Кіріспе
Кориэлл және Белл округтеріндегі мемлекетаралық тас жол (АҚШ-тың Кориэлл және Белл округтеріндегі мемлекетаралық тас жол) – АҚШ-тың 190 (АҚШ 190) тас жолымен қатар жүретін, қазіргі уақытта толығымен Орталық Техаста орналасқан мемлекетаралық тас жол. Бүгінгі күнге дейін салынған және белгіленген бағыттың бөлігі, I 35-тің батысындағы US 190 бойындағы Орталық Техас дәлізі, 2015 жылдың 14 желтоқсанында президент Барак Обама қол қойған «Американың көлік инфрақұрылымын жаңарту заңы» (FAST Act) арқылы ресми түрде I 14 деп тағайындалды. «14-ші түзету тас жолы» ұсынысының бастауы 2005 жылғы көлік заңы – «Қауіпсіз, есеп беруге жарамды, икемді, тиімді көлік теңдігі заңы: пайдаланушылар үшін мұра» (SAFETEA LU) заңына қатысты. Бастапқыда маршруттың батыс соңғы нүктесі Миссисипи штатының Нэтчез қаласында (кейіннен Луизиана штатының Александрия қаласына жақын жердегі I 49 тас жолынан) орналасуы жоспарланған. Содан кейін Перс шығанағының стратегиялық тас жолын қолдаушылар I 14 тас жолын I 10 тас жолына дейін, Форт-Стоктон маңында және Техас штатының Сонора қаласы жанындағы US 277 және I 10 тас жолдарының қиылысына дейін ұзартуды ұсынды. I 14 тас жолын зерттеу және жоспарлау Конгресс пен тиісті штаттық автомобиль жолдары басқармаларының қолдауы мен қызығушылығының арқасында жалғасты. Егер I 14 дәлізі толығымен салынса, ол Техастан Оңтүстік Каролинаға дейінгі алты штаттың ірі әскери базаларымен және теңізден әскерлерді орналастыру үшін пайдаланылатын негізгі Мексика шығанағы мен Атлантика жағалауы порттарына ұлттық стратегиялық байланыс қамтамасыз етеді. 2021 жылдың 15 қарашасында президент Джо Байден «Инфрақұрылымдық инвестициялар және жұмыс орындары заңына» (IIJA) қол қойды, ол Брейди, Техас (Мидлендтегі I 20 және Пекос округіндегі I 10 бұрылыстарын қоса алғанда) мен Грузияның Аугуста қалалары арасындағы Перс шығанағының стратегиялық тас жолының бөліктерін Ұлттық автомобиль жолдары жүйесінің жоғары басымдықты дәліздері ретінде белгіледі, бұл I 14 тас жолының болашақ кеңейтуін құрайды.
Interstate 14 (I 14), also known as the 14th Amendment Highway, the Gulf Coast Strategic Highway, and the Central Texas Corridor, is an Interstate Highway that is currently located entirely in Central Texas, following US Highway 190 (US 190). The portion of the route that has been constructed and signed to date, the Central Texas Corridor along US 190 west of I 35 was officially designated as I 14 by the Fixing America's Surface Transportation Act (FAST Act), signed by President Barack Obama on December 14, 2015. The proposal for the "14th Amendment Highway" has its origins in the 2005 transportation bill, the Safe, Accountable, Flexible, Efficient Transportation Equity Act: A Legacy for Users (SAFETEA LU). The route was initially planned to have a western terminus at Natchez, Mississippi (later from I 49 near Alexandria, Louisiana), extending east through Louisiana, Mississippi, and Alabama, before ending at Augusta, Georgia, or North Augusta, South Carolina. Advocates of the Gulf Coast Strategic Highway subsequently proposed extending I 14 to I 10 near Fort Stockton and the junction of US 277 and I 10 near Sonora, Texas. The study and planning of I 14 has continued because of support and interest from both Congress and the associated state highway departments. The I 14 corridor, if ultimately constructed, would provide a national strategic link to numerous major military bases and major Gulf and Atlantic coasts ports used for overseas deployments in six states from Texas to South Carolina. On November 15, 2021, President Joe Biden signed the Infrastructure Investment and Jobs Act (IIJA), which designated the components of the Gulf Coast Strategic Highway corridor between Brady, Texas (including forks to I 20 in Midland and I 10 in Pecos County, Texas), and Augusta, Georgia, as High Priority Corridors of the National Highway System, forming a future extension of I 14.
Маршрут сипаттамасы
I 14 қазіргі уақытта Копперас-Коувтың шығысында, US 190 және Бизнес US 190 тас жолдарының тоғысқан жерінен басталады. Одан кейін ол шығысқа қарай US 190 тас жолымен бірге 25 мильден астам (40 км) бойы жүреді және Бельтондағы I 35 тас жолында аяқталады. Бастапқы және соңғы нүктелері арасында I 14/US 190 Киллин–Темпл–Форт-Худ қалалық аймасының батыс бөлігінен өтеді, Форт-Кавазостың оңтүстігінен және Киллин, Харкер-Хайтс және Ноланвилл қалаларынан өтеді. Қазіргі уақытта 25 айрық (соның ішінде бастапқы және соңғы нүктелердегі айрықтар) бар, олардың ішінде Форт-Худтағы 201 мемлекеттік тас жолы (SH 201), Киллиндегі SH 195 және Бельтондағы 121 айналма жолы бар. Бұл тас жол US 190 тас жолымен бірге жүреді және оның шығу нөмірлері сол тас жолдың шақырымдарына сәйкес келеді.
Тарих
Автомобиль жолы 2005 жылы ресми мемлекетаралық тас жол атағысыз "14-ші түзету автожолы" ретінде ұсынылды, батыс аяғы Миссисипи штатының Натчес қаласында, шығысқа қарай Миссисипи және Алабама штаттары арқылы жалғасып, Грузия штатының Аугуста қаласында аяқталады. Автомобиль жолы он төртінші түзетутің құрметіне аталған, өйткені жол оңтүстік "Қара белдеу" аймағынан өтеді, бұл 19-ғасырдағы құлға негізделген плантациялар экономикасының жүрегін құрады. АҚШ-тың Джорджия штатынан шыққан өкілі Чарли Норвуд тас жолды батыста Техастың Остин қаласына, шығыста Оңтүстік Каролинаның Гранд-Стрэнд қаласына дейін кеңейтуді ұсынды. SAFETEA LU 2005 жылдың 10 тамызында президент Джордж Буш қол қойған заң. Конгресс заң жобасын қолдауды Катрина даулы зардабынан кейін күшейтті. Аталған заңға 14-ші түзету тас жолы мен 3-ші жаяу әскер дивизиясы тас жолы (I 3) кірді. Заңнамада екі тас жолдың да қаржыландырылуы қарастырылмаған. Федералды автомобиль жолдары басқармасы (FHWA) ұзақ мерзімді жоспарлауды, экологиялық сараптаманы немесе Конгресс тарапынан қосымша нұсқаулармен мемлекеттік немесе өңірлік деңгейде басталуы тиіс құрылысты қолдау үшін II кезең зерттеулерінен тыс анықталған қаржысы жоқ. Батыстағы аялдама кейіннен Луизиана штатының Александрия қаласына жақын I 49 деп өзгертілді. 14-ші түзету тас жолы мен Мексика шығанағының жағалауындағы стратегиялық тас жолының тұжырымдамалары белсенді зерттеулер арқылы қазіргі уақытқа дейін жалғасты, өйткені жергілікті және мемлекеттік мүдде Конгрессте, FHWA-да және ең бастысы, байланысты мемлекеттік тас жол департаменттерінде пайда бола бастады және қолдау таба бастады – кез-келген ұсынылатын федералдық көмек тас жолы жобасын қаржыландыруды табысты негіздеу үшін қажетті барлық негізгі ингредиенттер. FHWA 2011 жылы Конгресске 14-ші түзету тас жолы туралы баяндамасын шығарды және одан әрі экологиялық және іске асырылуы туралы қосымша зерттеулер туралы ұсыныс жасады; алайда, 2011 жылдан кейін Конгрессте осы зерттеулерді қаржыландыруға аз іс-қимыл жасалды. Техас көлік департаменті (TxDOT) 2011 жылы US 190/IH 10 жүруді зерттеді, оның қорытындысы бойынша 2040 жылға дейінгі көлік болжамына негізделген US 190-ды төрт жолақты артериялық магистральға жаңарту негізді болды, бірақ US 190-ды Техас арқылы толық автокөлік жолына жаңарту тек 14-ші түзету магистралі Луизианадан Джорджияға дейін салынған жағдайда ғана негізделген. I 14 тұжырымдамасы көлік және инфрақұрылым комитетінің мүшелері Брайан Бэбин мен Блейк Фарентхолд 2015 жылғы FAST актісіне түзету енгізген кезде шындыққа айналды. АҚШ Сенатында түзетуді Техастан АҚШ Сенаторы Джон Корнин қолдады. Future I 14 атау ресми FAST Act 2015 жылы 4 желтоқсанда президент Обама қол қойған кезде бекітілді. TxDOT I 14-ті US 190 бойымен Копперас Ковтан Белтондағы I 35-ке дейін белгілеуді алға жылжытты. Американың мемлекеттік автомобиль жолдары және көлік қызметкерлерінің қауымдастығы (AASHTO) бастапқыда 24 мамыр 2016 жылы АҚШ-тың нөмірленген және мемлекетаралық автомобиль жолдары жүйесіндегі атауларды бекітуге жауапты орган – АҚШ-тың маршрутты нөмірлеу жөніндегі арнайы комитетінің отырысында TxDOT-тың нөмірге деген өтінішіне мақұлдаудан бас тартты. FHWA және AASHTO кейіннен I 14 атауын мақұлдады. Техас көлік комиссиясы 2017 жылдың 26 қаңтарында I 14 нөмірін ресми етті. Ресми белгілеу рәсімі 2017 жылдың 22 сәуірінде Техас штатының Киллин қаласында, Орталық Техас колледжінің кампусында өтті. Кейінгі бірнеше аптада тағы да I 14 белгілері пайда болды. 2019 жылдың 11 сәуірінде АҚШ өкілі Бабин АҚШ өкілдер палатасына I 14 "Форттардан порттарға" заң жобасын ұсынды, ол I 14-ті Одессаға дейін кеңейтуі мүмкін. 2021 жылдың тамызында Техастың Тед Круз және Джорджияның Рафаэль Уорнок сенаторлары Американың жұмыс жоспарына түзету енгізді, ол өз мемлекеттерін жалғастыру үшін I 14 дәлізін белгілейді. Интерстайт, ойдағыдай, батыста Мидленд-Одесса, Техас, аймағынан шығыста Грузияның Аугуста қаласына дейін жетеді. Екі партиялық заңнама бірнеше әскери қондырғыларды, соның ішінде Форт Кавазосты (бұрын Форт Худ) Техас штатының Киллинде (бұрын қосылған); Техас штатының Сан-Анджело қаласындағы Гудфеллоу әуе күштері базасы; Луизиана штатының Лисвилл қаласындағы Форт Джонсон (бұрын Форт Полк); Луизиана штатының Пайнвилл қаласындағы Луизиана ұлттық гвардиясының оқу орталығы Пайнвилл (бұрын Камп Борегард); Колумбус штатындағы Форт Мур (бұрын Форт Беннинг); Джорджия штатының Уорнер Робинс қаласындағы Робинс әуе күштері базасы; және Джорджия штатының Аугуста қаласының батысындағы Форт Эйзенхауэр (бұрын Форт Гордон) қосады. Бұл түзету Палата мен Сенат бекіткен және 2021 жылдың 15 қарашасында президент Джо Байден қол қойған соңғы заңнамаға енгізілді.
Қолданыстағы бағыт
I 14 деп аталуға дейін, US 190 Техас штатының Киллин қаласында 2013 жылдан 2016 жылдың соңына дейін жалғасқан кеңейту жобасы барысында төрт қатарлы жолдан алты қатарлы жолға дейін кеңейтілді. Жоба 2014 жылы аяқталуы тиіс болған, бірақ басқа жол кеңейту жобалары салдарынан кешікті. Харкер Хайтс қаласынан Бельтон қаласындағы I 35 қиылысына дейінгі жолдың қазіргі төрт қатарлы бөлігін алты қатарлыға дейін кеңейту жоспарлары 2018 жылдың сәуір айында басталды және 2023 жылдың маусымында аяқталды. Ноланвилл қаласына екі жаңа «Қош келдіңіз» тақтасын орнатуға арналған 140 000 долларлық жоба 2023 жылдың мамыр айында басталды.
Техас
Қазіргі уақытта TxDOT штаттағы қалған учаскенің құрылысын жоспарлау кезеңінде және 2023 жылдың шілдесінде ұсынылған бағыт бойындағы мәселелер мен мүмкіндіктерді анықтау үшін халықтан пікір алуды бастады. Пермь бассейніндегі I 14N және I 14S тас жолдарының құрылысына шамамен 260 жол жобасы қажет болады деп күтілуде, оның ішінде 32 көпір, екі қиылыс, 89 миль (143 км) қосымша өткізу қабілеті, 136 миль (219 км) қайта жаңартылған немесе күтілген, және 66 миль (106 км) жаңа участок кіреді. Бұл жоспарлау қазіргі уақытта жүріп жатыр және 2024 жылдың ақпан айында аяқталуы күтілуде, ал жүйе бойынша жобалау және жұмыс кем дегенде он жылға созылуы мүмкін. I 14 тас жолын Темпл қаласына дейін ұзарту құрылысы 2027 жылы басталуы күтілуде, ал Роджерс қаласының айналасындағы айналма жол құрылысы жүріп жатыр. 2000 жылдардың соңында Хайденхаймер қаласының айналасында стандартты емес, мемлекетаралық деңгейдегі айналма жол да салынды. 2023 жылдың шілдесінде Парсонс корпорациясы (PSN) TxDOT-тың Уэко округінің I 14 тас жолын Роджерс қаласына дейін ұзартуды жобалау және I 14/US 190/I 35 қиылысын жақсарту үшін таңдалғанын хабарлады. 2023 жылдың 10 қазанында TxDOT-тың Брайан бөлімшесі I 14 дәлізін зерттеуді бастағанын хабарлады, ол негізінен US 190 тас жолымен Белл округінің Роджерс қаласынан шығысқа қарай Уокер округінің Хантсвилл қаласына дейін өтеді. Зерттеуге сондай-ақ Брайан-Колледж Стейшн аймағындағы жоспарланған I 214 айналмасы да кіреді. Халықтың пікірін алу үшін бірнеше ашық есік шаралары да жарияланды. Сондай-ақ, 2023 жылдың қараша айында Brazos округінің комиссары халықтан пікір сұрады. Қазіргі уақытта TxDOT және Луизиана штатының Көлік және даму департаменті (LaDOTD) екі полосалы Бёрр паромдық көпірін ауыстыру жұмыстарын жүргізіп жатыр, ол Техас штатының 63 (SH 63) және Луизиана штатының 8 (LA 8) тас жолдарының шығыс және батыс бағыттарын белгілейді. Сабина өзені арқылы Техас-Луизиана штатының шекарасында орналасқан. Жаңа көпір қазіргі көпірден оңтүстікке қарай шамамен 400 метрдей қашықтықта, мемлекетаралық тас жолдар стандартына сәйкес салынады. Жаңа көпірдің құрылысы 2024 жылы басталуы күтілуде.
Луизиана
ЛаДОТД И14 тас жолын штаттың көлік жоспарына қосты, жобаның жалпы құны 7 миллиард долларға бағаланған. Бұл магистраль Луизиана штатының орталық аймағындағы халық санының азаюын тоқтатып, өсуді жеделдетуге мүмкіндік беретін маңызды шығыс-батыс бағыты ретінде қарастырылуда. Дегенмен, жобаға қаржы бөлінбеген, ал ЛаДОТД қазіргі уақытта қолдағы инфрақұрылымды күтіп ұстауға басымдық беруде, себебі олардың 18 миллиард доллардан астам құны бар жобалары тоқталып тұр.
Грузия
2023 жылдың мамыр айында Колумбус қалалық кеңесі I-14 магистралі қала арқылы өтетін жоба бойынша деректерді жинау және зерттеу процесін бастағанын хабарлады. 2024 жылдың қаңтар айында Грузия көлік департаменті (GDOT) I-14 жобасының инвестицияны ақтамайтынын көрсеткен зерттеуді аяқтады. Есепте бұл бағыттағы жүк көлігінің трафигі штаттағы басқа магистральдарға қарағанда едәуір төмен болады, ал автожол құрылысының алдын ала бағасы шамамен 5 миллиард долларды құрайды, сондықтан бұл жоба тиімді емес. Дегенмен, зерттеу штат арқылы жүк тасымалына ғана қатысты және I-14 құрылысын толығымен қабылдамады, себебі кейбір пайдалы аспектілері анықталды. GDOT жобаның мүмкіндігін және құнын одан әрі бағалау үшін дәліздік зерттеулер жүргізуді жоспарлап отыр.
Шығу тізімі
Шығу нөмірлері АҚШ 190 тас жолының мильдік белгілеулерімен сәйкес келеді.
Қосалқы жол
Техас штатындағы I 14 тас жолы үшін бір қосалқы бағыт, I 214 (I 214) тас жолы құру ұсынылып отыр, ол Брайан–Колледж Станциясы айналасын қамтиды.