Кіріспе

Эрик Фрэнк Расселл (6 қаңтар 1905 – 28 ақпан 1978) – британдық жазушы, ғылыми фантастикалық романдары мен әңгімелерімен әйгілі. Оның көптеген туындылары алғаш рет АҚШ-та, Джон В. Кэмпбеллдің «Таңғажайып ғылыми фантастика» журналында және басқа да арзан басылымдарда жарияланды. Расселл «Weird Tales» журналы үшін қорқыныш әңгімелері мен Фортеан тақырыптарына арналған ғылыми емес мақалалар да жазды. 1955 жылға дейін оның бірнеше әңгімелері, кем дегенде Дункан Х. Манро және Ниалл Уайльд аттарымен жарияланды. Расселл ғылыми фантастиканың жанкүйері болды және 1934 жылы Ливерпульге жақын жерде тұрғанда, ол сол аймақтан келген тағы бір оқырман Лесли Дж. Джонсонның «Amazing Stories» журналындағы хатын көрді. Расселлдің Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі әскери қызметі туралы екі келіспейтін мәлімет бар. 1995 жылы Алан Дин Фостер мен Эрик Фрэнк Расселлдің «Ұлы күнге жоспар» романы жарық көрді, бұл Расселлдің 1953 жылғы сол аттас қысқа әңгімесіне Фостердің қосымшасы.

Жазу стилі мен тақырыптары

Расселлдің жазу стилі жеңіл, әңгімелі, және Black Mask журналы арқылы танымал болған американдық "қатал детектив" жанрының ықпалында болды. Британдық болғанымен, Расселл көбінесе американдық оқырмандар үшін жазды, сондықтан көптеген оқырмандар оны америкалық деп қабылдады. Дегенмен, Расселлдің юморында әзіл-қалжың мен сатиралық сипат басым, көбінесе билік пен бюрократияның түрлі көріністеріне бағытталған. Ал кейде, мысалы, "Бір жерде дауыс" және "Армия Венераға келеді" сияқты әңгімелерінде оның туындылары тереңдеп, мазмұны ауыррақ болады, онда адамзаттың ізденістері мен армандарының рухани жақтары айқын көрінеді.

Сыни қабылдау

Скот Коннорс Расселдің "Қараңғы толқындар" кітабына шолу жасап, "Расселдің прозасы сирек кездесетін ирония мен өткірлікке толы, ал оқырманға оқиғаны тікелей баяндамай, оның оқиғаға қызығуын арттыратын сыйлық сыйлайды" деді.

Мәдениеттің әсері

Расселлдің "Джей Скор" (1941) атты әңгімесі, сол заманғы пульп-фантастика жанрындағы туындылардың арасында қара терілі кейіпкерді – кеме дәрігерін – ешқандай нәсілдік стереотипсіз бейнелеуімен ерекше. Бұл әңгіме және оның жалғаулары ("Адамдар, марсиандар және машиналар" жинағында) ғылыми фантастика жанрының, әсіресе, әртүрлі этникалық топтардан және адам емес тіршілік иелерінен құралған экипажбен жабдықталған ғарыш кемесін бейнелейтін бір саласының алғашқы үлгісі саналады (мысалы, кейіннен танымал болған "Жұлдызды жол" сериалы). 1970 жылы Расселлге "Битлз" компаниясы "Apple Corps" оның "Оспа" романының киноқұқықтары үшін 4689 фунт стерлинг төледі, ал келісімшартқа "Apple" атынан Ринго Старр қол қойды. Фильм түсірілмеді, бірақ бұл Расселл жасаған ең табысты келісімдердің бірі болып қалды.