Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джельфа (الجلفة) – Алжирдің Джельфа провинциясының орталығы және ежелгі қала, сондай-ақ бұрынғы епископтық Фаллаба орналасқан жер. Фаллаба латын католик титулдық орын ретінде сақталған. 2018 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 490 248 адамды құрайды. Қала N1 және N46 тас жолдарының тоғысында жатыр.
Djelfa (الجلفة) is the capital city of Djelfa Province, Algeria and the site of ancient city and former bishopric Fallaba, which remains a Latin catholic titular see. It has a population of 490,248 (2018 census). The city lies at the junction of the N1 and the N46 roads.
Тарих
Бұл аймақ неолит дәуіріне жататын, б.з.д. 7000-5000 жылдар аралығында жасалған тас кескіштерінің көптігімен ерекшеленеді. Дьелфа қаласының солтүстігінде Rocher de Sel (ағылшын тілінде: Salt Rock) деп аталатын, жаңбырдың әсерінен тас тұздары мен мергельдің эрозиялануынан пайда болған ерекше географиялық нысан бар. Қаланың батысында мегалиттік жерлеу құрылыстары табылды. Рим империясы кезінде Дьелфа орнында Фаллаба атты рим қаласы салынды. Бұл қала соңғы антик кезеңге дейін өмір сүрді. 11 ғасырда Фатимидтер Бану Хилал тайпасын Триполитания, Тунис және Константин аймақтарына Зиридтерге қарсы жіберді. Хафсидтер дәуірінде қала маңызды сауда орталығына айналды. Филипп Петеннің билік кезінде Дьелфада концлагерь құрылды.
The area is notable for its abundance of Neolithic rock carvings dating from 7000 to 5000 BC. North of Djelfa town there is an imposing physical feature known as Rocher de Sel (English: Salt Rock) that resulted from the erosion of rock salts and marls by rain. To the west of the town Megalithic funerary structures are found. During the Roman Empire, a Roman town called Fallaba was built on the site of Djelfa. That town lasted unto late antiquity. In the 11th century, the Fatimids sent the Banu Hilal to the Tripolitania, Tunisia and Constantine areas against the Zirids. The town became an important trading post during the Hafsid era. During Philippe Pétain's period, a concentration camp was placed in Djelfa.
География
Джельфа Алжирдің солтүстік-орталық бөлігінде, Бусаада және Лагуат қалалары арасында, Уле-Найл тауларында, 3,734 фут (1,138 м) биіктікте орналасқан. Қала солтүстіктегі құрғақ, далаға ұқсас Жоғарғы Жазықтар (chotts – уақытша тұзды көлдермен сипатталатын) мен оңтүстіктегі Сахара арасындағы көшкін аймақта жатыр. 1852 жылы қала француз әскери бекінісі ретінде геометриялық жоспар бойынша салынған. Джельфа жартылай көшпелі Улед Наил конфедерациясы үшін маңызды мал сату орталығы болып табылады. Қала 12 000 шақырымдық Африка жолында орналасқан. Осы аймақ ғасырлар бойы Оулед Найл халқының бас қосып, жиналатын жері болып келді. Олар қара және қызыл жолақты шатырларда тұрып, өздерін Ислам пайғамбары Мұхаммедтің ұрпақтары деп есептейді.
Djelfa is located at an elevation of 3,734 feet (1,138 m) in the Ouled Naïl Range of north central Algeria, between the towns of Bousaada and Laghouat. It is situated in a transitional zone between the dry, steppe like Hautes Plaines (high plateaus) of the north, characterized by chotts (intermittent salt lakes), and the Sahara to the south. The town was founded in 1852 as a French military post on a geometric plan. It serves as an important livestock market centre for the semi nomadic Ouled Naïl confederation. Djelfa is on the 12,000 mile long Africa Trail. The surrounding region for centuries has been the meeting place of the Ouled Naïl people, who live in black and red striped tents and claim descent from the Islamic prophet, Muhammad.
Климат
Дьелфаның климаты жартылай құрғақ (Кёппен климаттық классификациясы BSk), жаздағыдан қыста жауын-шашын көп болады. Қыста қар жиі жауады.
Djelfa has a semi arid climate (Köppen climate classification BSk), with more precipitation in winter than in summer. Snow is not unusual in winter.
Дін тарихы
Вандалдар патшалығы мен Рим империясы кезінде қала ежелгі епископтық орналасқан жер болды. Епископтық Римнің соңғы кезеңіндегі Нумидия провинциясында орасан зор маңызға ие болды, сондықтан Карфагендегі митрополит архиепископтығының көптеген тәуелді епископтықтарының біріне айналды. Римдіктер билігі тұсында епископтық туралы ешқандай мәлімет болмағандықтан, христиан діні қалаға Ұлы Константиннің билігінен кейін келген болуы мүмкін. Бұл африкалық епархиядағы бірінші және жалғыз белгілі епископ – 484 жылы есімдері тіркелген католик епискобы Сало. Бұл Нумидиядағы көптеген басқа епархиялармен салыстырғанда өте кеш. Епископ Сало 484 жылы Вандал патшалығының ариандық билеушісі Хунерик шақырган Карфаген синодына қатысты; Синодтан кейін Сало (болжам бойынша) Вандалдар бақылауындағы Сицилияға жер аударылды. Римдік Африкадағы көптеген епископтықтар сияқты, бұл да Магрибті мұсылмандар басып алғаннан кейін жойылды.
During the Vandal Kingdom and Roman Empire the town was the seat of an ancient bishopric. The bishopric was important enough in the Late Roman province of Numidia to become one of the many suffragan bishoprics of its Metropolitan Archbishopric in Carthage. It is possible that Christianity came to the town only after the rule of Constantine the Great, as there is no record of the bishopric under the Romans. The only known bishop of this African diocese is the Catholic bishop Salo mentioned in 484. This is considerably late compared to many of the other diocese in Numidia. Bishop Salo took part in the synod assembled in Carthage in 484 by the Arian ruler, Huneric of the Vandal Kingdom; after the Synod Salo was exiled (probably) to Vandal controlled Sicily. Like most bishoprics in Roman Africa, it faded after the Muslim conquest of the Maghreb.
Мәдениет
Тұрғындары Улед Найл тайпасына жатады, олар сондай-ақ Бискра, М’Сила, Гардая және Сахара Атласында да қоныстанған.
The inhabitants belong to the Ouled Naïl, also living in Biskra, M'Sila,Ghardaia and in Saharan Atlas.