Кіріспе

Италиялық Құдайдың қызметшісі Киара Любих (туған Сильвия Любих; 22 қаңтар 1920 жылы, Тренто – 14 наурыз 2008 жылы, Рокка ди Папа) – итальяндық мұғалім және автор, ол Focolare қозғалысын құрды, оның мақсаты адамдар арасында бірлік орнату және жалпыға ортақ отбасы құндылықтарын дамыту. Ол 1940 жылдары көптеген әйелдерге қатысты стереотиптерді бұзған харизматикалық тұлға болды, қоғамда және Рим-католик шіркеуінде әйелдер үшін бұрын естілмеген жаңа мүмкіндіктер ашты. Любих – экуменикалық, дінаралық және мәдени-таралық диалог саласындағы көрнекті тұлға, оны ЮНЕСКО 1996 жылы Бейбітшілік білімі саласындағы сыйлығымен, ал Еуропа Кеңесі 1998 жылы Адам құқықтары сыйлығымен марапаттады. Ол харизмасымен, руханилығымен және қызметімен ерекшеленетін, нағыз Евангелиеге негізделген шабыттандыру, әмбебап көзқарас және мәдени-әлеуметтік әсері арқасында қазіргі заманғы рухани ой-сананың тарихында мұғалімдер мен мистикалар қатарында өз орнын тапты.

Ерте өмір

Любич төрт баланың екіншісі болып дүниеге келді және Сильвия деп шомылдырылды. Оның анасы Луигия Мариконц, шын ниетпен католик болған, ал әкесі Луиги социалист және фашизмге сенбеген адам еді. Кейіннен ол Францискандық үшінші орденге кіргеннен кейін (1942-1949) Киара деген діни есімді қабылдады. Луиджи Любич, Чезаре Баттисти басқарған социалистік «Il Popolo» газетінде әріптеуші болып жұмыс істеді. Италия фашистік режимі газетті жапқаннан кейін, ол Германияға итальян шараптарын экспорттаумен айналысатын бизнес ашты, бірақ 1929 жылғы экономикалық дағдарысқа байланысты оны жабуға мәжбүр болды. Ұлттық фашистік партияға мүше болудан бас тартқандықтан, ол жұмыс таба алмады және отбасын күтіну үшін кез келген жұмысқа белсенді түрде ізденуге мәжбүр болды. Осылайша, отбасы жылдар бойы қаржылық қиындықтармен күресті. Оның анасы және жергілікті Марияның қарындастары оған христиандық сенімде мықты тәрбие берді. Әкесінен, сондай-ақ социалист болған ағасы Джиннодан және отбасының кедейлікте өмір сүргенінен ол әлеуметтік әділдікке деген терең сезімді дамытты, бұл оны кедей адамдардың қажеттіліктеріне өте сезімтал етті. 15 жасында ол Трентодағы Католик әрекетіне қосылды және жақын арада епархиялық жастар лидері болды.

Білім және оқытушылық мансап

Киара мұғалімдер колледжінде оқып, философияны құлшына зерттеді. Оның басты арманы Миландағы католик университетіне түсу еді, бірақ стипендия ұтып алмады. Басында қатты қайғырған ол, кенеттен Құдайдан келген ішкі сеніммен жұбаныш алды: "Мен сенің ұстазың боламын". Бітірген соң, ол Тренто маңындағы аңғарлардағы бастауыш мектептерде (1938–1939) жұмыс істеді, содан кейін Трентоға жақын Когнола қаласында (1940–1943) Капуциндар басқаратын жетім балалар мектебінде сабақ берді. 1943 жылдың күзінде ол оқытудан қол үзді және Венециядағы Ка'Фоскари университетіне түсіп, жеке сабақтар берді. Бірақ соғыс жағдайына байланысты 1944 жылдың соңында оқуын үзуге мәжбүр болды.

Құрылтайшы Фоколяралар: 1942-1951 жылдар

Фоколера екінші дүниежүзілік соғыстың қасіреттеріне қарсы құрылды. Осы қиын жағдайда Киара өмір сыйлайтын нәрсені ашты: Құдайды, ол – Махаббат. Бұл болашақта туындайтын бейбітшілік пен бірлік қозғалысы үшін шабыттың бастауы болды. 1942 жылдың күзінде Казимиро Бонетти атты капуцин монахпен Құдайға деген махаббат туралы әдемі әңгімеден кейін, ол Сильвияға Францискан үшінші орденіне қосылуды ұсынды. Ассизилік Клараның Құдайға адал болуына тартылып, ол Киара деген есімді қабылдады, бұл италия тілінде Клара деген мағынаны білдіреді. Оның Құдайдың махаббатына деген тәжірибесі үшінші орденнің жас әйелдеріне арналған лекцияларының тақырыбы болды. Олардың арасында 18 жастағы Наталья Даллапикола да болды, ол Любичтің ізбасары болған бірінші адам еді.

Соғыстан алған сабақтар

1943 жылдың 2 қыркүйегінде ағылшын-американдық әскерлер Трентоны бомбалауды бастады. Ол және оның алғашқы серіктері әуе шабуылынан қорғанышқа жүгіріп бара жатқанда, олар тек Евангелияның бір данасын алып, оны оқып, өмірге енгізуге тырысты. Италия мен одақтастар арасындағы келісімнен кейін Тренто төңірегіндегі аймақ нацистік күштер тарапынан басылып алынып, Үшінші рейхке қосылды. Оның інісі Джино коммунистік партизандар қатарына қосылып, нацистік-фашистік режимге қарсы күресті. 1944 жылдың жазында ол тұтқындалып, қиындықтарға ұшырады. Соғыс тудырған болашаққа деген белгісіздік пен өмір үшін қорқу кезінде Киара бәрінің өтіп баратынын, бәрінің құлап жатқанын, бәрінің "әрекетсіздік" (Нақыл сөздер 1:1) екенін және "тек Құдай ғана қалғанын" түсінді. Ол бұл қуанышты жаңалықты туыстарына, Үшінші орденнің жас әйелдеріне және әріптестеріне жазған "жанғыш хаттар" арқылы бөлісті. Көп ұзамай басқа да жас әйелдер оған қосылып, оны "құдайға жол тарту" деп атады.

Ізгі хабардан туған революция

Киара мен оның алғашқы достары Тренто қаласының ең кедей аудандарындағы адамдарға өзін арнады, олардың арасында Исаның бар екенін сезді. Көбірек адамдардың қатысуының арқасында азық-түлік, киім-кешек және дәрі-дәрмек мол жеткізілді. Киара «Трентоның әлеуметтік мәселелерін шешу» мақсатымен жоспар жасады. 1947 жылы бұл жоспар «Іс әрекетіндегі бірлік» деп аталатын ұйымға айналды. 1948 жылы ол былай деп жазды: «Біз әлемнің Ізгі хабармен емделуі керек екенін түсіндік, себебі тек Ізгі хабар ғана әлемге жоғалған өмірін қайтара алады. Сондықтан біз «Өмір сөзі» ( ) бойынша өмір сүреміз. Бізде Інжілден басқа ешқандай кітап жоқ, ешқандай ғылым жоқ, ешқандай өнер жоқ. Міне, сонда ғана өмір бар!» 1948 жылдың ақпанында Сильвия Любич қол қойған редакциялық мақала, Капуцин әкелерінің «L'Amico Serafico» журналында жарияланды, онда ол алғашқы христиандардың үлгісімен, айналасындағыларға ортақ мүліктің болуын жариялады. Небәрі бірнеше айдан кейін 500-ге жуық адам материалдық және рухани игіліктерді кеңінен бөлісуге қатысты. Киара үшін «барлығымыз біреу болуымыз керек» деген сөз бүкіл адамзаттың бірлігін білдіреді. Құдаймен және адамдар арасындағы бірлікке тек бір шарт орындалса қол жеткізуге болады: құрбандыққа дайын болу. Бірте-бірте ол және оның серіктері Исаның сол сәтте барлық азапты «жаңа өмірге» айналдырғанын және бөліністің барлық жараларын жазғанын түсінді. Кейін жылдары ол былай деді: «Жұмақсыз Иса» біздің ең қорқынышты және ең ауыр шайқастарымыздың бәрін жеңіп шықты ( ). Бірақ оған, барлық физикалық немесе рухани азаптың мәнін білдіретін, жанның кез келген қайғысына шипа болатын оған ғашық болу қажет». Киара мен оның алғашқы серіктері тек Евангелие бойынша өмір сүріп жатқандарын сенсе де, айқын бола бастаған сөздер бірлік руханилығының немесе «бірлікке ұмтылу руханилығының» негізгі принциптерін құрады. Киара осы принциптерді рухани жазбаларында біртіндеп тереңдетіп жазды. Бірліктің руханилығы христиандық тәжірибенің бай және берік синтезі ретінде, идеялар мен өмірлік тәжірибелердің құнды мұрасы ретінде, ерекше қауымдық сипатта дамыды.

Шешімнің маңыздылығы

1944 жылдың 13 мамырында Тренто қаласы ауыр бомбалауға ұшырады. Лубихтер үйі де тұруға жарамсыз халге келді. Отбасы тау ауылында пана іздеуді шешті, ал Киара қалада қалып, оның іс-әрекеттері мен сөздерінен шабыт алған, көбейіп келе жатқан жас әйелдер тобына көмектесуді жөн көрді. Ол көшеде достарын іздеп жүргенде, қайғыдан қатты күйзелген әйел оның иығынан ұстап, төрт туысының қаза тапқанын айқайлады. Киара үшін бұл – жеке қайғысын ұмытып, адамзаттың ауыртпалығын мойындауға шақыру болды. 1944 жылдың күзінде Киараға Пьяцца Капуччиниде шағын пәтер берілді, онда ол бірнеше серіктерімен бірге тұруға көшті. Бұл кішкентай және ерекше қауымның бастауы болмақ. Олардың жылы махаббаты оларға «focolare» деген есімді сыйлады – италия тілінде «ошақ» деген мағынаны білдіретін сөз. Ешқандай жаңалықты бастауға ниеттері болмаса да, бұл шағын үй-жай жаңадан құрылған қозғалыстың алғашқы негізгі құрылымын қалыптастырды. Ол оның жүрегі мен тірегі болмақ. 1948 жылдың күзінде жас электрик Марко Течилла мен саудагер Ливио Фаури Киараның жаңа қауымдық жолын ұстанды және алғашқы ерлер «focolare» қауымын құрды. 1953 жылы «focolare» үйі түпкілікті пішінін алды, онда отбасылық өмірінің міндеттемелерін сақтай отырып, некедегі адамдар да қауымның толыққанды мүшелеріне айналды. Бұл жолға бірінші болып Игино Джордани басты, ол рухани кемелдікке ұмтылған көптеген отбасылардың үлгісі болды. 1951 жылы Киелі Офис (қазіргі Дін ілімдері жөніндегі Конгрегация) жас негізін қалаушыны сынап-тексеру үшін ұзақ зерттеулер мен сұхбаттар жүргізді. Осы кезеңде қозғалысты тарату немесе бекіту мәселесі шешілмеді.

Папаның мақұлдауы

Сот процесі 1962 жылы Папа Иоанн XXIII понтификаты кезінде, оның Екінші Ватикан кеңесін ашқан уақытында, алғашқы паптық мақұлдауымен басталып, біртіндеп аяқталды. 1964 жылы Папа Пауль VI қосымша мақұлдау берді. 1990 жылы Папа Иоанн Павел II жылдар бойы дамыған Фоколяра қозғалысының ерекше сипаттамасын көрсететін Ережелерді бекітті. 1984 жылы Иоанн Павел II Киараның харизмасында "сүйіспеншіліктің радикализмін" таныды, оны Игнатий Лойола және басқа негізін қалаушылардың харизмасымен салыстырды. Келесі жылы, Киара қойған сұраққа жауап ретінде, ол болашақта қозғалыстың басшысы әрқашан әйел болатындығы туралы идеяны қолдады, тіпті Фоколяра дін қызметкерлерін, ерлер мен әйелдерді, діни ұстанымдарды және епископтарды қамтиды. Ол былай деп жауап берді: "Расында! Мен сіздерді [Фоколяраны] Шіркеудің Мариялық бейнесінің көрінісі ретінде көремін". Сол жылы Иоанн Павел II оны Лаиктер жөніндегі Паптық Кеңестің кеңесшісі етіп тағайындады. Киара 1985, 1987 және 1999 жылдары епископтардың синодтарында сөз сөйледі.

Игино Джорданимен кездесу

Түрлі жағдайлар Киараны Трентодан Римге көшіруге алып келді. Соғыстан кейінгі Римде пәтер табуға көмек іздеп, ол парламенттегі көрнекті тұлға Игино Джорданимен (1884-1980) кездесуге уақыт алды. Бұл кездесу 1948 жылдың 17 қыркүйегінде өтті. Үйленген, төрт баласы бар Джордани өнімді жазушы, журналист, экуменизмнің пионері, ғалым және Шіркеу тарихының сарапшысы болды, сондықтан ол руханилықтың ұсынған жаңалығын түсіне алды. 56 жасында ол сол жерде оны іздеуге шешім қабылдады, бірақ отбасымен бірге болып, қасиетті тазалық сақтаған қыздар қауымдастығының рухани мүшесіне айналды. Ол «некедегі Фоколяри» шақыруының алғашқы өкілі болды, бұл жеке немесе жұп болып үйленген адамдарға ашық, ерекше арналу жолы. Джордани сонымен қатар қозғалыс ішінде экуменизмді дамытуға, сондай-ақ руханилықтың азаматтық және әлеуметтік аспектілеріне зор үлес қосты, сондықтан Кьяра оны қозғалыстың негізін қалаушылардың бірі деп есептейді. Оның киелі сәттелу процесі қазіргі уақытта жүріп жатыр.

Жарық шашудың ерекше кезеңі

Көп жылдық қарқынды қызметтен кейін, 1949 жылдың жазында Киара серіктерімен бірге Тренто қаласының жанындағы Тонадико деген шағын қалаға демалуға барды. Бұл мистикалық тәжірибе болды және содан бері оны жай ғана "Рай-49" деп атайды. Ол Құдайдың Фоколяре қозғалысы үшін жасаған жоспарлары мен оның болашақ дамуы туралы терең түсінік алды. Осы бірнеше айдың ішінде Киара Римге жұмысы үшін оралған Иджино Джорданимен үнемі хабарласып тұрды. Ол өзімен бірге болған жас қыздарға түсінгендерін дереу жеткізіп, олардың осы тәжірибеге бірге қатысқандай сезінуіне себеп болды. Бұл жаңа қауымдық руханиаттың және одан туындайтын шіркеулік құбылыстың бастауы болды.

Даму

1949 жылдың қыркүйегінде Киара таудан Римге оралды және жаңа кезең басталды. Жыл аяғына дейін ол Орталық Италияның Пистоя қаласынан келген жас жігіт Паскуале Форезимен (1929-2015) танысты. Ол Киараның ең жақын серіктерінің біріне айналды, оны Иджино Джорданимен қатар бірлесіп қозғалысты құрған адам деп есептеді.

Мариаполис

1950-1959 жылдар аралығында әр жазда Трентоға жақын таулы ауылдарда әртүрлі әлеуметтік топтан шыққан адамдар Киара мен қозғалыстың мүшелеріне қосылып, осы жаңа өмір салтын қабылдап, бірге демалыс атмосферасын сезінді. Олар Италиядан, Франциядан, Германиядан, Еуропаның басқа елдерінен және басқа құрлықтардан келді. Жақсы жаңалықпен жаңартылған қоғамның алғашқы көпмәдени үлгісі өздігінен қалыптасты және оған "Марияполис" ("Мария қаласы") деген ат берілді. 1953 жылы Марияполиске Италияның сол кездегі премьер-министрі Алсиде Де Гаспери және басқа да саясаткерлер қатысты. 1959 жылы Примиеро аңғарына 27 елден, оның ішінде Чехословакия, Бразилия және Тайваньнан 10 000-нан астам адам келді. Келесі жылы Швейцарияның Фрибург қаласындағы Марияполисте Киара сол кездегі саясаткерлер алдында барлық елдер бірлікте өмір сүретін күн туралы сөйлеп, "жаңа дәуірді" болжады: "Басқа елдің отанын өз отаныңдай сүю уақыты келді. Бүгінгі заман бізден тек өз елімізді ғана емес, басқа елдерді де құруға жауапкершілік талап етеді".

"Құрылыста" жұмыс

Киара өзін суретшінің қолындағы қарапайым құрал ретінде сипаттаған. 1962 жылы Папаның бекітуінен кейін қозғалыс таңғаларлықтай жылдамдықпен дамуға көшті, нәтижесінде, одан да белсенді мүшелер үшін түрлі бөлімдер мен кең ауқымды насихаттау үшін жаңа қозғалыстар құрылды. Киара бірнеше рет ешқашан жоспары мен күн тәртібі болмағанын айтты: «Иә, себебі қалам автордың не жазуды ниеттенгенін білмейді. Олай болса, Құдай бір адамды Шіркеу ішінде белгілі бір туынды жасау үшін қолына алса, ол адам не істеу керектігін білмейді. Олар – тек құрал, аспап ғана. Трентода осы өмір басталғанда, менде ешқандай жоспар, бағдарлама болған жоқ. Осы қозғалыстың идеясы Құдайдың санасында болды, жоба – көкте. Бастапқыда да, қозғалыс дамыған барлық жылдар бойы да осылай болды».

Жастар және евангелистік революция

1967 жылы Киара жастарға Евангелиеге негізделген махаббат революциясын ұсынды. Ол әлем жастарын бірігуге күшті шақыру жасады. Ол осы заманға қажетті жаңа үлгідегі адам – бүкіл әлемді жүрегінде сақтайтын "жаһандық тұлға" екенін көрсетті. 1985 жылы "Біріккен әлем үшін жастар" атты одан да кең ауқымды жастар қозғалысы басталды, ал бір жыл бұрын, 1984 жылы Киара жасөспірімдер мен балалардың барлық жерде бейбітшілік құруы және игілік жасау мәдениетін таратуы үшін "Біртұтас жасөспірімдер" жобасын бастады.

Жаңа отбасылар қозғалысы

1967 жылғы 19 шілдеде Киара отбасылар үшін қозғалыстың басталуын жариялады. Ол бірлік руханиатын ұстанатын жұптардан барлық жұптарға, әсіресе айқышқа ілініп, тасталған Исаның азабын бейнелейтін жұптарға көңіл бөлгісін сұрады. Әлемнің түкпір-түкпірінде топтар құрылды және отбасылық өмірді қолдау үшін жүздеген әлеуметтік жобалар іске асырылды, мұқтаж жандарға нақты көмек көрсетілді, сондай-ақ "Алыстан асырау" жобасы және халықаралық асырау арқылы балаларға демеу берілді.

Қауымның қауымдық қатынасы

Трентодағы қозғалыстың алғашқы жылдарынан бері Киара әртүрлі қауымдардың дін қызметкерлерімен, сондай-ақ епархиялық дін қызметкерлерімен үнемі байланыста болды. Ол оларды өздерінің қауымдарында және приходтарында Исаның «Әке, олардың бәрі біреу болсын» деген соңғы тілегін іске асыруға шақырды. Бұл дін қызметкерлері мен священниктер арасында кең қозғалысқа алып келді, ал өздерінің шақыруына және негізін қалаушының рухына сәйкес руханилықты өмір сүруге бел буғандар үшін тармақтар құрылды.

Шығыс Еуропа

1955 жылдан бастап, папа Пий XII және неміс епископтарының ынталандыруымен, Фоколяре қозғалысының бірқатар ер және әйел мүшелері Чехословакияға, содан кейін Шығыс Германияға және басқа да көрші елдерге көшіп барды. Киара оларға нақты тапсырмалар берді: үлгілі жұмыскерлер болыңдар; өзара сүйісуді және әрбір көршіңді сүйістіруді дамытыңдар, бірақ бұл туралы айтпаңдар; елдің заңдарын сақтаңдар. Ол Берлинге қабырға салынғанға дейін де, одан кейін де тоғыз рет сапар шекті. 1990 жылы елдерінен тыс сапарларға рұқсат болғанда, Шығыс Еуропадан жүздеген жастар Римде өткен GenFest-ке қатыса алды. 1991 жылдың тамызында Польшаның Катовице қаласында коммунистік блоктағы Шығыс Еуропа елдерінен келген 6500 Фоколяре қозғалысының мүшелері Киарамен және бір-бірімен алғаш рет кездесті. Киара экономика саласында бірнеше құрметті докторлық диплом алды және 1999 жылы Страсбургте (Франция) Еуропа Кеңесінің 50 жылдығына орай «Ортақ экономика» тұжырымын таныстырды. 1998 жылдың қазан айында Бразилия Федеративтік Республикасының президенті Фернандо Кардосо Киараға елінің ең жоғары наградасы – «Оңтүстік Крестінің Ұлттық орденін» табыс етті, бұл ЭОК-ті кедейлік пен мүшекеулікке қарсы күрестегі инновациялық және тиімді құрал ретінде мойындады.

Біртұтастық саясаты

Киараны түрлі партиялардың итальяндық саясаткерлерінің кездесуіне сөз сөйлеуге шақырды. Бұл оқиға 1996 жылдың 2 мамырында Неаполь қаласында болды. Ол оларға ең алдымен өздері арасында бауырластық рухын дамыту керектігін, содан кейін осы рухта басқа партиялардың саясаткерлерімен де қарым-қатынас жасап, ортақ игілікке қол жеткізуді ұсынды. Осыдан "Бірлік үшін саясат және саясат қозғалысы" (МППУ) құрылды. Ол Словения, Испания, Франция, Чехия, Бразилия (1998) және Италия (2000) үкіметтерінің өкілдерімен кездескен кезде оның негізгі принциптерін бірнеше рет түсіндірді. 2004 жылы Ирландияға сапары барысында ол президент Мэри МакАлизбен кездесті. 2008 жылы Дублинге жақын орналасқан фоколяре орталығына барғанда МакАлиз Любичтің "сүйіспеншілік туралы қарапайым және әдемі идеясы – бірлікке жетелейтін өмірлік шындық" деген ойын айтты. Ол "оның идеяларының жағымсыз ойларға қарсы дәрі болып табылатынын, олар оңай тарап, зиян келтіріп, жүректерді және өмірді қиратады" деп қосты. Сол жылы (2004) Киара Англияға сапар шегіп, Вестминстердегі Парламент палатасында "Азаттық және теңдік – бауырластыққа не болды?" тақырыбында сөз сөйледі. Сондай-ақ ол Нью-Йоркте Біріккен Ұлттар Ұйымында, Әулие Тақтың тұрақты байқаушы миссиясы мен Діндер аралық бейбітшілік конференциясының (WCRP) ұйымдастыруымен өткен симпозиумда "Ұлттардың және халықтардың бірлігі" тақырыбында сөз сөйледі. 2001 жылдың қараша айында ол Австрияның Вена қаласында өткен "Еуропа үшін 1000 қала" атты ірі конференцияға шақырылды, онда ол "саясаттағы әмбебап бауырластық рухы Еуропа мен әлемнің бірлігіне кілт" екенін ұсынды. 2004 жылдың 12 қыркүйегінде ол Римде екінші халықаралық өзара тәуелділік күніне арналған соңғы ресми сөз сөйледі.

"Сүйіспеншілікпен сөйлейтін әйел"

Өмір бойы Киара азаматтық және діни басшылар, қозғалыстар мен католикалық шіркеудегі жеке тұлғалар, әртүрлі шіркеулердің христиандарымен, басқа діндердің жақтастарымен және дінге жатпайтын адамдармен 360 градустық диалогтың негізгі тұлғасы және көбінесе бастамашысы болды. "Тіршілік диалогы" адамдардың кездесуіне және, тіпті әртүрлі пікірлерге ие болса да, бір-біріне шынайы махаббатпен қарым-қатынас жасауына, түсініспеушіліктерді жоюға, дау-жанжалдарды басуға, қақтығыстарды шешуге және кейде тіпті жек көрушіліктің орнын басуға көмектеседі. Киара тиімді диалогты қалай дамытуға болатыны туралы көптеген практикалық идеяларды ұсынды. Ол былай деп түсіндірді:

Біз басқа адамды сүюіміз керек, бірақ бұл сөзбен немесе сезіммен емес. Махаббатымызды нақты іспен көрсетуіміз керек, ал оны істеудің ең жақсы жолы – олармен біртүзелу, белгілі бір дәрежеде олардың өмірін бөлісу, олардың қайғы-қуаныштарын сезіну, оларды түсіну, оларға қызмет ету және нақты көмек беру. "Біртүзелу" – елші Пауылдың "Яһудилерге яһуди, гректерге грек болдым, баршаға барша" (1 Қорынттықтар 9:19-22) деген қағидасын басшылыққа алған ұстанымы. Біз оның үлгісімен өмір сүріп, барлық адамдармен шындыққа жақын, достық қарым-қатынас орнатуымыз керек. Киара ұсынған бұл көзқарас басқа адамды өз дініне немесе пікіріне көндіру туралы ойды жояды. Оның орнына, бұрын таныс емес адамдардың барлығы бір адамзат отбасының мүшелері екенін сезінуіне мүмкіндік береді. Рим папасы Иоанн Павел II Фоколар қозғалысының мүшелерін "диалог елшілері" деп атады.

Мәсіхшілер арасындағы татуласу

Чиараның тәжірибесінде болғандай, қозғалыстың экуменикалық кезеңі жеке қарым-қатынастан басталды. 1961 жылы бір топ лютерандық қарындастар оны Германиядағы Дармштадтқа шақырып, өзінің рухани принциптерін ортаға салуын сұрады. Кейбір лютеран пасторлары да оның радикалды евангелистік өмір салтына қатты әсерленіп, осы руханилықты лютерандар арасында таратуға ниет білдірді. 2008 жылы Дүниежүзілік лютеран федерациясының (ДЛФ) Бас хатшысы, доктор Ишмаел Ноко, Чиараға арнаған сөзінде: «Лютеран қауымының көптеген өкілдері осы қарапайым әйелден шабыт алды» деді. 1966 жылы Чиара Лондонда Кентербери архиепискобы Майкл Рэмзимен, содан кейін оның ізбасарларымен кездесті. Кентерберидің бұрынғы архидиаконы Бернард Паули Фоколярені «Жақсы жаңалықтан ағып шыққан тірі судың бұлағындай шіркеуде жарылған» деп сипаттаған. 1967 жылдан 1972 жылға дейін ол Стамбулға сегіз рет сапар шекті, онда Константинопольдің Экуменикалық Патриархы Афинагор I-мен терең бауырлас диалог жүргізді, олармен жылдар бойы 24 рет кездесті. Бұл диалог оның ізбасарлары Димитрий I және Варфоломей I-мен де жалғасты. Чиара Тайзе экуменикалық қауымының негізін қалаушы Фре Роджер Шутцпен де терең және берік достық қарым-қатынас орнатты. 1967 жылдан бастап ол Швейцарияның Женева қаласындағы Шіркеулердің Экуменикалық Кеңесімен байланыста болды. 2008 жылы ДШК Бас хатшысы Сэмюэл Кобиа Чиараның өміріне арналған куәлігінде: «Чиара Любич экуменикалық қозғалысқа терең әсер етті және әртүрлі христиан дәстүрлеріндегі шіркеулер арасындағы тиімді қарым-қатынасты дамытуға үлкен үлес қосты. ( ) Чиараға деген махаббатымыз және экуменикалық қозғалысқа оның сыйлаған Құдайдың нығматына деген зор алғысымыз шіркеудің көрінетін бірлігі үшін жұмысымызда бізді одан әрі қозғап, шабыттандыратын болады» деп жазды. Осы барлық байланыстарда Чиара өзінің қызметін христиандардың бірлігін ілгерілету жөніндегі Паптық Кеңеске жүктеді, онда ол толық қолдау тапты. Ол сондай-ақ, христиан бірлігін Екінші Ватикан Сойылының бірінші мақсаттарының бірі ретінде қойған Иоанн XXIII Пападан бастап, барлық қазіргі Папалардың осы жұмыстағы қолдауына көз жеткізді.

Католиктік шіркеулік қозғалыстармен және жаңа қауымдармен араласу

1998 жылы Пентикост мерекесінің қарсаңында Римдегі Әулие Петр алаңында Рим папасы Иоанн Павел II әлемнің көптеген елдерінен келген 250 000 адамның қатысуымен шіркеу қозғалыстары мен жаңа қауымдардың алғашқы ірі жиынын өткізді. Сөз сөйлегенде ол: «Шіркеу құрылымында институционалдық және харизматикалық ерекшеліктер бірдей маңызды. Олар Құдай халқының өміріне, жаңаруына және қасиетті болуына әртүрлі жолдармен үлес қосады. Шіркеудің харизматикалық өлшемін қайта ашудың осы құдайлық қамқорлығы нәтижесінде Кеңеске дейін де, одан кейін де шіркеу қозғалыстары мен жаңа қауымдардың айқын өсу үлгісі қалыптасты» деді. Содан әрі ол: «Шіркеу сіздерден қауымдастықтың толыққанды жемісі мен адалдықты күтеді» деп қосты. Киара Папаға тағы үш негізін қалаушымен бірге – әке Луиджи Джуссани («Коммунио және Бостандық»), Жан Ванье («L’Arche») және Кико Аргуэлло («Неокатехуменальдық жол») – жүзбе-жүз кездесіп, қозғалыстар арасындағы бірлікке атсалысатынын уәде берді. Осыдан кейін ол қозғалыстар мен жаңа қауымдардың негізін қалаушылары, жетекшілері және мүшелері арасындағы ынтымақты күшейтуге ерекше күш салды.

"Еуропа үшін бірге"

Католиктік қозғалыстардың бірігу тәжірибесі басқа христиандық қозғалыстардың мүшелерін шабыттандырып, олар да оларға қосылуға ниет білдірді. 1999 жылдан бастап католик және лютеран қозғалыстары мен қауымдастықтары арасында ынтымақтастық желісі құрылды және осы желі біртіндеп Еуропаның барлық аймандарындағы көптеген басқа да топтар мен қозғалыстарға тарады. Осының нәтижесінде "Еуропа үшін бірге" атты бірлескен жұмыс жобасы іске асырылды. Бұл жоба экуменикалық сипатта, сонымен қатар саяси лидерлерді де қамтиды. Мақсаты – Шығыс және Батыс Еуропаның қиын интеграция процесін ескере отырып, "ескі құрлыққа жаңа рух сыйлауға" үлес қосу. Алғашқы ірі шара 2004 жылы Штутгарт қаласында өтті, онда Киара негізгі спикерлердің бірі болды. Іс-шараға 9 мың адам қатысты, ал осыған ұқсас 163 шара басқа да жерлерде бір уақытта өткізілді.

Басқа дін мүшелерімен диалог

1977 жылы Киараға «Діннің дамуы үшін Темплтон сыйлығы» (Темплтон сыйлығы деп те аталады) табысталды. Сыйлықты қабылдаған кезде ол өз христиандық тәжірибесін баяндап, Фоколар қозғалысының еврейлер, мұсылмандар, индуистер және буддистермен де байланыста екенін айтты, себебі осы діни топтар өкілдері бар елдерде достық қарым-қатынас орнаған. Ол сондай-ақ, басқа діндердің махаббатты барлық жаратылыстың мәні деп білген ұлы мистиктерінің сөздерін келтірді. Дін басшыларының жауабы оның күткенінен асып, қозғалыстың дінаралық диалогты дамытуы керектігінің белгісі болды. 1981 жылы Киараны Буддизмнің жаттық қозғалысы – Рисшо Косейкайдың негізін қалаушы Никкё Нивано Токиоға шақырды. Ол онда христиан әйел ретінде алғаш рет сөз сөйледі. Бұл іс-шараның әсері зор болды, көптеген қатысушылар оның христиандықтың негізгі қағидаларын жақсырақ түсінуге көмектескенін айтты. 1997 жылдың қаңтарында ол Тайландтың Чиангмай қаласына барды, онда 800 буддалық монах пен монахтың алдында сөз сөйлеуге шақырылды. Ол да христиан және әйел ретінде алғаш рет оларға сөз сөйледі. Олардың Ұлы Ұстазы Ажан Тонг: «Дана адам жынысына қарамастан, ер немесе әйел емес. Қараңғыда шам жаққан адамды ер немесе әйел деп сұрамаймыз. Киара өзі көрген нұрын бізге жеткізу үшін келді», – деді. Сол жылдың мамырында ол Нью-Йорктегі Малкольм Шабаз мешітіне шақырылды, онда ол 3000 мұсылманмен христиандық тәжірибесін бөлісті. Кездесу соңында ол олардың басшысы, имам Уәрит Дин Мұхаммедпен бауырластық шартына қол қойды. Үш жылдан кейін олар Вашингтонда 6000 христиан мен мұсылманмен «Иман қауымдастықтары бірге» атты шараны тойлау үшін кездесті. Осы бастама содан бері АҚШ-тың көптеген қалаларында қайталанып, екі қауымды бірлескен жобалар мен бауырластыққа біріктірді. 1998 жылдың сәуірінде Киара Аргентина мен Уругвайдың еврей қауымдастығының өкілдерімен, Бнай-Брит және басқа еврей ұйымдарының шақыруымен Бенеа-Айрес қаласында кездесті. 2001 жылы ол Үндістанға алғаш рет сапар жасады, Мумбайдағы Бхаратия Санскрит Питам университетінің директоры Кала Ачарья шақырды. Тамилнадтағы екі беделді индуист-гандилік мекемесі оған «Бейбітшілік сақшысы» сыйлығын табыс етті. Ол 2003 жылы үлкен индуист қозғалысының жетекшісі, Свадьяя қозғалысының шақыруымен қайтадан Үндістанға оралды. 2002 жылы Ассизиде Папа Иоанн Павел II басшылығымен өткен Бейбітшілікке дұға күнінде әртүрлі шіркеулер мен діндердің өкілдері ұсынған бейбітшілік туралы ресми куәліктердің ішінде Киара мен Андреа Рикарди, Сент-Эгидио қауымының негізін қалаушы, Католик шіркеуінің атынан сөз сөйледі. 2004 жылы Лондонның Вестминстер орталық залында Киара түрлі дін мен мәдениет өкілдерінің көпшілігіне сөз сөйлегенде, халықаралық қатынастардағы жаңа кезеңді бастайтын бауырластық сүйіспеншілігінің стратегиясын ұсынды, «себебі бауырластық – барлық адамзат отбасы үшін Құдайдың жоспары».

Діни сенімсіз адамдармен диалог

1978 жылы Киара ешқандай нақты дінге жатпайтын, бірақ өз санасын тыңдайтын және адамзаттың ортақ құндылықтарын өмірге ендіріп, таратуға ұмтылатын адамдармен диалог құру үшін Focolare орталығын ашты. Дінге сенушілер мен өзге де нанымдары бар адамдардан топтар құрылды, бірақ олардың барлығы әлемдегі әмбебап бауырластыққа қол жеткізу және адамзат отбасының бірлігін қайта құруға бірдей ниетпен бірікті. 1992 жылы өткен алғашқы құрылтайда Киара оларға: "Сіздер Focolare қозғалысының аса маңызды бір бөлігісіздер, себебі сіздер қолдайтын ынтымақ пен әділдік құндылықтары осы қозғалыстың мақсаты – бірлік жобасына үлкен үлес қосады" деді.

Қазіргі заманғы мәдениетпен диалог

Көп ұзамай Киара бірліктің руханилығының қоғамдағы кез келген кәсіп пен қызмет саласына пайдалы екенін түсінді. Адамдар өздерінің жұмыс салаларындағы басқалармен кездесіп, кәсіптері мен жұмыс аймақтарында бірлік пен бауырластық сезімін күшейту үшін топтар құра бастады. Олар көршіге деген сүйіспеншілік пен бірлік қағидаларын медицина, білім беру, өнер, спорт, экология, психология, экономика, саясат сияқты салалардың күнделікті практикасына енгізу мақсатында ғылыми зерттеулерді қолдайды. Сондай-ақ, осы тақырыптарға арналған конференциялар, оқу курстары мен түрлі жарияланымдарды ұйымдастырады.

"Құдайдың түні" мен "біздің заманымыздың түні"

Киара үшін, Калькутталық Ана Терезасы және басқа да рухани тереңдігі зор тұлғалар сияқты, өмірбаян олардың өмірінің "көрінбейтін" жағын, құпиясын, бірақ маңызды аспектісін жасыра алмайды. Әйгілі Иоанн Крестің заманында мистика тілінде мұндай жағдай "жанның түні" деп аталады. Киара өмірінде "махаббаттың жарқын биіктері мен азабының қараңғы тереңдіктері" болғанын айтты. Ол үшін ең қиын кезең 2004 жылдан 2008 жылға дейін, өмірінің соңында басталған "Құдайдың түні" болды. Оған "Құдай жоғалып кеткендей, күннің көкжиекте батып, көрінбей қалғандай" сезілді. Бұл жеке "түн" болғанымен, ол оны "біздің заманымыздың түніне" проекциялады. Киара осы сынақтан шығу жолын қайтадан Исаны құшақтау арқылы тапты, Ол әкесінен тасталып қалған "ең қараңғы түнде" сезінген. Ол саясат, экономика, коммуникация, дінаралық және мәдени диалог салаларындағы жұмысының көптеген аспектілерінде "тіріліктің белгілерін" көрсетті. Ол осы "тірілістердің" азап пен қараңғылықта тасталып қалған Исаға деген адал махаббаттан туындағанын сезінді. Бұл оның соңғы ашық хабары болды, ол мына сөздермен аяқталды:
Егер біз осы жолмен ілгері жылсақ, мынаны айта аламыз: ‘Менің түнімде қараңғылық жоқ’, барлық нәрсе жарықта сәулеленеді.

Англикандық қауым

Кентерберийлік Сент-Августин орденінің айқасы, Англикан шіркеуінің бас архиепископы Роберт Рунсиден, Лондон, 1981; Кентерберийлік Сент-Августин орденінің алтын айқасы, Англикан шіркеуінің бас архиепископы Джордж Кэриден, Лондон, 1996.

Грек православие шіркеуі

Византиялық крест, Константинопольдің Экуменикалық Патриархтары Димитриос I-ден (Стамбул, 1984) және Бартоломей I-ден (Стамбул, 1995).

Жарияланымдар

1995 жылы UELCI сыйлығымен жылдың авторы атанған Киара Лубих 58 кітаптың авторы (оның ішінде «Медитация» сияқты бестселлерлер), олар 28 тілге аударылып, 30 басылымда және 3 200 000 данадан астам таралыммен жарық көрген. 2018 жылдың наурыз айында оның ой-пікірлерінің мұрасын жүйелі түрде ұсынуға бағытталған «Өмір сөзі» атты алғашқы том жарыққа шықты. Бұл басылымның бірлескен редакторлары – Città Nuova Editrice және 2008 жылы құрылған Киара Лубих орталығы. Орталықтың мақсаты – оның бай рухани мұрасын сақтап, оны түрлі форматта кең жұртшылыққа тарату [88]. Мысал ретінде:

Өлгеннен кейін жарық көрген еңбектері

Ерте хаттар: жаңа руханилықтың бастауында, Ф. Гиллет және Г. Д'Алессандро редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2012
Құдай – Махаббат, Ф. Гиллет редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2011
Жарықтар: Құдайдың еркімен өмір сүру туралы қысқа ойлар, Б. Хартнетт редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2011
Бізге Құдайдың сөзі, Б. Хартнетт редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2012
Көршілер: Бізді қоршаған адамдарды сүю туралы қысқа ойлар, Б. Хартнетт редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2012
Ізгі хабар: Өзара махаббат туралы қысқа ойлар, Ф. Гиллет редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2013
Күн сайын туатын Күн: Еухаристия туралы қысқа ойлар, Ф. Чиарди редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2014
Бірлік, Д. Фальми және Ф. Гиллет редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 201
Тасталып қалған Иса, H. Блаумайзер редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2016; New City, Лондон, 2016
Мария, Б. Лихи және Дж. Повилус редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2018; New City, Лондон, 2017
Қасиетті Рух, Р. Силва және Ф. Гиллет редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2018; New City, Лондон, 2018
Шіркеу, H. Блаумайзер және Б. Лихи редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2019; New City, Лондон, 2018
Біздің арамыздағы Иса, Д. Фальми және Дж. Повилус редакторылығымен, Нью-Сити Пресс, Нью-Йорк, 2019; New City, Лондон, 2019