Жан Жозеф Муре: Француз композиторы және оның музыкалық мұрасы

Кіріспе

Француз композиторы (1682–1738)
Жан Жозеф Море (11 сәуір 1682 жылы Авиньон қаласында дүниеге келген – 22 желтоқсан 1738 жылы Шарентон-ле-Понтта қайтыс болған) – француз композиторы, оның драмалық туындылары оны өз елінде барокко музыкасының көрнекті өкілдерінің біріне айналдырды. Көптеген шығармалары сирек орындалса да, Моренің есімі оның бірінші симфониялар жинағынан шыққан «Фанфар Рондо» музыкасының танымалдылығы арқасында бүгінге дейін сақталған. Бұл музыка PBS телеарнасының «Masterpiece» бағдарламасының таныстыру әні ретінде қабылданды және көптеген қазіргі үйлену тойларында танымал музыкалық таңдау болып табылады.

Өмір

Жан Жозеф жібек саудагері Жан Бертран Муреттің ұлы болды. Әкесі ұлына жақсы білім берді және музыкаға қабілетті екенін байқап, музыкалық білімін қолдады. Муре сәтті ән салып, шығармалар жазды және жиырма бес жасқа келгенде Парижде қоныстанды. Ол талантты әрі жағымды болғандықтан, көпке танылды. 1708 жылы ол Мэн герцогинясы Аннамен танысты. Оның Сюодағы салоны Людовик XIV билігінің соңғы жылдарында аристократияның бас орталығы болды. Муре герцогиняның қолдауын алып, көп ұзамай Sceaux-тағы музыка бөлімінің басшысы болды. Sceaux-да ол опералар қойып, 1714-15 жылғы маусымда апта сайынғы он алты үлкен кештің ұйымдастырушысы болды. Ол сарайлық маскарадалар дәстүрінде интермедиялар мен аллегориялық кантаталар, сондай-ақ Францияның ең беделді тыңдаушылары үшін танымал музыканттармен бірге басқа да музыкалық шығармалар жазды. Муренің «Les fêtes, ou Le triomphe de Thalie» («Мерекелер немесе Талияның жеңісі») опера-балеті Жозеф де Ла Фонттың либреттосымен 1714 жылдың 19 тамызында Операда қойылды. Прологта, Опера сахнасын бейнелейтін декорацияда, комедияның музасы Талия трагедияның музасы Мельпоменені жеңіп шықты. Бұл драматикалық идея резонанс тудырып, Ла Фонтты дереу «Талия мерекелеріне сын» деген жаңа пролог дайындауға мәжбүр етті (1714 жылдың 9 қазанында көрсетілді). 1720 жылғы басылымда атауы «Талия мерекелері» деп өзгертілді, ал 1722 жылы «La provençale» деген жаңа пролог қосылды. Онда аймақтық киімдер, музыкалық аспаптар мен провансаль диалектінде орындалған танымал әуендер болды. 1722 жылғы нұсқасы өте танымал болды және 1778 жылға дейін сахнада қойылды. 1714 жылы Муре Опера оркестрінің директоры болып тағайындалды және 1718 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1717-1737 жылдары ол «Nouveau Théâtre Italien» театрын басқарды және Маривоның нәзік комедияларына қосымша қойылатын divertissements шығармаларын жазды. Бұл шығармалар алты томды құрады. Сарайда Муре әнші ретінде жұмыс істеді және 1722 жылы Людовик XV-тің кәмелетке толуына орай Орлеан герцогы ұйымдастырған үлкен кештерді басқарды. Сонымен қатар, ол Опера оркестрі құрған концерттік серияның директоры болды, ол «Concert Spirituel» (1728-1734) деп аталды. Бұл лауазымдар оның музыкасын көпке таныстырып, оған бай өмір сүруге мүмкіндік берді. Муре 1711 жылдың 23 қазанында Версальде Мадлен Промп де Сен-Маркқа үйленді және 1722 жылдың 21 қазанында Парижде туған Франсуаза Луиза есімді қызы болды. Алайда, оның соңғы жылдары қаржылық және әлеуметтік қиындықтармен күйрегенімен аяқталды. Кедейлікке ұшыраған Муре 1738 жылдың 14 сәуірінде Шарентон психиатриялық ауруханасына жатқызылды және 10 желтоқсанда қайтыс болды. Оның қабірінің орны әлі күнге дейін белгісіз.

Jean Joseph was the son of Jean Bertrand Mouret, a silk merchant, who gave his son a good education and, noting his early gifts for music, supported his musical studies. Mouret sang and composed with success and, around the age of twenty five, settled in Paris. Talented and agreeable, he became well known there, and in 1708 he was introduced to Anne, Duchess of Maine, whose salon at Sceaux was a center of courtly society in the declining years of the reign of Louis XIV. He was able to secure the Duchess's patronage, and she made him her Surintendant de la musique at Sceaux shortly thereafter. At Sceaux Mouret produced operas and was in charge of the sixteen bi weekly Grandes nuits in the season of 1714–15. In this capacity, he produced intermèdes and allegorical cantatas in the court masque tradition, and other music, in the company of the most favoured musicians, for the most select audience in France. Mouret's opéra ballet Les fêtes, ou Le triomphe de Thalie ["Festivities, or The Triumph of Thalia"] with a libretto by Joseph de La Font was presented at the Opéra on 19 August 1714. In the prologue, in a scenic design representing the stage of the Opéra, Thalia, the muse of Comedy, triumphs over Melpomene, the muse of Tragedy. This dramatic conceit resulted in a succès de scandale, obliging La Font to immediately prepare a revised opening entitled "La critique des fêtes de Thalie" (presented on 9 October 1714). In the 1720 edition the title was changed to Les fêtes de Thalie, and in 1722 a new opening was added, "La provençale," which featured regional costumes, instruments, and well known melodies sung in the Provençal dialect. The 1722 version proved to be very popular, and continued to be performed up until 1778. In 1714, Mouret also received an appointment as the director of the orchestra of the Opéra, a post which he held until 1718. From 1717 to 1737 he directed the Nouveau Théâtre Italien for which he composed divertissements that accompanied, for example, the tender comedies of Marivaux, and which, printed, fill six volumes. At court Mouret maintained a post as singer, and directed the grand divertissements offered by the Regent, the duc d'Orléans at his château of Villers Cotterêts on the occasion of Louis XV's coming of age in 1722. Concurrently, he was director of the concert series established by the orchestra of the Opéra, the Concert Spirituel (1728–1734), positions which provided a public outlet for his own music and which permitted him to live in affluence. Mouret married Madeleine Prompt de Saint Marc in Versailles on October 23, 1711, and had one daughter, Françoise Louise, born in Paris on October 21, 1722. However, his later years were overshadowed by financial and social disappointments. Sinking into poverty, Mouret was committed to the insane asylum at Charenton on 14 April 1738 and died there on 10 December. The location of his grave is unknown.