Кіріспе

Керси Грейвс (21 қараша 1813 – 4 қыркүйек 1883) – күмәнданушы, атеист, рационалист, спиритуалист, реформатор-жазушы, XIX ғасырдың соңында американдық бостандық ой-пікір ағымында танымал болған.

Өмір

Грейвс Пенсильвания штатының Браунсвилл қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы квакерлер болды, және жас кезінде ол олардың діни ұстанымдарын сақтады, кейін квакерлік ағымның Хикссайт тармағына көшті. Бір дереккөзге сәйкес, Грейвс өмірінде үш-төрт айдан артық мектепке бармаған, бірақ басқа дереккөз ол "академиялық білім" алғанын және 19 жасында Ричмондтағы мектепте сабақ бергенін, осы мамандықты жиырма жылдан астам уақыт бойы атқарғанын айтады. Ол құлдыққа қарсылық қозғалысының жақтаушысы болды, сондай-ақ тіл реформасына қызығушылық танытты және квакерліктегі бірқатар радикалды еркін ойшылдармен байланыс жасады. 1844 жылдың тамызында ол Индиана штатының Уэйн округіндегі елуге жуық утопиялық қоныстанғандар тобына қосылды. Сол айда ол квакерлік жиналысына қатысуын тоқтатқаны және қарсыластың тобын құрғаны үшін қауымнан шеттетілді. Ол қатысқан топтар кейіннен мезмеризм мен спиритизмпен айналысты. 1845 жылдың шілдесінде Грейвс Огайо штатының Логан округіндегі Занесфилд қаласындағы Гошен жиналыс үйінде квакер Лидия Мичинерге үйленді, және кейін Огайо штатының Харвейсбург қаласында бес балалары дүниеге келді. Кейін олар Ричмондқа қайта көшіп, ферма сатып алды. Гошен жиналыс үйі қауымдық достардың орталығы болды және олар сабырлылық пен бейбітшілік, денсаулықты жақсарту, құлдыққа қарсы күрес, әйелдер құқықтары және социалистік утопизммен айналысты. Грейвстің квакерлік өсіп-өнуі оны Ішкі жарық философиясына бейімдеді, онда барлық дін қызметкерлері, сенімдері және ғибадаттағы белгілі бір рәсімдер маңызсыз және Құдайдың ісіне кедергі келтіретін нәрселер саналды. Бұл Хикс квакерлігінің тыныштыққа ұмтылушылықпен күшейтілді, онда жеке адамның рухани өмірі ең маңызды болды және барлық сыртқы көріністер жарамсыз деп есептелді. Қауымдық достар Хиксшілерден солға қарай жылжыды және тіпті христиандықтан және ақырында Құдайға сенуден де алыстады. Грейвс 1883 жылдың 4 қыркүйегінде Индиана штатының Ричмонд қаласының солтүстігіндегі үйінде қайтыс болды.

Жазулары мен мұрасы

Грейвс діннің шындықты бұзады деген сеніммен бастап, кейін барлық діни сенімдер жалған екенін, ал Иса – ойдан туған кейіпкер екенін мәлімдеген жазушыға айналды. Оның жарияланған еңбектеріне «Шайтанның өмірбаяны немесе Ібіліс пен оның отты билігінің тарихи ашылуы» (1865; 4-ші басылымы 1924), «Дүниежүзінің он алты айқышталған құтқарушысы немесе Мәсіхке дейінгі христиандық» (1875) және «Киелі кітаптардың Киелі кітабы немесе Жиырма жеті «құдайлық аян»: Жиырма жеті Киелі кітаптың сипаттамасы және ғылым, тарих, мораль, дін және жалпы оқиғалардағы екі мың Киелі кітап қателіктерінің ашылуы; сондай-ақ Христиандық Киелі кітаптың басты тұлғаларының суреттемесі және олардың ілімдерін зерттеу» (4-ші басылым, Бостон: Colby & Rich, 1879) кіреді. Оның екінші кітабы ең танымал болды және бүгінгі күні атеистер мен Христос туралы миф теориясын қолдаушылар оны жиі келтіреді, бірақ библиялық ғалымдар оны сынға алып, қабылдамайды. Грейвс Дороти М. Мёрдоктың «Христос заговоры және Құдайдың күндері» еңбегінде талқыланады. Оның жазбалары тіпті «Да Винчи кодында» пайдаланылған болуы мүмкін. Том Харпур Грейвсті «Пайғамбарлық Христос» және салыстырмалы мифологиядағы Иса Мәсіх туралы басқа да кітаптарында дерек көзі ретінде пайдаланды. Атеист-белсенді Мадалин Мюррей О’Хейр де Грейвстің еңбектерін бағалаған.

Аудармалары

Биография Сатаны, Lulu Press, Raleigh (NC), 2018, «Сатанның өмірбаяны» (1924) итальян тіліне аудармасы, Rev. Марко Лупи Сперанза, .