Кіріспе
Митчелл Купчак (24 мамыр 1954 жылы туған) – американдық баскетбол басшысы және бұрынғы ойыншы. Ол Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) «Шарлотта Хорнетс» командасының баскетбол операцияларының бұрынғы президенті және бас менеджері. Колледж кезеңінде Купчак Солтүстік Каролина университетінде «All-American» атанды және 1976 жылғы АҚШ Олимпиада құрамасының құрамында алтын медаль жеңіп алды. Кәсіби карьерасында ол үш NBA титулын жеңіп алды – біреуін «Вашингтон Буллетс» командасымен, ал екеуін «Лос-Анджелес Лейкерс» командасымен.
Mitchell Kupchak (born May 24, 1954) is an American professional basketball executive and retired player. He is the former president of basketball operations and general manager of the Charlotte Hornets of the National Basketball Association (NBA). As a college player, Kupchak was an All American at the University of North Carolina and a member of the gold medal winning 1976 United States Olympic team. As a professional player, he won three NBA titles – one as a member of the Washington Bullets and two with the Los Angeles Lakers.
Ерте өмір
Митчелл Купчак 1954 жылы 24 мамырда Нью-Йорк штатының Брентвуд қаласында дүниеге келген. Ол Брентвуд орта мектебінде оқыды, онда баскетболмен көзге түсті.
Колледж мансабы
Ол Солтүстік Каролинаның «Тар-Хилз» ерлер баскетбол командасының «All American» атанды және аға буынында Атлантикалық жағалау конференциясының жылдың үздік ойыншысы деп танылды. Купчак 1976 жылғы Монреальде өткен жазғы Олимпиадада алтын медаль жеңіп алған құрама командасының құрамында өнер көрсетті.
Вашингтон Баллетс (1976-1981)
Купчак 1976 жылы «Вашингтон Буллетс» командасының драфтына ілікті және «Жылдың жаңа ойыншысы» (NBA All-Rookie Team) құрамына енді. Ол «Вашингтон» сапында төрт жемісті маусым өткізді және 1978 жылы НБА чемпионатында жеңіске жеткен команданың құрамында болды.
Лос-Анджелес Лейкерс (1981-1986)
Ол 1981 жылы "Лейкерс" командасымен ұзақ мерзімді келісімшартқа қол қойды, бұл Earvin "Magic" Johnson-ның тікелей ықпалымен болды. Ол команданың плей-оффтағы сенсациялық жеңілісінен кейін команда иесі Джерри Бассқа: "Егер Митч Купчакты ала алсақ, біз жеңіске жетеміз" деді. Маусымның 26-шы матчында Купчак тізесіне жарақат алып, 1983-84 маусымға дейін алаңға шыға алмады. Купчак 1985 жылы "Showtime Lakers" командасының "Бостон Селтикс" командасына қарсы өткен чемпионатта маңызды рөл атқарды, ал өткен жылғы финалда олар "Бостон Селтикс" командасынан қорқып қалған еді. Купчак 1985-86 маусымнан кейін карьерасын аяқтады, ол 510 рет тұрақты маусымда және 68 рет плей-оффта ойнады. Тұрақты маусымда ол орташа есеппен ойын басына 10,2 ұпай, 5,4 допты қайтару алса, плей-оффта бұл көрсеткіштер 7,7 ұпай және 4,7 допты қайтаруды құрады. Оның соңғы матчы, Батыс конференциясы финалының 5-ші матчында, "Лейкерс" пен "Хьюстон Рокетс" командалары арасында төбелес болды, нәтижесінде Купчак пен Хаким Оладжувон алаңнан қуылды.
Лос-Анджелес Лейкерс (1986-2017 жж.)
Купчак НБА ойыншысы болғаннан кейінгі өмірін жоспарлап, НБА командасының жұмысын басқаруды үйренуге бағытталған арнайы бағдарламаны іске қосты. Ойыншылық келісімшартының күші әлі жойылмаған кезеңде ол клубтың бас кеңсесімен жұмыс істеді, «Лейкерс» басшылығымен жақсы қарым-қатынас орнатты, Джерри Уэстпен тәлімгерлікке түсті және 1987 жылы UCLA Anderson School of Management-тен MBA дәрежесін алуға бастаған оқуларын жүргізді. Купчак 1986 жылы ойыншылық карьерасын аяқтап, «Лейкерс» командасының бас менеджерінің көмекшісі болды (GM және Баскетбол залының мүшесі Джерри Уэсттің жетекшілігімен). Кейін ол Уэсттің орнына бас менеджер болып тағайындалды, бірақ 2000 жылға дейін НБА бас менеджерінің толыққанды өкілеттіктеріне ие болмады (Уэст баскетбол операцияларының вице-президенті лауазымынан кеткен кезде, жақында көшірілген және турнир кестесінде соңғы орында тұрған «Мемфис Гризлиз» командасының бас бапкері ретінде «Лейкерс» командасының жетістіктерін қайталауға тырысу үшін). 2003 жылдың 16 шілдесінде «Лейкерс» үш жылдан бері алғаш рет НБА финалдарына қатыса алмағаннан кейін Купчак жасаған алғашқы маңызды келісім – «супержұлдыздар» Карл Малоун мен Гэри Пейтонды трансферлеу болды (екеуі де ұзақ және жарқын карьераларына қарамастан, НБА чемпиондығын жеңіп ала алмады). Бірнеше жыл бойында даулы саудалар жасады, оның ішінде Шакил О’Нилді Майами Хит клубына Ламар Одом, Карон Батлер және Брайан Грантқа алмастыру, сондай-ақ жас орталық Эндрю Байнумды Джейсон Киддке алмастырудан бас тартуы Коби Брайанттан қатаң сынға ұшырады, ол оны жұмыстан босатуға шақырды. Алайда Купчак команда иесінің қолдауын сақтап қалды. 2007 жылы Купчак Брайан Кук пен Морис Эвансты Тревор Аризаға ауыстырды, ал «Лейкерс» маусымды Батыс конференциясындағы ең жақсы көрсеткішпен бастады. Эндрю Байнумның жарақаттануы олардың соңғы жетістіктеріне күмән келтіргеннен кейін, 2008 жылдың ақпан айында испандық қанатты ойыншы Пау Газолды «Мемфис Гризлиз» клубынан Кваме Браун, Жаварис Криттентон, Аарон Макки және болашақ драфт таңдаулары (олардың бірі Марк Газольге тиесілі болды) үшін алу туралы келісімге келді, бұл оған лиганың ішкі сарапшылары мен жанкүйерлердің мақтауын (және кінәлауын) әкелді. Кейін Брайант: «Ол F бағасынан A+ бағасына көтерілді», – деді. Осы жылы «Лейкерс» 9 жылдың ішінде 5-ші рет НБА финалдарына өтті, бірақ ақырында «Бостон Селтикс» клубына есе жіберді. Келесі жылы олар қайтадан жеңіске жетіп, «Орландо Мэджик» клубын 4:1 есебімен жеңді. 2009 жылы Купчак 2004 жылғы «Жылдың қорғаныс ойыншысы» Рон Артестпен еркін агент ретінде келісімшартқа қол қойды. «Лейкерс» 11 жылдың ішінде 7-ші рет НБА финалдарына шықты, 2010 жылы НБА финалдарында «Селтикс» клубына қарсы өткен чемпиондық матчта жеңіске жетті. 2011 жылы ұзақ жылдар бойы жаттықтырған Фил Джексон зейнеткерлікке шықты, оның орнына Майк Браун тағайындалды, сондай-ақ Одом мен Газолды Хьюстон Рокетс клубына үш командалық саудаға алмастыруға тырысты, орнына «Нью-Орлеанс Хорнетс» клубының «All Star» ойыншысы Крис Полді алу мақсатында болды. «Хорнетс» (бұрынғы иелері үшін қаржылық сәтсіздікке ұшыраған) әлі де NBA-ға тиесілі болғандықтан, комиссар Дэвид Стерн саудаға белгісіз «баскетболдық себептермен» вето қойды, бұл «Лейкерс» командасындағы Одомның наразылығын және Газолдың осы шешіміне таңқалуын тудырды (екеуі де карьераларын «Лейкерс» клубында аяқтауды жоспарлаған және олардың сатылатынын білмеген). 2012 жылдың 4 шілдесінде Батыс конференциясының жартылай финалында екі рет плей-оффтан шыққаннан кейін Купчак екі рет саудаланған ойыншыны (Одомды «Даллас Маверикс» клубына саудалау арқылы алынған) екі рет, бұрынғы НБА-ның ең құнды ойыншысы Стив Нэшке трансферледі. Нэшті «Лейкерс» формасына кигізу туралы келісім болашақ драфт таңдаулары мен ақшалай сыйақылар үшін жасалды. Сол жазда Купчак өзінің алғашқы All Star командасына сайланған Эндрю Байнумды Шығыс конференциясының әріптесі, үш мәрте «Жылдың қорғаныс ойыншысы» атанған Дуайт Ховардқа төрт командалық саудаға салды. Бұл туралы 2012 жылдың 10 тамызында хабарланды. Бірақ кадрлық өзгерістердің толқыны осымен тоқтаған жоқ: Купчак бұрынғы All Star және «Жылдың алтыншы адамы» жеңімпазы Антаун Джеймисонды ардагерлік ең төменгі жалақыға қол қоюға көндірді. Кейін ол, иегері Джерри Басс және баскетбол операцияларының вице-президенті Джим Басс (Джерридің ұлы)пен бірге, қорғанысқа баса назар аударатын бас бапкер Майк Браунды жұмыстан босатып, оның орнына Нэштің бұрынғы бас бапкері, шабуылға баса назар аударатын Майк Д’Антониді тағайындады. 2013-14 маусымда Купчак пен «Лейкерс» Коби Брайантқа 2 жылға 48,5 миллион долларлық ұзарту ұсынды, тізесінің жарақаты салдарынан алаңнан тыс қалған күйінде. Бұл келісімді команда президенті Джинни Басс мақұлдаған. Д’Антони 2015-2016 жылдары жаттықтырушы болу үшін команданың ұсынысын қабылдамағаннан кейін «Лейкерс» командасының жаттықтырушысы қызметінен кетті, бұл Купчак пен Джим Бассқа төрт жылдың ішінде үшінші жаттықтырушыны іздеу міндетін жүктеді. Олар бұрынғы «Лейкерс» клубының ойыншысы Байрон Скотты таңдады. «Лейкерс» 2014 жылдың сәуір айында Купчакпен жасалған келісімнің мерзімін бірнеше жылға ұзарту туралы хабарлады. Ол 2014 жылғы маусымнан кейін аяқталуға тиіс болған. Келісім шарттары жарияланбады. 2017 жылдың 21 ақпанында Купчак «Лейкерс» клубының бас менеджері лауазымынан босатылды.
Шарлотта Хорнетс (2018 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
2018 жылдың 8 сәуірінде Купчак «Шарлотта Хорнетс» баскетбол операцияларының президенті және бас менеджері қызметіне тағайындалды. 2018 жылдың 21 маусымында Купчак «Шарлотта Хорнетс» бас менеджері ретінде алғашқы драфт таңдауын жасады. Ол 11-ші нөмірмен Шай Гилгеус-Александрды таңдады, ол кейіннен «Лос-Анджелес Клиперс» командасына Майлс Бриджес үшін ауыстырылды, ал Майлс Бриджес 12-ші нөмірмен таңдалған болатын.
Жеке өмір
Купчак 1990 жылы баскетбол санаты бойынша Лонг-Айлендтегі Саффолк спорттық даңқ залына енгізілді. 2002 жылы ол Ұлттық поляк-американдық спорт даңқы залына енгізілді. Ол әйелі Клэрден ажырасып, екі баласы бар. Оның қызы Алина Клэр Купчак 2015 жылдың 5 қаңтарында ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болды. Оның ұлы Максвелл UC Санта-Барбара баскетбол командасында шабуылшы ретінде ойнады.