Кіріспе

Космикалық үңгір – Арканзас штатының солтүстігінде, Арканзас штатының Берривилл қаласына жақын орналасқан әк тас үңгір. Үңгір туралы бір буклет оны "Арканзастың ең әдемі безендірілген үңгірі" деп мақтайды. Бұл Озарк тауларындағы ең жылы үңгір, жыл бойы тұрақты 64°F температура мен жоғары ылғалдылықты сақтайды. Аймақтағы көптеген үңгірлердің температурасы 55° мен 60° аралығында болады. Үңгірде сталактиттер, сталагмиттер, ағын тас, үңгірлік "попкорн", үңгірлік "бекон", сондай-ақ көптеген сода түтікшелері мен геликтиттер сияқты көптеген формациялар (спелеотемдер) кездеседі. Үңгірдің бір бөлігінде ерекше әдемі сода түтікшелері шоғырланған, бұл бөлік "Тыныш сұлулық" деп аталған. Озарк тауларындағы ең ұзын сода түтікшелерінің бірі осы үңгірде орналасқан, оның кейбір түтікшелерінің ұзындығы 9 футқа жетеді.

Көлдер мен үңгірдегі тіршілік

Космикалық үңгірде екі үңгір көлі бар, олардың түбі табылмағандықтан түпсіз деп есептеледі – үңгір суға батып жүретін адамдар ешқашан олардың түбіне жете алмады. Олар Озарк тауларындағы ең ірі жер асты көлдерінің қатарында. 1957 жылы Оңтүстік көлге жасанды түрде форель шабақтары жіберілді, оларды экскурсия келушілер жоғарыдағы платформадан тамақтандыратын болды; бірақ қазір форель Космикалық үңгірдің Оңтүстік көлінде қалмады, ол табиғи күйіне оралды. Жаңбырдың үңгірдегі су деңгейін күрт өзгертетіні белгілі, ол суды жылдам толтырып, босата алады. Үңгірдегі басқа тіршілік иелерінің ішінде Озарк соқыр саламандрасы бар. Бұл саламандра Озарк тауларына тән, ол бірнеше үңгірлерде кездеседі. Ол ольмға (Proteus anguinus) жақын туыс. Үңгірде изоподтар мен шағалақайлар да бар, бірақ олардың бұл жерде туған емес деп саналады. Күндіз ұйықтап жатқанда үш түсті, кішкентай және қоңыр жартастарды да кездестіруге болады. Үңгірдің "Сумерек аймағында" (кіреберістің жанында) сіз әдемі қызғылт сары және қара түстердегі үңгір саламандрасын кездестіре аласыз.

Ашу және тарихы

Космикалық үңгір 1845 жылы қорғасын іздеген Джон Мур есімді кенші ашқан. Үңгірдің кіреберісіне жақын жерлерде, оны тапқан кезде, оның көп бөлігінен оникс қазылып алынды. Олардың шамдарынан шыққан күйе әлі де көрініп тұр. Үңгірге алғаш келгендердің көпшілігі жартастардан қорқып, оларды түтінмен шығару үшін үңгірге өртенген шиналарды тастаған. 70 жыл өткен соң, олардың саны енді ғана қайта артуда. Үңгір 14 реттен астам қожайын ауыстырған, содан кейін 1980 жылы қазіргі иелері Рэнди Лэнговер отбасы сатып алған. 1930 жылдардың басында Бонни мен Клайд атты қарақшылар осы аймақта болған деген хабар бар. Олар Миссури полициясынан қашу үшін үңгірдің батысындағы жолды пайдаланған. 1933 жылы Миссуриде ұрланған дүкен иесін Беривилл қаласының алаңында босатуға бара жатқанда, олар сол жолмен өткен.

Жарнама және экскурсиялар

1993 жылы "Тыныш сұлулық" залы табылғанда, ол бүкіл елдегі газеттерде және CBS жаңалықтарында жарияланды. Үңгір сондай-ақ IMAX фильмдерінде де көрсетілді, "Amazing Caves & Ozarks Legacy & Legends".

Космикалық үңгірде тұрақты туристік турлармен қатар "жабайы" үңгірлерге арналған турлар да ұйымдастырылады. "Жабайы" үңгірлерге барушыларға үңгірдің ең таңғажайып құрылымдары бар, дамытылмаған бөліктері көрсетіледі. Сыйлық дүкенінің екінші қабатында үңгір тарихына арналған шағын мұражай орналасқан. Көрмелердің бірі – үңгір "Құпия үңгір" деп аталған кезде, жол шұңқырынан қысылып табылған үлкен белгі. Үңгір Ұлттық үңгірлер қауымдастығының мүшесі болып табылады.