Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уайсман – АҚШ-тың Аляска штатындағы Юкон-Коюкук халық санағы ауданындағы халық санағымен белгіленген елді мекен. 2022 жылғы мәліметтерге сәйкес, тұрақты тұрғындардың саны 12 адамды құрайды. Уайсман – Брукс жотасындағы Коюкук өзенінің орта саласы бойында орналасқан шағын кеншілер қауымдастығы. Ол 1908 жыл шамасында Слейт Крик (кейін Coldfoot) елді мекенін тастап кеткен алтын іздеушілермен құрылған. Тағы бір шағын кеншілер ауылы (Нолан, солтүстікке қарай Нолан ағысында) 1970 жылдарға дейін сақталған. Роберт Маршалл, көрнекті американдық орман шаруашылығы маманы, табиғатты қорғау белсендісі және «Жабайы табиғат қоғамын» құрылтайшыларының бірі, 1930 жылдар шамасында осы шекаралық қалада өткізген 15 айлық сапары туралы «Арктикалық ауыл» атты бестселлер кітабын жазды. Маршалл Уайсманды және оны қоршаған Коюкук өзені аймағын «мен білетін ең бақытты өркениет» деп сипаттады. Маршалл Ноэль Виеннің 1925 жылғы 5 мамырда осы жерге жасаған алғашқы рейсін «Коюкук тарихындағы маңызды оқиғалардың бірі» деп атады. Елді мекен Дальтон тас жолынан 5 шақырым қашықтықта орналасқан және 1990 жылдардың басына дейін тас жолмен байланысы болмаған.
Wiseman is a census designated place (CDP) in Yukon Koyukuk Census Area, Alaska, United States. The full time resident population is 12 as of 2022. Wiseman is a small mining community along the Middle Fork Koyukuk River in the Brooks Range. It was founded by gold miners who abandoned the Slate Creek (later Coldfoot) settlement around 1908. Another small mining village (Nolan, on Nolan creek to the north) survived into the 1970s. Robert Marshall, who became a prominent American forester, preservation activist, and a co founder of The Wilderness Society, wrote the bestselling book, Arctic Village, about his 15 month stay in this frontier town around the year 1930. Marshall described Wiseman and the Koyukuk River area surrounding it, as "the happiest civilization of which I have knowledge." Marshall called Noel Wien's first flight there on May 5, 1925, "one of the great events in Koyukuk history." The community is 3 mile (5 km) from the Dalton Highway, and it was not connected to the road until the early 1990s.
География
Wiseman (67.433355, 150.094376) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, бұл елді мекеннің жалпы ауданы 78,1 шаршы миль (202 км²) құрайды, оның ішінде 78,1 шаршы миль (202 км²) құрлық және 0,04 шаршы миль (0 км²) (0,05%) су алабын құрайды. Қала Wiseman Creek ағысымен екіге бөлінген.
Wiseman is located at (67.433355, 150.094376). According to the United States Census Bureau, the CDP has a total area of 78.1 square miles (202 km2), of which, 78.1 square miles (202 km2) of it is land and 0.04 square miles (0 km2) of it (0.05%) is water. The town is bisected by Wiseman Creek.
Климат
Висманның субарктикалық климаты бар (Кёппен Dfc). Жаздар қысқа да ылғалды, жиі жаңбырлы күндер мен салқын түндер болады. Қыстар ұзақ және суық. Жылдық қар жауынның орташа мөлшері 82 дюйм (208 см), ал ақпан айында айлық қар жауынның ең жоғарғы көрсеткіші 18,2 дюйм (46 см) құрайды.
Wiseman has a subarctic climate (Köppen Dfc). Summers are short and mild, with frequent rainy days and cool nights. Winters are long and severely cold. Annual snowfall averages 82 inches (208 cm) with a maximum monthly snowfall of 18.2 inches (46 cm) occurring during the month of February.
Демография
Вайсман алғаш рет 1930 жылғы АҚШ халық санағында бекітілмеген ауыл ретінде тіркелді. 1940 жылы ол қайтадан тіркелді. Келесі тіркелу 1990 жылғы халық санағында болды, онда ол Алясканың жергілікті халықтарының статистикалық аймағы (ANVSA) деп белгіленді, бірақ тұрғындарының көп бөлігі жергілікті емес еді. 2000 жылы ол халық санағы бойынша белгіленген елді мекен (CDP) мәртебесін алды. 2000 жылғы халық санағы бойынша CDP-де 21 адам, 7 шаруашылық және 3 отбасы тұрды. Халық тығыздығы болды, ал орташа тығыздық 30 тұрғын үй құрады. CDP-нің этникалық құрамында 81% ақ нәсілді және 19% американдықтар болды. 7 шаруашылықтың 4-інде (60%) 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 4-і (60%) бірге тұратын некедегі жұбайлар, ал 3-і (40%) отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 3-і (40%) жеке адамдардан тұрды, ал 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдардың саны жоқ (0%). Шаруашылықтың орташа мөлшері 3,0 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 4,5 адамды құрады. CDP-де халық жас бойынша келесідей таралып кеткен: 18 жасқа дейінгілер – 8 (40%), 18-24 жастағылар – 2 (10%), 25-44 жастағылар – 9 (40%), 45-64 жастағылар – 2 (10%), 65 және одан асып кеткендер жоқ (0%). Медианалық жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 130 еркек шақ келді [9 әйел, 12 еркек]. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 160 еркек шақ келді [5 әйел, 8 еркек]. CDP-дегі шаруашылықтың медианалық табысы 23 750 доллар, ал отбасының медианалық табысы 24 583 доллар құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 0 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 11 250 доллар болды. CDP-нің жан басына шаққандағы табысы 8 211 долларға тең. Отбасылар жоқ, халықтың 10% павперлік шегінен төмен деңгейде өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілер де, 64 жастан асқандар да жоқ.
Wiseman first appeared on the 1930 U. S. Census as an unincorporated village. It returned again in 1940. It did not appear again until the 1990 census when it was designated an Alaskan Native Village Statistical Area (ANVSA), although most of the residents were non Native. In 2000, it was made a census designated place (CDP). As of the census of 2000, there were 21 people, 7 households, and 3 families residing in the CDP. The population density was There were 30 housing units at an average density of The racial makeup of the CDP was 81% White, and 19% Native American. There were 7 households, out of which 4 (60%) had children under the age of 18 living with them, 4 (60%) were married couples living together, and 3 (40%) were non families. 3 (40%) of all households were made up of individuals, and none (0%) had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 3.0 and the average family size was 4.5. In the CDP, the population was spread out, with 8 (40%) under the age of 18, 2 (10%) from 18 to 24, 9 (40%) from 25 to 44, 2 (10%) from 45 to 64, and none (0%) aged 65 and over. The median age was 34 years. For every 100 females, there were 130 males. [9 females, 12 males]. For every 100 females age 18 and over, there were 160 males. [5 females, 8 males]. The median income for a household in the CDP was $23,750, and the median income for a family was $24,583. Males had a median income of $0 versus $11,250 for females. The per capita income for the CDP was $8,211. There were no families and 10% of the population living below the poverty line, including no under eighteens and none of those over 64.
Білім
Бұрын бұл қауымды Юкон-Коюкук мектеп округінің мектебі қамтыды.
The community was previously served by a school of the Yukon–Koyukuk School District.