Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Басты құрамдас бөліктері саз немесе балшық болған ұсақ түйірлі шөгінді тау жынысы.
Fine grained sedimentary rock whose original constituents were clays or muds
Балшық тас – саз тас түрі, ол басты құрамдас бөліктері саз немесе балшық болған ұсақ түйірлі шөгінді тау жынысы. Балшық тас қабатқа бөлінудің болмауымен (параллель қабаттану) саз тастан ерекшеленеді. Балшық тас термині карбонат балшығынан тұратын карбонат тау жыныстарын (әктас немесе доломит) сипаттау үшін де қолданылады. Дегенмен, көбінесе бұл термин көбінесе силикат минералдарынан тұратын силицикластық балшық тасқа қатысты қолданылады.
Mudstone, a type of mudrock, is a fine grained sedimentary rock whose original constituents were clays or muds. Mudstone is distinguished from shale by its lack of fissility (parallel layering). The term mudstone is also used to describe carbonate rocks (limestone or dolomite) that are composed predominantly of carbonate mud. However, in most contexts, the term refers to siliciclastic mudstone, composed mostly of silicate minerals.
Анықтама
Жалпыға бірдей қабылданған балшық тастың нақты бір анықтамасы жоқ, бірақ балшық тастардың ұсақ түйірлі шөгінді тау жыныстары екендігінде кең пікір қалыптасқан, олар негізінен микроскопсыз ажырату өте қиын силикат түйіршіктерінен тұрады. Сондықтан көптеген жіктемелер минералдық құрамына қарағанда текстураға көбірек назар аударады, сондай-ақ балшық тастар петрологтардың құмтастарға қарағанда аз зейін бөлген тау жынысы болып келген. Ең қарапайым анықтамасы бойынша, балшық тас – ламинацияланбаған немесе қабатталмаған ұсақ түйірлі кластикалық шөгінді тау жынысы. Тағы бір анықтама бойынша, балшық тас – құрамында балшық, саз немесе одан ірі түйіршіктер басым емес шөгінді тау жынысы. Ламинацияланған немесе қабатталған осындай құрамдағы тау жыныстары кейде балшық тас емес, балшық кені деп сипатталады.
There is not a single definition of mudstone that has gained general acceptance, though there is wide agreement that mudstones are fine grained sedimentary rocks, composed mostly of silicate grains with a grain size less than Individual grains this size are too small to be distinguished without a microscope, which means that most classifications emphasize texture rather than mineral composition, and mudstones have historically received less attention from petrologists than have sandstones. The simplest definition is that a mudstone is a fine grained clastic sedimentary rock that is not laminated or fissile. Another definition is that mudstone is a sedimentary rock in which neither silt, clay, nor coarser grains is predominant. Rock of this composition that does show laminations or fissility is sometimes described as mudshale rather than mudstone.
Карбонатлы балшық тас
Дунхам классификациясында (Дунхам, 1962) әк тастар жүйесінде балшық тас – 10%-дан кем зерлі материалды қамтитын, балшықпен сүйенетін карбонатты жыныс ретінде анықталады. Соңғы кезде бұл анықтама 90%-дан астам карбонатты балшықтан (<63 мкм) тұратын, матрицалық сүйенуге ие, карбонат басымдығын көрсететін тау жынысы ретінде нақтыланды, оның зершік мөлшері 30 мкм-ден кем немесе оған тең. Райт (1992) матрицаның жоғарғы шегін одан әрі ұлғайтуды ұсынды, оны шламның жоғарғы шегімен (63 мкм) үйлестіру мақсатында.
In the Dunham classification (Dunham, 1962) system of limestones, a mudstone is defined as a mud supported carbonate rock that contains less than 10% grains. Most recently, this definition has been clarified as a matrix supported carbonate dominated rock composed of more than 90% carbonate mud (<63 μm) component.) to a grain size of less than or equal to 30 μm. Wright (1992) proposed a further increase to the upper limit for the matrix size in order to bring it into line with the upper limit for silt (63 μm).
Марстағы балшық тас минералогиясы
2016 жылдың 13 желтоқсанында НАСА Марс планетасындағы тіршілікке жағдайдың болуын растайтын қосымша мәліметтерді жариялады. Curiosity марсоходы Шарп тауындағы жас қабаттарын зерттеу барысында биікке көтерілген кезде осы мәліметтер алынды. Сонымен қатар, Марста алғаш рет өте ерігіш борон элементі табылды.
On December 13, 2016, NASA reported further evidence supporting habitability on the planet Mars as the Curiosity rover climbed higher, studying younger layers, on Mount Sharp. Also reported, the very soluble element boron was detected for the first time on Mars.