran between 1,000 and 2,000 rpm."

Соғыстан кейінгі кеңею және құлдырау

Томас Викерс 1915 жылы, ал Альберт Викерс 1919 жылы қайтыс болды, екеуі де сексенге жуық жасқа жеткен. Соғыс кезінде «Волслидің» өндірістік қуаты жылдам дамып, кеңейді. Соғыстан кейін Викерс директорлары салыстырмалы түрде арзан бағамен көптеген автомобильдерді өндіруге шешім қабылдады. Сұраныс жақсы болды. Олар қаржы алып, «Уорд-Энд» учаскесін сатып алып, «Волсли» зауыбын одан әрі кеңейтті. Сондай-ақ, Vickers компаниясы автомобильдермен айналысатын мүдделерін бір компанияда біріктіруді шешті. Осыған сәйкес «Волсли» Vickers тобының құрамындағы «Electric and Ordnance Accessories Company Limited», «Motor Car (Stellite Car) Ordnance Department» және «Timken Bearing Department» компанияларын сатып алды және «Волслидің» болашақ автомобильдер бағдарламасы келесідей болатынын жариялады:
1. «Волсли» ұсынған «Stellite» машинасының негізінде жасалған 10 а.к. төрт цилиндрлі, екі немесе үш орындық туристік автомобиль.
2. 15 а.к. төрт цилиндрлі, төрт орындық туристік автомобиль.
3. Әртүрлі сапалы көлік құрамаларымен жабдықталуға тиіс 20 а.к. алты цилиндрлі шасси.
Бұл модельдердің үлгілері 1919 жылдың қараша айында «Олимпиада» көрмесінде көрсетілді. Эрнест Хопвуд 1909 жылдың тамыз айында Сиддли кеткеннен кейін басқарушы директор болып тағайындалды. 1919 жылы денсаулығына байланысты қызметтен кетті. 1911 жылдан бастап Хопвудпен бірге басқарушы директор болған А. Дж. МакКормак 1923 жылдың қараша айында отставкаға кетті және оның орнына басқару комитеті тағайындалды. Содан кейін 1926 жылдың қазан айының соңында компанияның «2 миллион фунт стерлинг» мөлшерінде банкротқа ұшырағаны және сэр Гилберт Гарнси мен Т. В. Хортон бірлескен қабылдаушылар мен менеджерлер болып тағайындалғаны хабарланды. Бұл «мотор өнеркәсібінің алғашқы тарихындағы ең ірі сәтсіздіктердің бірі» деп сипатталды.

Соғыстан кейінгі

Соғыстан кейін Вулсли Аддерли Парктен кетіп, Моррис пен Вулсли өндірісі Каулиде біріктірілді. Соғыстан кейінгі алғашқы Wolseley, ұқсас 4/50 және 6/80 модельдері, жоғары орналасқан кәмшафтты Wolseley қозғалтқыштарымен жабдықталған, бірақ негізінен Morris Oxford MO және Morris Six MS модельдеріне ұқсас болды, алайда оларға дәстүрлі Wolseley радиаторлық торы орнатылды. Wolseley 6/80 компанияның бас модельі болып есептелді және ең жақсы дизайн мен мүмкіндіктерді ұсынды. 6/80-нің Wolseley қозғалтқышы Morris-ке қарағанда артық қуатты (жоғары БХП) қамтамасыз етті. Көлік жақсы теңдестірілген және сол кездегі автомобильдер үшін жолға өте жақсы жабысып тұрды. Британ полициясы осы көліктерді 1960-жылдардың соңына дейін патрульдік машиналар ретінде пайдаланды.

BMC

Остин мен Моррис компанияларының бірігуі нәтижесінде Британдық мотор корпорациясы (BMC) құрылды. Вулселейлер MG және Райлимен ортақ корпус пен шассилерді бөлісті, атап айтқанда 4/44 (кейін 15/50) және 6/90 модельдері, олар MG Magnette ZA/ZB және Riley Pathfinder/Two point Six көліктерімен тығыз байланысты болды. 1957 жылы Wolseley 1500 Морис Майнордың жоспарланған жаңаруының негізінде жасалды және Riley One Point Five көлігімен бірдей корпусқа ие болды. Келесі жылы Wolseley 15/60 Pinin Farina салған BMC-нің жаңа орта өлшемді седан дизайнын ұсынды. Осы жылдың ішінде бес маркадан ұқсас көліктер пайда болды. Wolseley Hornet Остин мен Моррис Mini негізінде жасалды, ал оның жүк көтергіш корпусы Riley Elf моделімен бірдей болды. 1965 жылы 1500 моделі Wolseley 1100 (BMC ADO16) көлігімен ауыстырылды, ол екі жылдан кейін Wolseley 1300 болып өзгерді. Соңында, 1967 жылы Austin 1800 көлігінің нұсқасы Wolseley 18/85 ретінде ұсынылды.

Британдық Лейленд

1969 жылы BMC және Leyland компаниялары бірігіп British Leyland құрылғаннан кейін, көп жылдар бойы Wolseley маркасымен қатарлас болған Riley маркасы тоқтатылды. Wolseley маркасы 1972 жылғы Wolseley Six үлгісімен, Austin 2200 машинасының нұсқасы, Austin 1800 машинасының алты цилиндрлі түрі ретінде әлсіреген күйде жалғасты. Бірақ үш жылдан кейін ол тоқтатылды, орнына үшбұрышты 18–22 сериялы седанның Wolseley нұсқасы келді. Бұл үлгіге жеке атау берілмеді, жай ғана "Wolseley" деп белгіленді және тек жеті ай бойы сатылды, содан кейін бұл модельдер қатары Princess деп өзгертілді. Осы өзгеріс 74 жылдық тарихынан кейін Wolseley маркасының аяқталуын білдірді. 2012 жылғы мәліметтер бойынша Wolseley маркасы SAIC Motor компаниясына тиесілі, оны MG Rover Group тарағаннан кейін оның еншілес компаниясы Nanjing Automobile сатып алған. Wolseley қой қырқу машиналарын шығаратын компания өз қызметін жалғастыруда және қазір Ferguson plc болып табылады.