Кіріспе

Шелтон Х. Дэвис (13 тамыз 1942 - 27 мамыр 2010) – американдық мәдени антрополог және жергілікті халықтардың құқықтары үшін күрескер. Оның Латын Америкасының жергілікті қауымдастықтарымен академиялық және ұйымдық жұмысы 20-шы ғасырдың соңындағы қоғамдық мүдделер антропология қозғалысына үлкен үлес қосты. Ол Гарвард университетінде АҚШ-тағы түпкілікті американдықтар туралы алғашқы бакалавриат курсын жасады. Оның 1970-ші жылдардағы Бразилияның Амазонка аймағын дамыту бағдарламасының әлеуметтік және экологиялық салдары туралы терең зерттеуі болған "Көреке құрбандары" еңбегі мәдени антропологиядағы маңызды туынды саналады. Дэвис 1975 жылы құрған Антропология ресурстық орталығы Ральф Надердің пікірінше, қоғамдық мүдделердегі антропологияның үлгісі болды – Дэвистің сөзімен айтқанда, "әлеуметтік инженерия үшін бюрократтарға емес, әлеуметтік өзгерістер үшін азаматтар мен қоғамдық ұйымдарға ақпарат беруге бағытталған" антропология. Оның 1990-шы жылдардағы Әлемдік банкте Бас социолог ретіндегі жұмысы әлеуметтік мәселелерді – мысалы, әлеуметтік әсерді бағалау және жобаларды дайындау кезінде жергілікті халықтарды қосуды – Әлемдік банк саясатына енгізуде маңызды рөл атқарды.

Өмір

Ол Дүниежүзілік банкте Вашингтон қаласындағы Әлеуметтік даму бөлімінің сектор менеджері, Экологиялық және әлеуметтік тұрақты даму, Латын Америкасы және Кариб бассейні (LCSES) қызметін атқарды, онда ол Банктің әлеуметтік даму жөніндегі жұмысына, соның ішінде тайпалық және жергілікті халықтар, азаматтық қоғам, қоныс аудару және т.б. мәселелерге жауапты болды. 1997 жылдан 1998 жылдың тамызына дейін ол Әлеуметтік даму департаментінің бас әлеуметтанушысы болды. 1991-1997 жылдары Дүниежүзілік банктегі орталық қоршаған орта департаментінде бас социолог болып жұмыс істеді, ал бұрын Латын Америкасы және Кариб бассейнінің қоршаған орта бөлімінде қызмет атқарды. 1984-1986 жылдары ол ҰБҰ Адам құқықтары жөніндегі Америкааралық комиссиясында қонақ ғалым болды, онда Оңтүстік Американың жазықтарында орманды мекендейтін үнді халқының адам құқықтарын қорғау жөніндегі халықаралық механизмдерді зерттеді. Ол сондай-ақ Мэри Хелен Ларакпен бірге Калифорния штатының Беркли қаласында Indigena, Inc. деп аталатын жарты шарлық үнді құжаттама орталығының негізін қалаушысы және директоры болды (1973–1975), ал Массачусетс штатының Бостон қаласында Антропология ресурстық орталығын (1975–1984) құрды. Латын Америкасындағы жергілікті халықтар, қоршаған орта және даму мәселелері туралы көптеген еңбектер жазды, оның "Көреке құрбандары: даму және Бразилияның үндістері" (Кембридж университетінің баспасы, 1977) атты кітабы осы саладағы классикалық туынды саналады. Ол сонымен қатар "Жер құқықтары және жергілікті халықтар: Адам құқықтары жөніндегі Америкааралық комиссияның рөлі" (Мәдени тіршілік, 1988) кітабының авторы, ал "Жер мен қоршаған ортаға жергілікті халықтардың көзқарасы" (Дүниежүзілік банк, 1993) және "Традициялық білім және тұрақты даму" (Дүниежүзілік банк, 1995) кітаптарының редакторы. Доктор Дэвис Рио-де-Жанейро Федералды университетінде, Гарвард университетінде, Калифорния университетінде (Беркли), Массачусетс технология институтында, Бостон университетінде, Кларк университетінде, Массачусетс Амхерст университетінде және соңғы кезде Джорджтаун университетінде оқытумен айналысты. Ол 1965 жылы Антиохия колледжінде әлеуметтану және антропология мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін, ал 1970 жылы Гарвард университетінде әлеуметтік антропология ғылымы бойынша философия докторы ғылыми дәрежесін алды. Ол сондай-ақ 1963 және 1964 жылдары Лондон экономика және саяси ғылымдар мектебінде әлеуметтік антропология бойынша арнайы зерттеулер жүргізді, ал 1967–1969 жылдары Гватемаладағы майялық үндістер арасында докторлық зерттеулер жасады.