Кіріспе

Норвегияның халықаралық қатынастар институты (Norsk utenrikspolitisk institutt; NUPI) – Норвегияның Осло қаласында орналасқан Норвегияның ғылыми-зерттеу институты. Ол 1959 жылы Норвегия Парламентімен құрылған.

Тарих

Норвегияның халықаралық мәселелер жөніндегі институты (НУПИ) 1959 жылы Норвегия парламенті Норвегиядағы халықаралық мәселелерді жақсырақ түсіну үшін құрылды. NUPI осы мақсатқа жету үшін кең ауқымды ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізіп, халықаралық мәселелер туралы ақпарат тарату арқылы ұмтылды. Халықаралық істерді зерттейтін Норвегия институттарының арасында НУПИ Норвегияның сыртқы саясаты мен экономикалық қатынастарына тікелей қатысты мәселелер бойынша жетекші орынға ие. Бұрын толығымен мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылса (кейін сыртқы жобалық қаржыландырудың елеулі үлесімен толықтырылды), NUPI-нің Норвегияның сыртқы саясатынан тәуелсіздігі Білім министрлігіне бағынысты болуымен қамтамасыз етілді, Сыртқы істер министрлігіне емес (бұл оны Швеция және көптеген басқа елдердегі әріптестерінен ерекшелейді). Институт ешқашан өзекті мәселелер бойынша саяси ұстаным қабылдаған емес, бұл мәселені жеке зерттеушілердің кәсіби шешіміне қалдырды. Дегенмен, Норвегияның саяси пікірталасында және халықаралық істер жөніндегі Норвегиялық зерттеу қауымдастығында НУПИ үкіметтің көзқарастарына жақын деп есептелді, үкімет лейбористтік немесе консервативті, солшыл-орталық немесе оңшыл-орталық болғанына қарамастан. Оның бірнеше директоры белгілі лейборист саясаткерлері болды, атап айтқанда Джон Саннесс, Йохан Йорген Холст және Ян Эгеланд. Оның тағы үш зерттеушісі – Андерс С. Сьястад, Джон Кристен Скоган және Янне Хааланд Матлари консервативті/оңшыл-орталық немесе орталық үкіметтердің мүшелері болды.