Кіріспе

Гленленлен /ɡ//l//ɛ/'/n//æ//l//ən/ (Ciisik’e Na’ Аhtna тілінде) – АҚШ-тың Аляска штатының ұйымдастырылмаған ауданындағы Мыс өзені санақ аймағындағы халық санағымен белгіленген елді мекен (CDP). 2020 жылғы халық санағы бойынша CDP-нің халқы 439 адамды құрады, бұл 2010 жылғы 483 адамнан азайған. Бұл санақ аймағындағы ең көп халқы бар қауымдастық.

Орналасқан жері

Гленленлен (62.109170, 145.54639; Sec. 23, T004N, R002W, Copper River Meridian) координаталарында, Читина тіркеу ауданында және 13-ші аң ауру ошағында орналасқан. Ол Гленн тас жолының Ричардсон тас жолымен қиылысында, Анкориджден шығысқа қарай 189 миль (304 км) қашықтықта жатыр. Врангелл Сент-Элиас ұлттық паркі мен қорығының батыс шекарасынан сырт орналасқан. АҚШ Халық санау бюросының мәліметтері бойынша, CDP-нің жалпы ауданы 114,9 шаршы миль (298 км2) құрайды, оның ішінде 114,1 шаршы миль (296 км2) құрлық және 0,8 шаршы миль (2 км2) (0,66%) су алабын құрайды.

Климат

Гленленненде құрғақ жазғы субарктикалық климат (Кеппен климаттық жіктелуі: Dsc) басым. Қала континенттік климат аймағында орналасқан, онда ұзақ, суық қыстар мен салыстырмалы түрде жылы жаздар болады.

Тарих және мәдениет

Бұрын Ахта Алясканың жергілікті тұрғындары балық пен аңды іздеп, Мыс өзенінің аңғарларында көшіп-қонып жүрді. Ол жерде балық пен аң көбінесе көп кездесетін. Ахталар қазір Гленленненнің айналасындағы бірнеше елді мекенде тұрады. 1899 жылы АҚШ армиясы Валдес пен Игл порты арасында, жаз айларында қолдану үшін, Мыс өзенінің аңғары арқылы өтетін ат жолын салды. 20 ғасырдың басында жол кеңейтіліп, Ричардсон тас жолына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Аляскада бірнеше әскери базалар салды, негізінен Аляска және Ресейдің Шығыс бөлігі арқылы Ресейге ұшақтар мен басқа да соғыс жабдықтарын жеткізу мақсатында. Бұл, Ресейдің батысындағы немістер мен оңтүстігіндегі жапондарға жабдықтау операциясына кедергі келтіруді қиындатты. Осы операцияның бір бөлігі ретінде базаларды жабдықтау үшін тас жолдар салынды. Бұл жобаның ең маңызды жолы – Доусон-Крик (Британдық Колумбия, Канада) мен Алясканың Дельта-Джанкшн қаласындағы Ричардсон тас жолына дейін, содан кейін Ричардсон тас жолы арқылы Фэрбанкске дейін созылатын Аляска тас жолы болды. Тағы бір жоба – Алясканың ең ірі қаласы Анкориджді Ричардсон тас жолымен және осылайша Алясканың қалған бөлігімен, Канадамен және сол кездегі 48 штатпен байланыстыратын Гленн тас жолы. Гленн тас жолының құрылысы 19 ғасырдың соңындағы АҚШ армиясының екі саяхатшысының құрметіне, капитан Эдвин Форбс Гленн мен лейтенант Генри Т. Алленнің есімдерімен аталатын Мыс өзенінің аңғарындағы Ричардсон тас жолындағы лагерьде басталды. Тас жол 1945 жылы аяқталды. Гленленнен лагерьдің орнында шағын елді мекен ретінде қалыптасты. Ол Гленн және Ричардсон тас жолдары бойындағы көлік қозғалысы үшін сауда орталығына айналды. Бұл аймақтағы жергілікті елді мекендердің орнына салынған сирек елді мекендердің бірі. 1950-1960 жылдары Гленленнен солтүстікке қарай 15 миль жердегі Ток қаласына дейін, Аляска тас жолынан шығысқа қарай 135 мильге дейін созылатын тағы бір тас жол – Ток кесігі салынды. Бұл Гленленненнің сауда орталығы ретіндегі маңыздылығын арттырды. Сондай-ақ, 1956 жылы иезуиттер мектебі – Коппер-Вэлли мектебі ашылды. Бұл мекеме Алясканың батысындағы Холи-Кросс миссиясынан келген бірқатар қызметкерлер мен студенттерді әкеліп, халық санын едәуір арттырды. 1961 жылы АҚШ почта қызметі "Гленаллен" атауын ресми түрде "Гленленнен" деп өзгертіп, қосымша 'n' әрпін қосты. Гленленненнің экономикасы 1975-1977 жылдары Транс-Аляска құбыр желісінің құрылысымен және құбыр желісіне үздіксіз қызмет көрсету қажеттіліктерімен өсті. Аймақтың экономикасына Джордж Паркс тас жолының құрылысы кері әсер етті, ол Анкориджді Денели ұлттық паркімен және Фэрбанкспен Аляска темір жолының бойымен байланыстырып, Гленленненді айналып өтті.

Демография

Гленленлен алғаш рет 1950 жылғы АҚШ халық санағында ресми тіркелмеген ауыл ретінде пайда болды. 1980 жылы халық санағы бойынша белгіленген елді мекен (CDP) мәртебесі берілді. 2000 жылғы санақ бойынша, CDP-де 554 адам, 204 шаруашылық және 136 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 269 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы 0,9/км² (2,4/шаршы миль) құрады. CDP-нің нәсілдік құрамы: 85,20% ақ нәсілді, 0,18% қара немесе афроамерикалық, 5,05% американдық немесе Аляска тумасы, 0,18% азиялық, 1,44% Тынық мұхиты аралдарынан шыққан және 7,94% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 0,54% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 204 шаруашылықтың 36,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 56,4%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 6,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 33,3%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 27,0%-ын жеке адамдар құрады, ал 5,4%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,63 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,31 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 31,8%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер – 9,6%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер – 27,4%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер – 26,2% және 65 жастан асқандар – 5,1%. Орташа жас 32 жас. Әр 100 әйелге 106,7 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 110,0 еркек келеді. CDP-дегі шаруашылықтың орташа табысы 38 846 доллар, ал отбасының орташа табысы 40 909 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 29 375 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 28 125 доллар болды. CDP-нің жан басына шаққандағы орташа табысы 17 084 доллар. Шаруашылықтың 4,6%-ы және халықтың 8,04%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 12,8%-ы және 65 жастан асқандардың 3,1%-ы.

Құрылыстар мен коммуналдық қызметтер

Көптеген, бірақ барлық жыл бойы емес үйлер толығымен сумен жабдықталған. Гленленнен ауданында көптеген тұрғындардың жеке құдықтары болғанымен, судың сапасы көбінесе нашар болады. Гленлен Хайтс екі құдықтан құралған құбыр жүйесін пайдаланады, ал жергілікті жеке кәсіпорны үйлердегі су резервуарларын толтыру үшін жүк көліктерімен су жеткізеді. Қала орталығының көп бөлігі Гленленненді жақсарту корпорациясы басқаратын құбырлы кәріз жүйесіне қосылған. Кәріз жүйесі 52 үй мен кәсіпорынға қызмет көрсетеді және Аляска Библия колледжі мен Гленлен Хайтс тұрғын алабына дейін кеңейтілуде. Көптеген үйлерде жеке септик резервуарлары бар, бірақ мәңгі тоң және жоғары жер асты суы дренаж жүйесінің бұзылуына себеп болады. Қалдықтарды жинау қызметі мен ІІ санатқа рұқсат етілген полигон Гленленнендегі Copper Basin Sanitation компаниясымен жүзеге асырылады. Copper Valley Electric мемлекеттік Solomon Gulch су электр станциясынан қуат сатып алады және Гленленнен мен Валдесте дизельдік электр станцияларына ие. Электр қуатын Copper Valley Electric Assoc. ұйымы қамтамасыз етеді.

Мектептер

Қоғамда 158 оқушы бар екі мектеп бар (Glennallen Elementary School және Glennallen High School). Мектептер Copper River мектеп округіне қарасты. Prince William Sound Community College Гленленн автожолының 188-ші шақырымында, Гленленн қаласында орналасқан.

Денсаулық сақтау және жедел жәрдем қызметтер

Жергілікті ауруханалар мен денсаулық сақтау клиникаларына Крос Роуд медициналық орталығы және Коппер Ривер Туған қауымдастығы кіреді. Крос Роуд медициналық орталығы тәулік бойы жедел жәрдем көрсетеді, ол Гленн тас жолының 186.6 милінде орналасқан. Өртке қарсы қызметті ГленнРич ерікті өрт сөндірушілер тобы қамтамасыз етеді, ал парамедик деңгейіндегі жедел медициналық көмекті Delta Medical Transport көрсетеді. Құқық қорғауды Аляска штатының полициясы жүзеге асырады, олардың Гленленненде бекеті бар. Барлық шақырулар шамамен 160 миль қашықтықта орналасқан Василла қаласынан, Аляскадан жіберіледі.

Экономика

Гленленн Копер өзені аймағының жабдықтау орталығы болып табылады. Жергілікті кәсіпорындар аймақ тұрғындарына және Гленн тас жолы арқылы келетін туристерге қызмет көрсетеді, сондай-ақ қажетті жарақтар мен қызметтер, мектептер мен медициналық көмек ұсынады. Мемлекеттік тас жолдарды күтіп ұстау және федералды кеңселер Гленленнде орналасқан. Кемпингтер, қонақүйлер, жанармай құю станциялары және басқа да қызметтер жеке саяхатшыларға арналған. Ұлттық саябақтар қызметінің Врангель-Сент-Элиас келушілер орталығы және Коппер-Ривер Принцесс Уайлдернесс лоджі 2002 жылы Коппер-Центрде салынып аяқталды. Жерді басқару бюросы, Аляска штатының полициясы және Балық және аң аулау департаментінің кеңселері осы жерде орналасқан. Аймақта бірнеше шағын шаруашылық бар. Төрт тұрғын коммерциялық балық аулауға рұқсат алған. Гленленн "Ахтна, Инкорпорейтед" компаниясының орналасқан жері.

Көлік

Гленн/Ток қысқасы мен Ричардсон тас жолдары штаттың басқа аймақтарына жыл бойы жолмен қатынау мүмкіндігін береді. Бренвик әуежайы жалпыға қолжетімді әуе қатынасын қамтамасыз етеді, сондай-ақ кестелі рейстер де бар. 2070 футтық шөптік ұшу-қону жолағы Copper Basin District, Inc. компаниясына тиесілі және олар басқарады. Гұлқана әуежайы солтүстік-шығысқа қарай 6,9 километр қашықтықта орналасқан.

Саябақтар

Лейк Луиза мемлекеттік демалыс аймағына баратын жол Гленаллен қаласының батысында Гленн тас жолында орналасқан. Қаланың солтүстігінде Ричардсон тас жолында Драй-Крик мемлекеттік демалыс орны бар, онда үлкен кемпинг, жаяу жолдар мен форель балығын аулауға болады. Кіреберіс жолы қиын екені белгілі, және бұл аймақ масаларымен әйгілі.