Кіріспе
Британдық армия офицері және картограф капитан Джон Монтресор (22 сәуір 1736 – 1799 жылғы маусым) – Американдық Тәуелсіздік соғысы кезінде Солтүстік Америкада қызмет еткен британдық армия офицері және картограф.
Captain John Montresor (22 April 1736 – June 1799) was a British Army officer and cartographer who served in North America during the American War of Independence.
Ерте өмір
1736 жылдың 22 сәуірінде Гибралтарда британдық әскери инженер Джеймс Габриэль Монтресор мен оның бірінші әйелі Мэри Хасвелл отбасында дүниеге келген Джон Монтресор балалық шағын сол жерде өткізді (болжам бойынша, әкесі қысқа мерзімге орналасқан Меноркада да). Ол 1746 және 1750 жылдар аралығында Англияда болып, Вестминстер мектебінде білім алды. Әкесінен инженерлік негіздерді үйреніп, жасөспірім кезінде Гибралтарда әкесіне инженерлік көмекші болып қызмет етті.
Француздық және үнділік соғыс
1754 жылы ол әкесімен бірге Америкаға сапар шекті және Форт-Дюкесне жасалған экспедицияда 48-ші жаяу полкінің прапорщигі болып қызмет етті, сонымен қатар қосымша инженерлік жұмыстарды атқарды. Жеңіліске ұшырағанда ол жараланды, бірақ аман қалды және шайқастан бірнеше күн бұрын лейтенант шеніне көтерілгенін білді. Ол Америкада қалды, Мохок өзені бойында және Форт-Эдвардта қызмет етті, содан кейін британдық күштерді Галифаксқа сүйемелдеді. 1758 жылы ол инженерлер корпусына инженер болып бекітілді және Луисбург қоршауында, кейін Квебек қоршауында болды, онда шешуші шайқаста қаза тапқан генерал Вулфтың соңғы белгілі портреттерінің бірін салды. Француздардың жеңілісінен кейін Монтресор көршілес ауылдарға және Кейп-Бретонға дейін жіберілді, ата-тегі Huguenot болғандықтан, олардың тілін пайдаланып, адалдыққа ант беруге мәжбүрледі. Ол сондай-ақ екі рет Квебектен Бостонға құрлықпен жеделхабарлармен жіберілді, осы сапарлардың бірінде қыс ортасындағы қатты қарлы боранында аштықтан қорғану үшін белбеуі мен етік былғарысын жеуге мәжбүр болды. Бұл кезеңде ол түрлі зерттеулер жүргізіп, Акадия, Сент-Лоуренс өзені және Кенебек өзені бойындағы маршруттарының карталарын жасады. (Майнның шұрайлы аймақтары арқылы өткен соңғы экспедицияның күнделігі Америка революциясында жаудың қолына түсті және Бенедикт Арнольдтың Квебекке қарсы жорығында бағытталған нұсқаулық ретінде пайдаланылды.) Понтиак көтерілісі кезінде ол жеделхабарларды жеткізіп, қоршаудағы Детройт фортына әскерлерді жетектеді. 1762 және 1764 жылдар аралығында Ниагара өзенінде Ниагара және Эри форттарында бекіністерді, сондай-ақ бірнеше блокхаустарды және Ниагара портындағы алғашқы гравитациялық теміржолды жобалап, салдырды. Монтресордың 1764 жылғы күнделігінде «Бәффало ағысы» туралы алғашқы жазба бар, одан Нью-Йорк штатының Буффало қаласы өз атын алған.
Революциялық дәуірдегі Америка
1765 жылы Форт-Джорджқа (бұрынғы Форт-Уильям-Генри орнында) бекітілген ол Албани мен Нью-Йорк қалаларындағы Мөр бажы салығына қарсы бүліктерге куә болды. Сол жылы капитан-лейтенант, сондай-ақ ерекше инженер және Солтүстік Америкадағы артиллериялық қару-жарақтардың казарма шебері болып тағайындалды. Келесі бірнеше жылда ол Нью-Йорк және Нью-Джерси арасындағы шекараны зерттеді, Бостон, Нью-Йорк, Багам аралдары және Филадельфияда казармалар мен бекіністерді жөндеп немесе салдырды, сонда ол Лай аралында бекініс салды. 1772 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Осы кезеңде ол Англияға алты айға демалысқа шығып, Бермудада уақыт өткізді. Ол сондай-ақ Нью-Йорк портында Монтресор аралын (қазіргі Рэндалл аралы) сатып алды. Американдық революциялық соғыс басталғанда ол Бостонда болды және Персимен бірге Конкордтан қайтып келе жатқан британдық әскерлерге көмекке аттанды. 1775 жылдың соңында ол Америкадағы бас инженер және капитан болып тағайындалды. Келесі жылы Лонг-Айленд шайқасына қатысты және 1776 жылдың 22 қыркүйегінде Нейтан Хейлдің атылуына куә болды. Ол Хейлге кеңсесінде пана беріп, отбасына соңғы хаттар жазу үшін қалам мен қағаз бергені айтылады, ал оның атылуы оған терең әсер етті. Ол оқиға туралы хабарлау үшін соғыс тоқтату туы астында көтерілісшілердің қатарына жіберілді және Хейлдің соңғы сөздерін Уильям Халлға жеткізді. Бас инженер лауазымынан алынып, генерал Уильям Хоудың штабында көмекші болып тағайындалды, бірақ кейіннен бас инженер лауазымына қайта орналастырылды. 1777 жылдың 13 қаңтарында Монтресор аралындағы үйі өртенді. 1777 жылы ол Нью-Джерсидегі әскери науқандарға қатысып, Куиблтон шайқасына қатысты. Сонымен қатар ол сол жылы Брэндивайн шайқасына қатысып, армиямен Филадельфияға барды, онда ол өзінің Лай аралындағы қорғанысын қиратқан шабуылды бастады. Ол қаланың жаңа қорғанысын салуға жетекшілік етті, соның ішінде Шюилкиль өзеніндегі Грейс-Ферридегі алғашқы понтондық көпірді салды. Джон Андремен бірге ол Филадельфияда генерал Хоудың құрметіне өткізілген Mischianza атты әсем балды ұйымдастырушылардың бірі болды. Бас инженер лауазымынан қайта алынып, ол Англияға оралды және 1779 жылдың наурыз айында армиядан кетіп, екі он жылдан астам американдық қызметіне нүкте қойды, барлығы журналдарда тіркелді (бірақ осы журналдардың көп бөлігі жоғалып кетті).
Зейнеткерлік және өлім
Англияда ол соғыстың жүргізілуі туралы куәлік беру үшін Парламентке шақырылды және бірнеше рет түрлі жорықтары кезіндегі шығыстарын растауды қажет етті (дегенмен ол бір кезде қамауға алынған екен). Ол Кенттегі Белмонтқа жылжымалы мүлік сатып алды, Лондондағы Портленд-плейсте тұрды және француз ауруханасының директоры қызметін атқарды. 1785 және 1786 жылдары ол Еуропаны аралап, Франция, Германия және Швейцарияны көрді. Өмірінің соңғы жылдары оның есептеріне қатаң тексеру жүргізілді, және мемлекет оның мүлкін бекітілмеген шығыстарды өтеу үшін тәркіледі. Ол 1799 жылдың маусым айында, көріне берік қарыздарына байланысты, Мейдстоун түрмесінде қайтыс болды.
Отбасы
Монтрезордың романтикалық өмірі көптеген жазбалардың тақырыбы болды. Ол 1764 жылдың 1 наурызында Нью-Йорк қаласында Фрэнсис Такерге үйленді, ол 1744 жылдың 23 сәуірінде Нью-Йоркте туған, Бермуда аралдық Томас Такердің қызы, пастор Сэмюэл Охмутидің келіні және генерал Сэр Сэмюэл Охмутидің жарты әпкесі болған. Ол күйеуімен бірге Англияға оралды және 1828 жылдың 28 маусымында Кент қаласының Роуз-Хилл ауданында қайтыс болды. Одан ол генерал Сэр Генри Такер Монтрезор, генерал Сэр Томас Гейдж Монтрезор және генерал Сэр Фредерик Уильям Малкастердің (капитан Сэр Уильям Хоу Малкастердің жарты інісі) бірінші әйелі болған Мэри Люси Монтресорды дүниеге әкелді. Бұл қарым-қатынастардан басқа, оның басқа да тұрақсыз байланыстары болды. 1763 жылы Детройттан сақталған хатта "кедей Нэнси" деп аталатын сүйіктісінің қайтысы айтылады және ол содан бері "жалпы ортада" жүргені жазылған. Сондай-ақ, ол жергілікті ағылшын шаруасының қызының баласын күту үшін шағын қаржылай көмек көрсетті, ал баланың әкесі Джон болды. Соңында, оның есімі Этан Алленнің екінші әйелі Франсистің әкесі ретінде жиі айтылды. Этан Аллен 1760 жылдың 4 сәуірінде Мохок аңғарындағы әйелден дүниеге келді. Франсистің анасы қайтыс болғаннан кейін, оны анасының әпкесі Маргарет және оның күйеуі, Нью-Йорк колониясының Ассамблеясының хатшысы болған Крен Бруш тәрбиеледі. Оның әкелігіне қатысты, 1808 жылы қызы Франсис "Фанни" Аллен Hôtel Dieu-ге түскен кезде, анасының бойжеткен кездегі тегі Монтрезор деп жазылған. Оның қабір тасы оны Монтезума деп атайды, ал 1858 жылы отбасылық ақпараттарды пайдаланып жазылған тарих оны Франсис Монтузан деп атайды, оның әкесі француз және үнді соғысында қаза тапқан британ полковнигі болғандығын мәлімдейді. Көпшілік пікір бойынша Джон Монтрезор Франсестің әкесі, себебі ол сол кездегі танымал және көп сатылған романда маңызды рөл атқарды.
Көркем әдебиет
Джон Монтресор өзінің бірінші туысы Сюзанна Хасвелл Роусонның жазбалары арқылы тарихи рөлінен асып, белгілі бір даңққа ие болды. Оның танымал романындағы басты кейіпкерлердің бірі – Шарлотта Темпл романындағы Джон Монтравилл, кем дегенде ішінара Монтрезордың бейнесімен байланысты. Соңынан жарық көрген "Люси Темпл, Шарлоттаның қызы" романында Монтравиллдің тіпті бір кезде Монтресордың резиденциясы болған Портленд-Плейсте тұрғаны айтылады. Түпнұсқа романда Монтравилл тайтл кейіпкерін, қарапайым ағылшын мектеп қызын азғындырып, Америкаға қашуға мәжбүрлейді. Содан кейін ол оны жалғыз және жүкті қалдырып, босану кезінде қайтыс болады. Кейбір авторлар мұны Монтресор өмірінде болған оқиғаның, тек есімдері ауыстырылған сөзбе-сөз баяны деп санайды (автор туындысын "Шындықтың хикаясы" деп атайды), бірақ басқалары оны болашақ Франсис Алленнің дүниеге келуіне байланысты оқиғалардың көркемделіп айтылған нұсқасы деп қарастырады. Дегенмен, бұл хикая генерал Джон Бургойн туралы айтылған оқиғаға өте ұқсас, сондықтан автор өзінің хикаясына кең көлемде шабыттанғаны мүмкін.
Жалпы
Финиган, Х.: "Микрофильмдегі Монтресор қағаздары" Американдық революцияның Дэвид кітапханасы, Вашингтонның өткелі, ПА. Череп, Г. Д., "Монтресор журналдары", Нью-Йорк тарихи қоғамының 1881 жылғы жинағы. "Джон Монтресор", "Америкалық өмірбаяндар сөздігі" XIII, 101–102. Монтресор, Фрэнк Монтресор, "Монтресорлардың естеліктері", қолжазба, 1941 жыл, Конгресс кітапханасы. Монтресор, Ф. М., "Капитан Джон Монтресор Канадада", "Канада тарихи шолуы", 5-том (1924), 336–340 беттер. Монтресор тегі, Лондон гугенот қоғамының мәжілістері, 1917, 293-бет, сонымен қатар "Монтресор тегіне қатысты жазбалар мен түсініктемелер", ibid, 293–300 беттер.
Skull, G. D., The Montresor Journals, Collections of the New York Historical Society for the Year 1881. "John Montrésor" Dictionary of American Biography XIII, 101–102. Montrésor, Frank Montrésor, "Memoirs of the Montresors", mss. 1941, Library of Congress. Montrésor, F. M., "Captain John Montrésor in Canada", Canadian Historical Review, vol. 5 (1924), pp. 336–340. Montresor pedigree, Proceedings of the Huguenot Society of London, 1917, facing p. 293, along with "Notes and Jottings in connection with the Montresor Pedigree", ibid, pp. 293–300.
Отбасы және көркем әдебиет
Монтресор, Ф. М., "Этан Алленнің әйелі кім еді?", New York Historical and Biographical Record, 75-том (1944), 29–30-беттер. Бюнер, Терри Л., Грин-Маунтин әйелдері, диссертация, Вермонт университеті, 1992, 113–139-беттер. Холл, Бенджамин Х., Шығыс Вермонт тарихы, (Нью-Йорк: Appleton & Co) 1858, 604-бет. Паркер, Патрисия Л., Сюзанна Роусон, (Бостон: Twayne) 1986.