Кіріспе

Коппер-Центр (Ахтна тілінде Тл’атикаэ’е) – Аляска штатының Коппер-Ривер халық санау ауданындағы Коппер өзені бойында орналасқан халық санағы бойынша белгіленген елді мекен (CDP). Ол Анкоридж қаласынан солтүстік-шығысқа қарай екі жүз километр қашықтықта жатыр. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 338 адамды құрады, 2000 жылы 328 адам болған.

Тарих

Коппер-Центр Валдес мұздығының жолы Коппер өзеніне жеткен жерде пайда болды. Эндрю Холман 1898 жылғы шілдеде Клондайкқа бара жатқан кен іздеушілерге пана беру үшін осы жерге жақын уақытша жол үйін салған. Ол бастапқыда екі шатыр тіккен: біреуі «Хотел Холман» ретінде, екіншісі – уақытша пошта кеңсесі ретінде қызмет еткен. 1899 жылдың қысына қарай Холман шатырларын үлкен үймен ауыстырды. Дик Уортманды жол үйін басқаруға қалдырып, Холман Валдестен Иглге дейінгі алғашқы пошта жолын ашты. Клондайк алтын іздеу кезінде кен іздеушілер Коппер және Клутина өзендерінің бойында шатыр лагерьлерін құрды, бірақ алғашқы үйлер Копперден бір жарым миль батысқа салынды. Тағы бір лагерь өзеннен өткелдегі «Коппер Ферри» деп аталатын жерде пайда болды. 1898 жылғы маусымда Б.Ф. Миллард таудың етегі арқылы сол жерден Слана өзенінің сағасына дейін жол салғанда, бұл аймақ алтын өндірісіне қызмет көрсету орталығы ретінде дами бастады. Олд Коппер-Центрдің шығыс жағалауы 1901-1902 жылдары өзеннің сол жағындағы кен мүмкіндіктерін зерттеуге ниеттенген іздеушілермен қоныстанды. Оның кен орталығы ретіндегі кезеңі қысқа болды, бірақ ол жергілікті халықты тартты және көп жылдар бойы ауыл ретінде өмір сүрді. Коппер-Центр тез арада Коппер өзені бассейніндегі кен іздеушілер мен саяхатшылар үшін негізгі жабдықтау орталығына айналды. 1901 жылы телеграф станциясы мен жолдың алғашқы ресми пошта кеңсесі ашылды, ал Рингвальд Бликс қауымдастықтың алғашқы пошта бастығы болды. Келесі жылы Джон МакКрэри Клутина өзенінен шамамен бір миль солтүстікке үй салды. Ұзақ өтпей МакКрэри де қонақ үй ашты, ол Валдес пен Фэрбанкс арасындағы алғашқы жабық жол үйі болды. МакКрэридің мүлкінің көп бөлігі отбасының қолында қалды. 1910 жылға қарай американдық қоныс аударушылар осы аймақта елуден астам шаруашылық құрды. Енді бұл қауымға қыс айларында аптасына үш рет, ал жаз айларында аптасына бір рет пошта жеткізілді. Сонымен қатар, Валдес пен Фэрбанкс арасындағы жалғыз телеграф станциясы болды, онда ақша жіберуге немесе алуға болады. Флоренс «Ма» Барнс 1922 жылы Холман қонақ үйін сатып алып, оны «Коппер-Центр жол үйі және сауда орталығы» деп атады. Алғашқы ғимарат 1932 жылы өртеніп, оның орнына қазіргі ғимараттың оңтүстік бөлігі салынды. Барнс 1948 жылы қайтыс болғанда, ол барлық мүлкін Валдес жетімдер үйіне қалдырды. Сол жылы ол мүлікті Джордж Эшбиге сатты. Эшби 1979 жылы қайтыс болса да, оның отбасы жол үйін басқаруын жалғастырды. 2012 жылғы 20 мамырда жол үйінің орнына салынған ғимарат өртенді. Отбасы оны қайта салуды жоспарлап отыр.

География

Copper Center (61.965305, 145.318280) координаталарында, Ричардсон тас жолында (Алясканың 4-жолы), Коппер өзенінің батыс жағалауында, Клутина өзенінің құятын жерінде орналасқан. Ол Гленналленнен оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 26 шақырым қашықтықта, ол Glenn тас жолында (Алясканың 1-жолының бөлігі) 4-жолдың батысында жатыр. Коппер орталығы Вальдезден шамамен 160 километр солтүстікте орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, CDP-ның жалпы ауданы 35 шаршы километрді (13,7 шаршы миль) құрайды, оның барлығы құрлық.

Демография

Коппер-Центр алғаш рет 1910 жылғы АҚШ халық санағында халыққа тіркелмеген ауыл ретінде пайда болды. 1980 жылы ол халық санағымен белгіленген елді мекен (CDP) мәртебесін алды. 2000 жылғы халық санағы бойынша, CDP-де 362 адам, 132 шаруашылық және 88 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 163 тұрғын үй, орташа тығыздық – 74,9 адам. CDP-нің нәсілдік құрамы: 48,07% ақ нәсілді, 0,28% қара немесе афроамерикалық, 46,69% американдық индейлер және 4,97% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 0,83% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 132 шаруашылықтың 40,2%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 37,1%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 19,7%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын шаруашылықтар, ал 33,3%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 28,8%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 7,6%-ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдардан құралды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,74 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,39 адамды құрады. CDP-де халық жас бойынша таралып, 18 жасқа дейінгілер 38,7% құрады, 18-24 жастағылар – 7,2%, 25-44 жастағылар – 22,7%, 45-64 жастағылар – 23,2%, ал 65 жасқа толған немесе одан асқандар – 8,3% болды. Орташа жас 31 жасқа тең. Әр 100 әйелге 106,9 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 109,4 еркек шақ келді. CDP-дегі шаруашылықтың орташа табысы 32 188 доллар, ал отбасының орташа табысы 42 500 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 46 250 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 083 доллар болды. CDP-нің жан басына шаққандағы орташа табысы 15 152 долларға тең. Отбасылардың 18,5%-ы және халықтың 18,8%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 23,1%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асқандардың 6,9%-ы.

Білім

Бұл аймақтағы мемлекеттік білім беруді Copper River School District жүйесіндегі Кенни Лейк мектебі ұсынады.