Кіріспе

"Өлім" – американдық анимациялық телесериал "Саут Парк" сериалының бірінші маусымының алтыншы бөлімі. Ол алғаш рет 1997 жылдың 17 қыркүйегінде АҚШ-та Comedy Central телеарнасында көрсетілді. Эпизодта Марвин әже Стенді оны өлтіруге көндіруге тырысады, ал Саут Парк ата-аналары Терренс пен Филиптің әжуалы мультфильміне наразылық білдіреді. Кенниді өлтіру үшін Өлімнің өзі келеді және Марвин әжеге өзін-өзі өлтіруге мәжбүрлеуге қарсы ескерту жасайды. "Өлім" сериалының авторлары Трей Паркер мен Мэтт Стоун жазған, ал Стоун бұл эпизодтағы режиссерлік жұмысын жеке орындады. Эпизод, Терренс пен Филипп шоуымен бірге, "Саут Парк" тек әжуа мен қарапайым анимациядан тұрады деген ерте сынға жауап ретінде жасалды. Эпизодта ата-аналар балаларының өмірінде не болып жатқанына ешқандай назар аудармай, телебағдарламаларға наразылық білдіруге тым ден қойып, уақыттарын қалай өткізіп жатқаны көрсетіледі. Олар теледидарды таза және пайдалы етуді қалайды, сонда ойын-сауық индустриясы олардың балаларын тәрбиелей алады, ал олардың өзі толық уақытты ата-ана болу үшін уақыт пен күш жұмсамайды. Эпизод сонымен қатар цензураға қарсы шығып, эвтаназияның моральдық және этикалық мәселелерін көтеріп, талқылайды. "Өлім" – Comedy Central желісі толық маусымға тапсырыс бермес бұрын, түсірілген алғашқы алты "Саут Парк" эпизодының соңғысы болды. Эпизодтың сюжеті 1999 жылы түсірілген "South Park: Bigger, Longer & Uncut" көркем фильмінің сценарийіне үлкен әсер етті, онда Саут Парк ата-аналары Терренс пен Филипке қарсы шығады. Терренс пен Филиппен қатар, эпизодта Марш әжесі және Кайлдың анасы Шила (сол кезде Кэрол деп аталған) сияқты қайта-қайта пайда болатын кейіпкерлер де таныстырылды.

Сюжет

Марш отбасы Марш папаның 102 жылдық мерейтойын тойлайды, бірақ ол өмір сүруден шаршап, өзіне-өзі қол жұмсауға тырысады. Ол Стенді оны өлтіруге көндіруге тырысады, бірақ Стен қиындыққа ұшырауы мүмкін деп қорқып, бас тартады. Темірқасықта Кайл көбінесе иттің құрлы-құрлы әңгімелерінен тұратын "Терренс пен Филипп" мультфильмін тамашалайды. Кайлдың анасы осы мультфильмдегі ұятсыз тіл мен дөңгелек әзілдерге ашуланып, Нью-Йорктегі Cartoon Central штаб-пәтерінде бойкот ұйымдастыру үшін басқа South Park ата-аналарымен байланысады. Кейінірек мектепте Стэн мистер Гаррисоннан, Шефтен және Исадан әкесін өзі өлтіруіне көмектесу керек пе, жоқ па деп сұрайды, бірақ олар бұл мәселені талқылаудан жалтарып, Стэннің ашуын тудырады. Осы уақытта Кенни "жарылыс диареясы" ауруына шалдығады, ол қаладағы басқаларға, тіпті Терренс пен Филиппке қарсы наразылық білдірген ересектерге де таралады. Мультфильмге қарсы болғанына қарамастан, ересектер өздерінің нағыз өмірдегі дәретханалық әзілдеріне күліп, оларды қайталайды. Кэрол Cartoon Central мультфильмді эфирден алып тастамаса, наразылар өздерін-өздері өлтіретінін жариялайды және ғимаратқа ұшып кіру үшін рогатк қолдана бастайды. Ересектер қаладан кеткен соң, балалар Терренс пен Филиппті қалауынша тамашалай алады. Папа Марвин Стенді өлтіруді сұрайды және оны бөлмеге құлыптап, Еняның "Ориноко ағыны" стиліндегі әнді тыңдауға мәжбүр етеді. Өмірінің қаншалықты қиын екеніне көз жеткізген Стэн әкесін өлтіруге келіседі және оны өлтіру үшін сиырды арқанмен іліп, оның үстіне түсіруге әрекеттендіреді. Балалар оны жасауға асыққанда, Өлімнің өзі келеді, бірақ Папа Марвиннің орнына балалардың артынан қуалайды. Қашып бара жатқанда Стэн анасына қоңырау шалады, ол Терренс пен Филиппке қарсы наразылықпен тым айналысқандықтан оның мәселесін тыңдамайды. Оннан астам адам бас кеңсе ғимаратына қарсы өзіне-өзі қол жұмсады. Ақырында телеарна мультфильмді өлім-жітімге байланысты емес, наразылық білдірушілердің жарылыс диареясының иісіне байланысты эфирден алып тастауға келіседі. Темірқасықта Өлім балаларды қуалайды, бірақ Терренс пен Филипптің көрсетілімін көрсететін теледидардың алдында тоқтайды. Өлім мен балалар бірге күле бастайды, бірақ мультфильм эфирден алынғаннан кейін Өлім ашуланып Кенниді өлтіреді. Ашуланған Папа Марвин Өлімді өзін өлтіруге мәжбүрлеуді талап етеді, бірақ Өлім бас тартады. Содан кейін Өлім Стеннің шөпшегінің (Марвиннің әкесі) рухын әкеледі, оны Марвин Стеннің жасында өлтірген; рух Марвинге табиғи себептермен өлуге тиіс екенін ескертеді және өзіне-өзі қол жұмсаудың ауыртпалығын ешкімнің иығына қоймауы керек, әйтпесе ол өлімнен кейін мәңгілікке лимбода қалады. Терренс пен Филипптің орнына Сузан Сомерстің "Ол - шериф" шоуы шығады, онда да ұятсыз тіл бар. Осының бәріне ашуланған ата-аналар қайтадан Cartoon Central желісінің ғимаратына барып, наразылық білдіреді. Папа Марвин Африкаға баруға шешім қабылдайды, онда жыл сайын 400-ден астам адам арыстанның аузына түседі. Эпизодтың соңында балалар күледі, содан кейін Кайлдың газ шығаруынан одан да күлімсірейді.

Өндіріс

"Өлім" сериалының сценарийін Трей Паркер мен Мэтт Стоун жазды және режиссерлік етті. Бұл Comedy Central желісі 13 сериядан тұратын толық маусымға тапсырыс беруден бұрын алғашқы алты South Park эпизодының соңғысы болды. Паркер ұзақ уақыттан бері Саут Парктегі Өлім сияқты Grim Reaper кейіпкерін көрсетуді қалаған, өйткені ол бала кезінен бастап Өлімнің үш дөңгелек велосипедпен жүруін салуды ұнататын. Осыдан кейін, Өлімнің үш дөңгелек велосипедпен Саут Парк балаларын қуалайтыны түсіндіріледі. Кеннидің диарея проблемаларының желісі Стоунның мектептегі нақты өмірдегі тәжірибесінен алынған. Ол студенттер бір-біріне 20 доллар ұсынған, егер олар мұғалімге "жарылыс диареясы" бар екенін жазып берсе, Кенни сияқты. Кеннидің "Өлім" эпизодындағы дәретханада отырған суреті Саут Парк плакатына айналды. Бір көріністе Картман Кайлдың анасын мазақтап, Кайлға айлық береді. Comedy Central цензурасы Паркер мен Стоунды Картманның жалаңаш арт жағын алып тастауға мәжбүр етті, бірақ мұндай суреттер кейінгі эпизодтарда рұқсат етіледі. Бұл туралы Кайл былай дейді: "Менің ойымша, ата-аналар теледидарға тек бала күтімі мен балаларының жалғыз тәрбиешісі ретінде сенеді, сондықтан олар ренжіді". Эпизодтың сценарийі, өзін-өзі өлтіргісі келетін адамның шешімінің ауыртпалығын жақынына жүктемеуі керектігін көрсетеді: мысалы, Марвин бабасы Стенді оны өлтіруге мәжбүрлейді, бұл Стен үшін қаншалықты қиын болатынын ескермейді. Бұл эпизодтың соңында Марвиннің бабасының рухы (ол Марвиннің көп бұрын өлтіргені) Марвинге Стенді осындай ауыр әрекетке мәжбүрлемеу керектігін айтады. Рух Марвинге "табиғи себептерден" өлуі керектігін айтса да, Марвин өзін-өзі өлтірудің жолдарын іздеуді жалғастырады, бірақ басқаларды араластырмай. Паркердің пікірінше, "Негізінде, өзін-өзі өлтіруге болады, бірақ басқа біреуден сұрауға және оны қиын жағдайға түсіруге болмайды". "Өлім" эпизодында Картманның сүйікті тағамдарының бірі – Snacky Cakes алғаш рет пайда болды. "Саут Парктің тереңі" кітабында Энн Госсаж эпизодтың цензура және көмектесуші өлімінің моральдық мәні тақырыбының амбициясын мақтады, оны "20 минутта қамтуға тым көп мәселе" деп атады. Госсаж сонымен қатар эпизодтың Уильям Шекспирдің "Гамлет" пьесасының көптеген ерекшеліктерін бөлісетінін айтты, Стеннің бабасын өлтіру туралы ойлануын әкесінің рухын кездестіргеннен кейін Гамлеттің дилеммаларымен салыстырды. "Өлім", сондай-ақ бірінші маусымның қалған он екі эпизодымен бірге 2002 жылдың 12 қарашасында шыққан "South Park: The Complete First Season" DVD жинағына енгізілді. Паркер мен Стоун әр эпизодқа түсіндірмелер жазды, бірақ кейбір мәлімдемелердегі "стандарттар" мәселелеріне байланысты олар DVD-ге қосылмады; Паркер мен Стоун жолдарды өңдеуге және цензуралауға рұқсат бермеді, сондықтан олар DVD-ден бөлек CD-де шығарылды. 2008 жылы Паркер мен Стоун "Өлімді" және барлық South Park эпизодтарын шоудың ресми сайтында "South Park Studios" тегін көруге мүмкіндік берді.