Фитцэдвард Холл: Шығыстанушы, тіл біліміші және Оксфорд сөздігіне қосқан үлесі
Fitzedward Hall
Фицэдвард Холл: американдық шығыстанушы, тіл білімі маманы, алғашқы санскрит мәтінін өңдеген. OED жобасына қатысқан, өмірі мен еңбектері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фитцдвард Холл (21 наурыз 1825 – 1 ақпан 1901) – американдық шығыстанушы және тіл білімі маманы. Ол санскрит мәтінін тұңғыш рет редакциялаған америкалық болды және Оксфорд ағылшын тілінің сөздігі (OED) жобасының ерте қатысушыларының бірі еді.
Fitzedward Hall (21 March 1825 1 February 1901) was an American Orientalist, and philologist. He was the first American to edit a Sanskrit text, and was an early collaborator in the Oxford English Dictionary (OED) project.
Холл және Оксфорд ағылшын сөздігі
1869 жылы Холл Үндістан кеңсесінен босатылды, ол (өзінің айтуынша) маскүнем және шетелдік шпион деп айыпталды, сондай-ақ түрлі журналдардың хаттар бағанындағы пікір алмасулар сериясынан кейін Филологиялық қоғамнан қуылды. Одан кейін ол Саффолкке көшіп, уақытты шегініп өмір сүріп, филологиялық еңбектерін жариялауын жалғастырды. ОЭД идеясының ерте жақтасы В.В. Скит оны жобаға оқырман ретінде қатысуға көндірді. Басқа АҚШ азаматы, доктор Уильям Честер Майнормен бірге ол OED жобасының директоры сэр Джеймс Мюррейдің (1837–1915) ең маңызды (және ең құштар) серіктестерінің бірі болды және сөздіктің көптеген алғы сөздерінде осылай танылды. Оның міндеті – нақты сөздердің қолданылу мысалдарын табу үшін белгілі бір кітаптарды оқу, содан кейін тиісті цитаталарды Мюррейдің қызметкерлеріне жіберу болды. OED мұрағатында Мюррей мен Холлдың хат алмасын зерттеген ғалым Элизабет Ноулздің мәлімдемесіне сәйкес, Холл "күнде төрт сағатты түзетулерге арнап, қалған уақытының көп бөлігін сөздік қорын толықтыру үшін оқыған". Бірде ол "қол" сөзін 200-ден астам мысалмен берген, бірақ оған мұндай көптеген мысалға орын жетпейтінін айтқан. Мюррейдің өзі былай деді: "Доктор Фитцдвард Холлдың сөздікке көрсеткен керемет көмегін айтуға уақыт жетпейді, ол күнінің көп бөлігін түзетулерді оқып, өзінің мол қорынан цитаталарды толықтыруға, түзетуге және молайтуға жұмсайды. Сөздік аяқталғанда, Фитцдвард Холл оның көркемдік байлығына осылай үлес қосатын адам болмас. Оның кітаптарын білетіндер ағылшын әдебиетінің кез келген мәселесіне оның келтіретін цитаталардың байлығын біледі; бірақ менің таңғалысым, мүмкін болса, 1500 оқырманымыздың жинақтарын толықтырып, оларға нүкте қоя білуінен арта түседі". Холл нақты сөздердің цитаталар жинағын толықтыруда ең жақсы болды. Холл мен Мюррей жиырма жыл бойы күнделікті хат алмасып жүрсе де, ешқашан кездеспеген. Фитцдвард Холл 1901 жылдың 1 ақпанында Марлсфордта қайтыс болды.
In 1869 Hall was dismissed by the India Office, which accused him (by his own account) of being a drunk and a foreign spy, and expelled from the Philological Society after a series of acrimonious exchanges in the letters columns of various journals. He then moved to Suffolk where, while leading the life of a recluse, he published more philological work. W. W. Skeat, an early supporter of the OED idea, persuaded him to collaborate as a reader for the project. With another US citizen, Dr. William Chester Minor, he would become one of the most important (and most obsessive) collaborators the OED Project's director Sir James Murray (1837–1915) had, and is recognized as such in many of the prefaces to the Dictionary itself. His task was to read certain books looking for examples of the use of particular words, and then to send the relevant quotations to Murray's staff. According to scholar Elizabeth Knowles, who studied the Murray Hall correspondence in the OED archives, Hall spent "four hours a day on proofs" and that "for much of the rest of the time, he was reading for vocabulary." Once he supplied more than 200 examples of the use of the word "hand" and had to be told that there was no space for so many. Murray himself would say that "Time would fail to tell of the splendid assistance rendered to the Dictionary by Dr. Fitzedward Hall, who devotes nearly his whole day to reading the proofs and to supplementing, correcting, and increasing the quotations taken from his own exhaustless stores. When the Dictionary is finished, no man will have contributed to its illustrative wealth so much as Fitzedward Hall. Those who know his books know the enormous wealth of quotation which he brings to bear upon every point of English literary usage; but my admiration is if possible increased when I see how he can cap and put the cope stone on the collections of our 1500 readers." Hall was best at supplementing existing quotation collections for particular words. Despite exchanging letters almost daily for twenty years, Hall and Murray never met. Fitzedward Hall died at Marlesford, Suffolk, on 1 February 1901.)