Кіріспе

Мэн шығанағы, АҚШ. Пенобскот шығанағы – Мэн шығанағы мен Атлант мұхитының оңтүстік-орталық Мэндiдегi шығанағы. Шығанақ Мэн штатының Пенобскот өзенінің сағасынан басталады, Белфаст қаласынан төмен ағыс бойында. Пенобскот шығанағында Рокленд, Рокпорт, Стонингтон және Белфаст (өзеннің жоғары жағында) сияқты көптеген жұмыс істейтін порты бар. Пенобскот шығанағы Мусконгус шығанағы мен Блю Хилл шығанағының арасында, Акадия ұлттық паркіне батыс жағынан орналасқан. 11 000 жыл бұрын, Голоцен дәуірінің басында Мэн шығанағының теңіз деңгейі қазіргі биіктігінен 55 метрге дейін төмендеген. Пенобскот шығанағы сол кезде Пенобскот өзенінің жалғасы болды, ол қазіргі Матиник аралынан өтетін кең жазық дала арқылы ағып өткен. Пенобскот шығанағы мен оның негізгі саласы – Пенобскот өзені, Пенобскот үнді халқының құрметіне аталған, олар осы аймақты он мың жылдан бері үздіксіз мекендеп, шығанақ пен өзен маңында балық аулап, аң аулап және моллюскалар жинап келеді. Уабанаки конфедерациясының бір бөлігі болып табылатын Пенобскот үнді халқының қазіргі резерваты Ороно қаласының солтүстігіндегі Индия аралын және Пенобскот өзенінің одан жоғарыдағы барлық аралдарын қамтиды. Шығанақтың жағалауларында және аралдарында олардың мыңжылдықтарға созылған лагерьлерінің ежелгі қалдықтары табылған. Бұл шығанақта Американ революциясы кезінде американдықтардың ұятты жеңілісі тіркелген. 24 шілдеде 19 әскери кемеден және 25 қолдау кемесінен тұратын Континентальдік флот Мэннің орталық жағалауын британдықтардан қайтарып алу үшін жіберілді, олар аумақтың бір бөлігін басып алып, шығанаққа жақын бекіністер салған, жаңадан басып алынған аумақты Жаңа Ирландия деп атаған. Американдық қоршаушылар экспедиция командирлерінің екеуі – Соломон Ловелл мен Дадли Салтонсталл арасындағы келіспеушіліктерге байланысты шабуылдары тоқтап қалды. 13 тамызда Джордж Коллиер басқаратын британдық флот келгеннен кейін американдық флот қашып, кемелерін жағаға тіреп, британдықтардың басым күштеріне қарсы өртеді. Барлығы 44 кеме жойылды немесе қолға түсті, бұл 162 жылдан кейін Перл-Харборға дейінгі Американың ең ауыр теңіз жеңілісі болды. Бұл шығанақта көптеген аралдар бар, олардың үстінде елдегі ең танымал жазғы демалыс орындары орналасқан.

Балық шаруашылығы

Ерте коммерциялық лобстер аулау: 1840-шы жылдардан 1870-ші жылдарға дейін. Пенобскот шығанағы – Мэн штатының ірі коммерциялық аулауға алғашқыда тартылған лобстер өндіріс аймақтарының бірі. АҚШ Балық комиссиясының 1899 жылғы "Мэн штатының лобстер балықшылығы" атты есебі, "Бюллетень" журналы, 19-том, 241-265 беттерде осы ерте кездегі бастамалар туралы мәліметтер келтіреді. Мына үзінділерде осы туралы айтылады:

"1847 жылы капитан Оукс "Джозефин" кемесін сатып алып, 1848 жылы Джонсон мен Янгтың Бостон қаласындағы орнына жүк тасылай бастады. Ол лобстердің бір бөлігін Пенобскот шығанағы аймағынан сатып алды, себебі осы аймақта лобстер аулау жаңа ғана басталған еді. Ол жылы тасыған лобстердің саны 40 000-қа жетті. Осы кезеңде Мускул Ридж аймағында лобстер өте көп болғандықтан, төрт адам капитан Оукске әр сапарда жеткілікті лобстер жеткізе алатын. Он күн ішінде әр адам 1200-1500 аралығында сатуға жарамды лобстер аударды. Капитан Оукс пікірінше, Мускул Ридж Мэн жағалауындағы ең ірі лобстер аулау аймағы болып табылады. Ол 1874 жылға дейін осы аймаққа жүк тасыды." "Капитан С.С. Дэвис (Саут-Сент-Джордж) 1864 жылы Мускул Риджде лобстер сатып ала бастағанда, әрқайсысы 40-50 қаппен жұмыс істеген үш адам, оның кемесіне сыйғыза алатын барлық лобстерді аулап берді. Ол бір ретте 5000 лобстерді жүктей алатын және әдетте сапарды 7-9 күнде аяқтайтын. Бұл сауда алты-жеті жылға созылды. 1879 жылы капитан Дэвис осы аймақтағы 15 адамнан лобстер сатып алды, ал кейде жүк толық болмаған жағдайда басқалардан да сатып алуға мәжбүр болды." "Солтүстік Хейвенде лобстер аулау 1848 жылы басталды, бірақ батысқа қарайғы аймақтардағыдай тез дамымады, себебі кемелер тек орташа өлшемдегі лобстерді ғана алып, ең ірілері сапарға шыдай алмайды деп қорқыпты. Матиник аралында лобстер аулау 1868 жылы басталды. 1852 жылы Дир-Айленд тұрғындары лобстер аулауды бастады, ал кемешілердің жиі сапарларының арқасында бизнес тез өркендеді. 1860 жылы Оушенвиллде консерві зауытының ашылуы да лобстер шаруашылығының дамуына ықпал етті. Оу-Хаут аралында лобстер аулау 1855 жылы, ал Суан аралында 1950-ші жылдардың басында басталды."