1980 жылғы Иран кешірімдері кезіндегі АҚШ әскери операциясы: "Сенімді Спорт" жобасы
Operation Credible Sport
Ирандағы кешірілген азаматтарды құтқару үшін 1980 ж. жасалған құпия әскери операция – Credible Sport. STOL ұшағы, жоба тоқтатылды, MC-130H пайда болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1980 жылы жоспарланған АҚШ әскери операциясы, Ирандағы кешірілген адамдар дағдарысы кезінде
1980 planned US military operation during the Iranian Hostage Crisis
"Сенімді спорт" операциясы – 1980 жылдың екінші жартысында АҚШ әскерінің бірлескен жобасы болып табылды, мақсаты Иранда ұсталып тұрған кешірілген адамдарды құтқару үшін екінші әрекетке дайындалу еді. Жобаның негізгі идеясы – Тегерандағы футбол стадионының алаңына қысқа ұшып-қону (STOL) қабілетіне ие ұшақпен қонуға мүмкіндік беру үшін ракеталық қозғалтқыштармен жабдықталған Lockheed C-130 Hercules әуе көлігін пайдалану болды. "Сенімді спорт" операциясы 2 қарашада Иран Парламенті кешірілген адамдарды босату жөніндегі Алжир жоспарын қабылдағаннан кейін тоқтатылды, ал екі күннен соң Рональд Рейган АҚШ президенті болып сайланды. Ірі әскери STOL көлік ұшағының идеясы 1981-1982 жылдары "Сенімді спорт II" жобасымен одан әрі дамытылды. Жобада бастапқы "Сенімді спорт" операциясының ұшақтарының бірі MC-130H Combat Talon II үшін YMC-130 прототипі ретінде пайдаланылды.
Operation Credible Sport was a joint project of the U. S. military in the second half of 1980 to prepare for a second rescue attempt of the hostages held in Iran. The concept included using a Lockheed C 130 Hercules airlifter modified with the addition of rocket engines to make it a short take off and landing (STOL) capable aircraft able to land on the field within a soccer stadium in Tehran. Operation Credible Sport was terminated when on 2 November, the Iranian parliament accepted an Algerian plan for release of the hostages, followed two days later by Ronald Reagan's election as the U. S. president. The concept of a large military transport STOL aircraft was carried forward in 1981–1982, with the follow up Credible Sport II project. The project used one of the original Operation Credible Sport aircraft as the YMC 130 prototype for the MC 130H Combat Talon II.
Өмірбаян
Ирандағы тұтқындарды құтқаруға жасалған әрекет сәтсіз аяқталып, екі аптадан кейін Пентагон екінші операцияны жоспарлай бастады. Бірінші миссия жабдық және үйлестіру мәселелеріне байланысты сәтсіз аяқталды, нәтижесінде RH 53D Sea Stallion тікұшағы Иран шөлінде тұрған C 130 Hercules ұшағына шағылысып, сегіз әскери қызметші қаза тапты. Қорғаныс министрі басқармасының (OSD) бірлескен жоспарлау тобына көмек және қолдау көрсету мақсатында Бірлескен сынақ дирекциясы (JTD) құрылды. "Honey Badger" деген атпен JTD, миссия талаптары анықталғанда OSD-ге қолжетімді болатын түрлі мүмкіндіктерді әзірлеу және сынау үшін бірқатар ірі бірлескен күштер жаттығулары мен жобаларын жүргізді. JTD АҚШ Армиясы мен АҚШ Әуе күштерінің арнайы операциялар және авиация бөлімшелерінен құрылған үлкен және әртүрлі күшті даярлады, бірақ құтқару тобын және Тегерандағы босатылған тұтқындарды эвакуациялау мәселесі маңызды болып қала берді. АҚШ Әуе күштері, АҚШ Әскери-теңіз күштері және Lockheed Georgia компаниясының бірлескен жобасы – "Credible Sport" жобасы, Honey Badger аясында сенімді эвакуация мүмкіндігін дамыту үшін құрылды. "Credible Sport" жобасының командасына құтқару тобы мен тұтқындарды эвакуациялау үшін үлкен "Супер STOL" типті қатты қанатты ұшақты жасау және бұрынғы жоспардың "әлсіз буыны" болған, ауыр жүк көтеруге арналған тікұшақтың орнын басу міндеті жүктелді.
Within two weeks of the failure of Operation Eagle Claw, an attempted rescue of the hostages in Iran, the Pentagon began planning for a second mission. The first mission failed due to equipment and coordination problems, culminating in the crash of an RH 53D Sea Stallion helicopter into a parked C 130 Hercules in the Iranian desert, killing eight servicemen. A new organization, the Joint Test Directorate (JTD), was established to assist and support the Office of Secretary of Defense Directorate (OSD) joint planning staff. Under the name "Honey Badger", the JTD conducted a series of large scale joint force exercises and projects to develop and validate a variety of capabilities that would be available to OSD when mission requirements were identified. JTD trained a large and diverse force of U. S. Army and U. S. Air Force special operations and aviation units, but the critical factor remained extracting the rescue team and freed hostages from Tehran. The Credible Sport project, a joint undertaking of the U. S. Air Force, U. S. Navy, and Lockheed Georgia, was created within Honey Badger to develop a reliable extraction capability. The Credible Sport project team was tasked to create a large "Super STOL" fixed wing aircraft to extract the rescue team and hostages and overcome the "weak link" in the previous plan, the heavy lift helicopter.
Тұжырымдама
"Сенімді спорт" концепциясы бойынша, өзгертілген C 130 Hercules жүк көлігі АҚШ елшілігінің қарсы бетіндегі Амджадиен стадионына қондырылып, Дельта күштерінің сарбаздарын және құтқарылған кешіккендерді әуемен шығару көзделіпті. Ұшақ содан кейін 50-ге жуық жараланғандарға шұғыл медициналық көмек көрсету үшін әскери-теңіз кемесіне ұшып барып, қонатын болды. (1963 жылғы қарашада АҚШ Теңіз корпусының KC-130 ұшағы, Әскери-теңіз күштеріне уақытша берілген, Әскери-әуе жүйелері басқармасының көрсетілімі ретінде Forrestal әскери-теңіз кемесіне қонған болатын.) Үш MC 130 Combat Talon экипажы (барлығы Operation Eagle Claw операциясының қатысушылары) 463-ші тактикалық әуе көлігі қанатынан алынған үш ұшақты ұшуға бекітілді. Концепциялық жоспарда екі ұшақтың (біреуі негізгі, екіншісі қосалқы) миссиясы АҚШ-тан басталып, бес жанармай құюдан кейін Иранға жетіп, ирандық әуе қорғанысын болдырмау үшін қараңғыда төмен биіктікте ұшу көзделіпті.
The Credible Sport concept called for a modified C 130 Hercules cargo plane to land in the Amjadien Stadium across the street from the U. S. Embassy and airlift out Delta Force soldiers and the rescued hostages. The aircraft would then be flown to and landed on an aircraft carrier for immediate medical treatment of an expected 50 wounded. (A U. S. Marine Corps KC 130 on loan to the U. S. Navy had been previously landed on the aircraft carrier Forrestal in November 1963 as part of a Naval Air Systems Command demonstration.) Three MC 130 Combat Talon crews (all were Operation Eagle Claw veterans) were assigned to fly the three aircraft, drawn from the 463rd Tactical Airlift Wing, with the concept plan calling for the mission of two aircraft (one primary and one spare) to originate in the U. S., reaching Iran by five in flight refuelings, and penetrate at low altitude in the dark to evade Iranian air defenses.
Даму
Үш C-130 ұшағы Флорида штатындағы Эглин әуе күштері базасының №1 қосымша алаңында (Вагнер алаңы) жоғары құпия жоба аясында модификацияланды. Шарт бойынша, екі ұшақ 90 күн ішінде ұсынылған XFC 130H конфигурациясына өңделуі керек еді, ал үшіншісі спорт аренасының шегінде қону және ұшу мүмкіндігін беретін алдыңғы және артқы фюзеляжға орнатылған әртүрлі ракеталық жиынтықтарды сынау үшін пайдаланылуы керек еді. (Төртінші ұшақ, EC 130 ABCCC, симуляторлық оқу үшін ішкі құрылымның макеті ретінде қолданылды.) 1980 жылдың 27 маусымында Lockheed компаниясынан STOL Hercules ұшағының алдын ала инженерлік зерттеулерін бастау сұралғаннан кейін, JATO құрылғыларын пайдалану мүмкіндігі зерттелді, себебі олар бұрын ұшуға күш беру үшін қолданылған. Lockheed 16 шілдеде 58 JATO баллоны (қалыптыдан жеті есе көп) қажет екенін және C-130 ұшағын қажетті кеңістікте тоқтату үшін тежегіш құрал жеткіліксіз болатынын хабарлады. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің China Lake Әскери-теңіз қару-жарақ станциясы ағымдағы ракеталық қозғалтқыштардың қуаты бойынша сараптама беру үшін жобаға тартылды. Lockheed C-130 ұшағының құрылымын ракеталық күштерге төтеп беру үшін нығайту және 150 адамға арналған жолаушыларды бақылау жүйесін әзірлеу жұмыстарын жүргізді. Нәтижесінде алынған XFC 130H ұшақтары бірнеше жиынтықта 30 ракета орнату арқылы өңделді: ұшақты тоқтату үшін алдыңғы фюзеляжға орнатылған сегіз ASROC ракеталық қозғалтқышы, төмен түсуін тежеу үшін дөңгелектердің үстіне орнатылған сегіз Shrike ракетасы, ұшуға көмектесу үшін артқы төменгі фюзеляжға орнатылған сегіз MK 56 ракетасы (RIM 66 Standard ракетасынан), ұшу кезіндегі ауытқуды түзету үшін қанат пилондарына жұптап орнатылған екі Shrike және құйрықтың артқы бөлігіне орнатылған екі ASROC. Басқа STOL ерекшеліктері: артқы фюзеляждағы дорсальды және екі вентральды қанаттар, қос саңылаулы жапсырмалар және кеңейтілген элерон, жаңа радиолокациялық дөңгелек, ұшақ тасымалдаушыға қонуға арналған құйрық ілгіші, сондай-ақ Terrain Following/Terrain Avoidance радиолокаторы, қорғаныс шаралары жиынтығы және Доплер радиолокаторы/GPS ұшақтың инерциялық навигациялық жүйесімен байланыс.
Three C 130s were modified under a top secret project at Eglin Air Force Base Auxiliary Field #1 (Wagner Field), Florida. The contract called for two to be modified to the proposed XFC 130H configuration within 90 days, and the third to be used as a test bed for various rocket packages blistered onto the forward and aft fuselage, which theoretically enabled the aircraft to land and take off within the sports arena's confines. (A fourth aircraft, an EC 130 ABCCC, was used as the interior mockup airframe for simulator training.) After Lockheed was requested on 27 June 1980, to begin preliminary engineering studies on an STOL Hercules, the use of JATO units was explored, since these had previously been used to power takeoffs. Lockheed reported on 16 July that 58 JATO bottles (more than seven times greater than normal) would be required and that arresting gear would be insufficient to stop the C 130 in the required space. The U. S. Navy's Naval Air Weapons Station China Lake organization was then brought into the project to provide expertise on existing rocket motor power. Lockheed proceeded with work to structurally reinforce the C 130 airframe to withstand rocket forces and to develop a passenger restraint system for 150 persons. The resulting XFC 130H aircraft were modified by the installation of 30 rockets in multiple sets: eight forward pointed ASROC rocket motors mounted around the forward fuselage to stop the aircraft, eight downward pointed Shrike rockets fuselage mounted above the wheel wells to brake its descent, eight rearward pointed MK 56 rockets (from the RIM 66 Standard missile) mounted on the lower rear fuselage for takeoff assist, two Shrikes mounted in pairs on wing pylons to correct yaw during takeoff transition, and two ASROCs mounted at the rear of the tail to prevent it from striking the ground from over rotation. Other STOL features included a dorsal and two ventral fins on the rear fuselage, double slotted flaps and extended ailerons, a new radome, a tailhook for landing aboard an aircraft carrier, and Combat Talon avionics, including a Terrain Following/Terrain Avoidance radar, a defensive countermeasures suite, and a Doppler radar/GPS tie in to the aircraft's inertial navigation system.
Сынау
Сынақ ұшағы (AF сериясы 74 2065) алғашқы сынақ ұшуына 1980 жылдың 18 қыркүйегінде, жоба басталғаннан кейін үш апта өткен соң дайын болды. Бірінші толыққанды өзгертілген ұшақ (74–1683) 17 қазан күні TAB 1-ге (Wagner Field/Eglin AF No. 1) – Флорида штатындағы Эглин әуе күштері базасындағы қолданыстан шығарылған қосалқы әуежайға жеткізілді. 19 қазан мен 28 қазан аралығында түрлі аспектілерді, соның ішінде C-130 ұшағының қону кезінде 85 түйін жылдамдықпен ұшуын қамтамасыз ететін қос саңылаулы қанатты жапқыштар жүйесін сынап, көптеген ұшулар орындалды. Барлық жүйелер қатесіз жұмыс істеді, ал 29 қазанға толыққанды сынақ жоспарланды. Сынақтың ұшу кезеңі де қатесіз өтті, бірнеше қысқа ұшу рекорды орнатылды. Lockheed сынақ тобы қону кезінде зымырандарды іске қосуды басқаратын компьютерді қосымша калибрлеу қажет деп шешіп, командаларды қолмен енгізуге бел буды. Ұшақтың жылдамдығын төмендету үшін артқа қаратылған (алға қаратылған) сегіз ASROC зымыраны, пилот кабинасының артында, фюзеляждың жоғарғы бөлігінде жұптап орналастырылды, ал олардың астында, фюзеляждың әр жағында орналасқан. Сынақтар көрсеткендей, жоғарғы жұптарды тізбектей іске қосуға болады және оларды әуеде (әсіресе 20 фут биіктікте) тұтандыруға болады, ал төменгі жұптарды ұшақ жерге қонғаннан кейін ғана іске қосуға болады, сонымен бірге төмендеуді тежейтін зымырандар да іске қосылады. Ұшу инженеры жоғарғы жылдамдықты төмендететін зымырандардың іске қосылуынан көзі көрмей қалғандықтан, ұшақ ұшу-қону жолағында деп ойлап, төменгі жұпты ертерек іске қосты. Төмендеуді тежейтін зымырандар мүлдем іске қосылған жоқ. Кейін Lockheed сынақ тобының бірнеше мүшелері жасаған ресми емес мәлімдемелерде төменгі зымырандар белгісіз компьютерлік немесе электрлік ақау салдарынан өздігінен іске қосылған, сонымен бірге төмендеуді тежейтін зымырандарды іске қосудан бас тартқан. Нәтижесінде ұшақтың алға жылдамдығы бірден дерлік нөлге дейін төмендеді, ол ұшу-қону жолағына қатты құлады және үшінші және төртінші қозғалтқыштардың арасындағы оң қанатын сындырды. Қону кезінде артқы қанат өртеніп кетті, бірақ медициналық эвакуациялық тікұшақ жалынды таратып, апатты жағдайға қарсы күрес тобы ұшақ тоқтағаннан кейін сегіз секунд ішінде өртті сөндірді, бұл экипажға қауіпсіз түрде ұшақтан шығуға мүмкіндік берді. 74 1683 қауіпсіздік мақсатында бөлшектелді және жерленді, бірақ оның ерекше жүйелерінің көп бөлігі сақталды. 74 1686 жеткізілімге дайын болды, бірақ 1980 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Джимми Картердің Рональд Рейганнан жеңілуі және алжирлік тараппен келісілген босату жоспары құтқару миссиясының жоспарын тоқтатуға әкелді. Кейіннен 1981 жылдың қаңтар айында Рейганның инаугурациясымен бірге кешірілгендер босатылды.
The test bed aircraft (AF serial 74 2065) was ready for its first test flight on 18 September 1980, just three weeks after the project's initiation. The first fully modified aircraft (74–1683) was delivered on 17 October to TAB 1 (Wagner Field/Eglin AF No. 1), a disused auxiliary airfield at Eglin Air Force Base, Florida. Between 19 October and 28 October, numerous flights were made testing various aspects, including the double slotted flaps system, which enabled the C 130 to fly at 85 knots on final approach at a very steep eight degree glide slope. All aspects worked flawlessly, and a full profile test was scheduled for 29 October. The test's takeoff phase was executed flawlessly, setting a number of short takeoff records. The Lockheed test crew then assessed that the computer used to command the firing of the rockets during the landing sequence needed further calibration, and elected to manually input commands. The reverse mounted (forward facing) eight ASROC rockets for decelerating the aircraft's forward speed were situated in pairs on the fuselage's upper curvature behind the cockpit, and at the midpoint of each side of the fuselage beneath the uppers. Testing had determined that the upper pairs, fired sequentially, could be ignited while still airborne (specifically, at 20 feet), but that the lower pairs could only be fired after the aircraft was on the ground, with the descent braking rockets also firing during the sequence. The flight engineer, blinded by the firing of the upper deceleration rockets, thought the aircraft was on the runway and fired the lower set early. The descent braking rockets did not fire at all. Later unofficial disclaimers allegedly made by some of the Lockheed test crew's members asserted that the lower rockets fired themselves through an undetermined computer or electrical malfunction, which at the same time failed to fire the descent braking rockets. As a result, the aircraft's forward flight was immediately reduced to nearly zero, dropping it hard to the runway and breaking the starboard wing between the third and fourth engines. During rollout, the trailing wing ignited a fire, but a medical evacuation helicopter dispersed the flame and crash response teams extinguished the fire within eight seconds of the aircraft stopping, enabling the crew to exit the aircraft safely. 74 1683 was dismantled and buried on site for security reasons, but most of its unique systems were salvaged. 74 1686 was nearly ready for delivery, but the defeat of Jimmy Carter by Ronald Reagan in the 1980 U. S. presidential election, and the Algerian negotiated release plan led to the rescue mission plan's cancellation. The hostages were subsequently released concurrent with Reagan's inauguration in January 1981.
Сенімді спорт II
Қалған ұшақтардың ракеталық модификациялары алынып тасталды және 74 2065 тұрақты әуе көлігі қызметіне қайта оралды. 74 1686 ұшағы, алайда, "Credible Sport" операциясының басқа да STOL модификацияларын сақтап қалды және Робинс әуе базасына (Джорджия штаты) жіберілді. 1981 жылдың шілдесінде ол YMC 130H деп тағайындалды, MC 130 Combat Talon II-нің әзірленуі үшін сынақ алаңы ретінде, жобаның атауы – Credible Sport II. I кезең 1981 жылдың 24 тамызы мен 11 қарашасы аралығында аэродинамиканы жақсарту, Combat Talon II прототипінің STOL өнімділігі, басқару сипаттамалары және авиациялық құралдары бойынша талаптарын қанағаттандыру және қауіпсіздік шегін анықтау мақсатында шағын өзгерістерді сынау үшін жүргізілді. II кезеңдегі сынақтар 1982 жылдың 15 маусымында басталды және 1982 жылдың қазан айына дейін жалғасты. Нәтижесінде соңғы конфигурация жобалау, авиация және жабдықтар жағынан елеулі жақсартулар жасады және Combat Talon II дизайны өндіріске дайын екені анықталды. 1-ші арнайы операциялар қанаты сынақ алаңын өндірістік үлгілер қолжетімді болғанға дейін уақытша Combat Talon II ретінде операциялық қызметке беруге тырысты, бірақ Тактикалық әуе көлігі бас басқармасы келіспеді. YMC 130H-ны стандартты әуе көлігі конфигурациясына қайтару құны оның құнынан жоғары болды және ол қайтадан ұшпады. 1988 жылы 74–1686 ұшағы Джорджия штатының Уорнер Робинс қаласындағы Робинс әуе базасындағы Авиация мұражайында қойылды. 2008 жылдың ақпанында "Credible Sport" операциясының басқа да сақталған ұшағы, 74 2065, 317-ші әуе көлігі тобының 15-ші экспедициялық мобильдік міндеттер тобына бекітілді, Техас штатының Дайесс әуе базасында сұр түсте, көк түсті құйрық жолағымен. 2018 жылдың ортасында 74 1686 тіркеу нөмірі Робинс әуе базасынан Нью-Йорк штатының Гленвилл қаласындағы Эмпайр Стейт аэроғарыш мұражайына (Нью-Йорк штатының Олбани қаласына жақын Шенектади округі әуежайының аумағында) жүк көлігімен тасылды.
The remaining airframes were stripped of their rocket modifications and 74 2065 returned to regular airlift duties. 74 1686, however, retained its other Operation Credible Sport STOL modifications and was sent to Robins Air Force Base, Georgia. There, in July 1981, it was designated YMC 130H as the test bed for the MC 130 Combat Talon II's development, under the project name Credible Sport II. Phase I was conducted between 24 August – 11 November 1981, to test minor modifications to improve aerodynamics, satisfy Combat Talon II prototype requirements on STOL performance, handling characteristics, and avionics, and to establish safety margins. Phase II testing began on 15 June 1982, continued through October 1982, and determined that the final configuration resulted in significant improvements in design, avionics, and equipment, and that the Combat Talon II design was ready for production. The 1st Special Operations Wing attempted to have the test bed transferred to operational duty as an interim Combat Talon II until production models became available, but Headquarters, Tactical Airlift Command disagreed. The cost of returning the YMC 130H to stock airlift configuration was more than its value, and it never flew again. In 1988, 74–1686 was placed on display at the Museum of Aviation at Robins Air Force Base in Warner Robins, Georgia. As of February 2008, the other surviving Operation Credible Sport aircraft, 74 2065, was assigned to the 317th Airlift Group, 15th Expeditionary Mobility Task Force, at Dyess Air Force Base, Texas, in gray scheme with blue tail band. In mid 2018, tail number 74 1686 transferred and was moved by truck from Robins AFB to the Empire State Aerosciences Museum in Glenville, NY (on the grounds of Schenectady County Airport, near Albany, NY).