Қос пайда: әлеуметтік әсерді өлшеу және кәсіпорынның жауапкершілігі
Double bottom line
Қос нәтижелілік (DBL) – әлеуметтік әсерді өлшеу арқылы компанияның қаржылық табысын арттыру. Әлеуметтік жауапкершілік, табыс пен әсерді бағалау туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Double bottom line (қысқаша DBL немесе 2BL) – бұл қаржылық өнімді немесе зиянды өлшейтін дәстүрлі түпкі нәтижені кеңейту, яғни пайда табу бизнесінің оң әлеуметтік әсері тұрғысынан өнімділігін өлшеу үшін екінші түпкі нәтижені қосу арқылы жүзеге асырылады. Double bottom line-ды қалай өлшеу туралы пікір таласы бар, әсіресе «түпкі нәтиже» терминінің сандық өлшемнің қандай да бір түрін білдіретініне қатысты. 2004 жылғы Калифорния университетінің Берклидегі «Жауапты бизнес орталығының» баяндамасында қаржылық есеп берудің «жалпы қабылданған принциптері» бар екені айтылған. Социальдық инвестицияның қайтарымы екінші түпкі нәтижені өлшеудің бір жолы ретінде ұсынылған, бірақ әлеуметтік әсерді анықтау және өлшеу қиын болуы мүмкін. Пайда табу корпорацияларының қысқа мерзімді пайдаға деген тікелей қызығушылықтарынан тыс әлеуметтік мақсаттарды қолдау міндеті бар деген идея кем дегенде 1960 жылдарға дейінгі корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік қозғалысына қатысты. 2004 жылы Уэйн Норман мен Крис Макдональдтың мақаласына сәйкес, әлеуметтік жауапкершілікті сақтау компанияға ұзақ мерзімде пайдасын сақтауға көмектеседі деген идея «кем дегенде Эдвард Фрименнің 1984 жылғы классикалық «Стратегиялық басқару: мүдделі тараптарға қатысты көзқарас» басылымынан бастап негізгі басқару теориясының бір бөлігі болды». Терминнің алғашқы нұсқасы Эмерсон мен Тверскидің 1996 жылғы «Жаңа әлеуметтік кәсіпкерлер: табыссыз кәсіпорын құрудың жетістігі, қиындықтары және сабақтары» кітабында кездеседі. Double bottom line кәсіпорнының бір мысалы – Пәкістандағы «Хушали Банкінің» микроқаржы бағдарламасы. Банк өсіп-дамю үшін пайда табуды көздесе, оның екінші мақсаты – жергілікті кедейлікті азайту. Оның 2004 жылғы жылдық есебі «банктің кредиттік рейтингі, тәуекелге ұшыраған портфелі және тиімділік коэффициенті сияқты қаржылық көрсеткіштердің аудиттелген қаржылық есептілігін» ұсынады, сонымен қатар банк «кедейлерге, әсіресе кедей әйелдерге кедейлікті азайту және әлеуметтік әл-ауқат пен экономикалық әділеттілікті ілгерілету үшін микроқаржы қызметтерін ұсыну үшін қаражатты жұмылдыру үшін құрылған» деп атап өтеді. Мемлекеттік сектордағы double bottom line мысалы ретінде Калифорния штатының қазынашысы Филип Анжелидис 2000 жылы мемлекеттік бағдарламаларды «Калифорнияның қалаларында экономикалық өсім мен дамуды құруға» шақырды, оларды инвестициялау арқылы. Кейбіреулер пайда табу үшін ақшалай немесе еңбекпен қайырымдылық ұйымдарына және әлеуметтік мақсаттарға көмек көрсететін корпорацияларды мысалға келтіреді. 2006 жылғы корпоративтік бренд туралы мақалада Nike-тің «NikeGO» бағдарламасын қолдауы және балалардың дене белсенділігін ынталандыруы, сондай-ақ «Zoneparcs» «Ұлыбританияның бастауыш мектептеріндегі ойын уақытын өзгерту» туралы айтылады. Сондай-ақ, Ben & Jerry's компаниясының «дәстүрлі қаржылық түпкі нәтижені екіге бөліп, олардың өнімдері мен процестерінің қоршаған ортаға тигізетін әсерін өлшеуді қамтитын» түпкі нәтижені енгізгені де көрсетілген. Компаниялардың өз еркімен КӘЖ-ге кірісуі әлеуметтік игіліктерді құрумен қатар, қосымша пайда табуға мүмкіндік береді.
Double bottom line (abbreviated as DBL or 2BL) seeks to extend the conventional bottom line, which measures fiscal performance—financial profit or loss—by adding a second bottom line to measure a for profit business's performance in terms of positive social impact. There is controversy about how to measure the double bottom line, especially since the use of the term "bottom line" implies some form of quantification. A 2004 report by the Center for Responsible Business (University of California, Berkeley) noted that while there are "generally accepted principles of accounting" for financial returns, "A comparable standard for social impact accounting does not yet exist." Social return on investment has been suggested as a way to quantify the second bottom line, though defining and measuring social impact can prove elusive. The idea that for profit corporations have an obligation to support social causes beyond their immediate interest in short term profits dates back at least to the corporate social responsibility movement that can be traced to the 1960s. The idea that upholding social responsibilities can help a company sustain its profits in the long term has been "part of mainstream management theory at least since the publication of Edward Freeman's 1984 classic, Strategic Management: A Stakeholder Approach", according to an article by Wayne Norman and Chris MacDonald in 2004. An early reference to the term itself came in Emerson and Twersky's 1996 book New Social Entrepreneurs: The Success, Challenge, and Lessons of Non profit Enterprise Creation. One example of a double bottom line enterprise is the Khushhali Bank's microfinance program in Pakistan. While the bank wants to generate profits so that it can grow, it has a second bottom line of reducing local poverty. Its 2004 annual report provides "audited financial statements and indicators of financial performance such as the bank’s credit rating, portfolio at risk and efficiency ratio" but also notes that the bank was "established to mobilize funds for providing micro finance services to poor persons, particularly poor women for mitigating poverty and promoting social welfare and economic justice " For an example of a double bottom line in the public sector, California State Treasurer Philip Angelides in 2000 called on state programs "to create economic growth and development in California's communities" by investing in them. Some cite for profit corporations contributing money or labor to charities and social causes. A 2006 article on corporate branding points to Nike's support of the "NikeGO" program to encourage and enable physical activity by children, and "Zoneparcs" "to transform playtime at UK primary schools." It also refers to Ben & Jerry's "splitting the traditional financial bottom line into a 'double' bottom line, which included a measurement of the environmental impact of their products and processes." The double bottom line is important for the growth of the firm as evidence suggests that CSR voluntarily taken on by companies will result in opportunities for further profit while creating social welfare.