Джеймс Нейлер: Англиялық квакер көшбасшысының өмірі мен қызметі

Кіріспе

1618–1660 жылдары ағылшын квакерлерінің басшысы Джеймс Нейлер (немесе Нейлор; 1618–1660) – ағылшын квакерлерінің қайраткері болды. Ол алғашқы квакер уағыздаушылары мен миссионерлерінен құралған "Батыл алпыс" тобының мүшесі еді. 1656 жылы Нейлер Бристоль қаласына атпен кіріп, Иса Мәсіхтің Иерусалимге пальма жемісімен қарсы алынуын қайта жаңғыртқандығы үшін елге әйгілі болды. Ол тұтқындалып, дінге құрметсіздік жасады деген айып тағылды.

Ерте өмір

Нейлер Йоркширдегі Ардсли қаласында туған. 1642 жылы парламенттік армияға қосылып, 1650 жылға дейін Джон Ламберттің басшылығымен квартирмейстер болып қызмет еткен.

Діни тәжірибе

Егістігінде жұмыс істеп жатқанда Құдайдың дауысы естілгендей сезінгеннен кейін, Нейлер мүлкін тастап, рухани жол іздеуге кірісті. 1652 жылы қозғалыстың басшысы Джордж Фокспен кездескен соң ол квакерлікте осы жолды тапты. Нейлер "Батыр алпыс" деп аталатын саяхатшы квакер үгітшілерінің ең белгілісі болды. Ол көптеген жандарды сенімге келтірді және шебер теолог ретінде танылды.

Нейлердің ізбасарларының әрекеттеріне байланысты Фокстың алаңдаушылығы

1656 жылдан бастап Фокс Нейлер мен оның әріптесі Марта Симмондстың қызметінің артық ынталы және тұрақсыз болып бара жатқанына алаңдаушылық білдірді. Фокстың көңілі Нейлердің өзінің ізбасарларына Нейлерді бір жағынан ұлы пайғамбар, тіпті мессия ретінде көруге рұқсат беруіне байланысты болды. 1656 жылдың 21 және 22 қыркүйегінде Фокс Ексетердегі түрмеде Нейлермен екі рет кездесіп, оны ескертті. Кездесулер барысында Нейлер Фокстың сөздерін қабылдаудан бас тартты. Белгілі квакер жазушысы Руфус М. Джонс осы шиеленіскен кездесуді былайша сипаттайды: [Фокс] Нейлерге мақтанға берілудің қаншалықты қауіпті және жарықты қараңғылыққа айналдырудың қаншалықты қорқынышты екенін көрсетті, бірақ шыншыл, ізгі ниетпен айтылған ескертулер құлаққа ілмеді. Нейлер махаббат көрсетуге тырысып, Фоксты сүйгісі келді, бірақ соңғысы рухы анық бұрыс адамнан жалған сүйісті қабылдамады. "Жақып, - деді ол, - сен үшін бұзылған топтан [ізбасарлардан] құтылу, оларды жинағаннан да қиын болады".

Бристольдің құрма жексенбісі қайтадан қойылып, дінге қорлық үшін сотталды

1656 жылдың қазан айында Нейлер және оның достары, соның ішінде Симмондс, апатты нәтижеге әкелген демонстрация ұйымдастырды: Нейлер құрма жексенбісінде Мәсіхтің Иерусалимге келгенін қайта ойнады. Нейлердің құрма жексенбілік іс-әрекетінен кейін Нейлер мен оның жақтастары ұсталып, Парламент алдында тексерілді. Нейлердің жақтастары оны «Тәңір», «Тыныштық князі» сияқты атаулармен атаған, олар Нейлердің Иса Мәсіхтің қайта оралуын білдіретініне сенген. Оның жақтасы Ханна Стренджер оны «Иса» деп атағанын мойындаудан бас тартты. Содан кейін ол екі жылға қамалып, ауыр жұмыс істеуге міндеттелді. Нейлер ісі квакерлерге қарсы кең ауқымды саяси шабуылдың бір бөлігі болды. Бастапқыда, бұл 1648 жылғы Құдайға қарсы сөйлеу туралы жарлық аясында, Ұлттық Достастыққа авторитетті пресвитериан діни тәртібін орнату ниетімен талқыланды. Пресвитериандар бұрынғы парламентте Джон Биддлге қарсы да осы жарлықты қолдануға тырысқан. Ақырында, айыптау ешқандай заңға сүйенбеді. Нейлер туралы пікірталас барысында көптеген сөздер ерестік туралы Киелі кітаптағы дәстүрге (өлім жазасын талап етуді қоса алғанда) негізделді және депутаттарды арамдық пен ерестікке қарсы күресуге шақырды. Үкім шыққаннан кейін Кромвель Нейлер атынан келген шағымдарды қабылдамады, бірақ бұл іс Құдай халқына қарсы шараларға үлгі болмауын қадағалады. Қазіргі көзқарас бойынша, Нейлердің құрма жексенбілігін қайта ойнауы аса наразылық тудырмауы мүмкін, әсіресе, кейбір ерте квакер белсенділерінің басқа әрекеттерімен салыстырғанда, олар кейде шіркеу қызметтерін тоқтатып, немесе «белгі ретінде жалаңаш» болып, рухани тазалықтың символы ретінде жұрт алдында киімсіз жүретін. Сол кезде квакерлердің ішкі нұр іліміне қатысты теңдік туралы айыптауларға ұшырауы, ал Нейлердің екіұшты символизмі отпен ойнау ретінде қарастырылды. Қоғамның кейіннен, көбінесе Фокс бастамасымен, жақсырақ ұйымдастырылған құрылымға қарай ұмтылуы, отырыстарға мүшеліктен бас тартуға мүмкіндік беруі, осы сияқты мәселелерді болдырмау ниетімен жасалған сияқты.

In October 1656, Nayler and his friends, including Simmonds, staged a demonstration that proved disastrous: Nayler re enacted the Palm Sunday arrival of Christ in Jerusalem. Following Nayler's Palm Sunday Re enactment, Nayler and some of his followers were apprehended and subsequently examined before Parliament. It was found that Nayler's followers had referred to him by such titles as "Lord", "Prince of Peace", etc., apparently believing that Nayler was in some manner representing the return of Jesus Christ. His follower Hannah Stranger refused to say if she called him "Jesus". Subsequently he was imprisoned for two years of hard labour. The Nayler case was part of a broader political attack against the Quakers. Initially, it was discussed under the Blasphemy Ordinance of 1648 with the hope of imposing an authoritative Presbyterian religious settlement on the Commonwealth – the Presbyterians had also attempted to use the Ordinance against John Biddle in the previous parliament. Ultimately the prosecution did not rely on any statute. Many of the speeches in the debates about Nayler centred on Biblical tradition on heresy (including calling for the death penalty) and generally urged MPs to quash vice and heresy. After the verdict, Cromwell rejected representations on behalf of Nayler, but at the same time wanted to make sure the case did not provide a precedent for action against the people of God. To modern eyes, Nayler's Palm Sunday Re enactment might not seem particularly outrageous, especially when compared with other acts of some of the other early Quaker activists, who would occasionally disrupt church services, or sometimes go out disrobed in public, being "naked as a sign", and as a supposed symbol of spiritual innocence. At the time, Quakers were already being pressed to denounce the doctrine of the Inner Light for its implication of equality with Christ, and Nayler's ambiguous symbolism was seen as playing with fire. The Society's subsequent move, mostly driven by Fox, toward a somewhat more organised structure, with Meetings given the ability to disavow a member, seemed to have been moved by a desire to avoid similar problems.

Салдары

Джордж Фокс Бристоль оқиғасына қатты алаңдады және өзінің күнделігінде "Джеймс қиялдап кетіп, онымен бірге адамдар да болды; олар елде үлкен қараңғылық тудырды" деп жазды. Нейлер өзінің әрекеттері квакер дінінің негіздерімен үйлеседі деп сенгеніне және Фокс өзінің кейбір іс-әрекеттерімен, кейде Киелі кітаптағы пайғамбарларға ұқсағандай болғанына қарамастан, Фокс және жалпы қозғалыс Нейлерді көпшілік алдында айыптады. Бірақ бұл антиквакерлерге квакерлерді діннен тайғандар деп көрсетуге немесе оларды Рантерлермен теңеуге тосқауыл болмады.

Түлкімен татуласу

Нейлер 1659 жылы түрмеден шыққанда, денсаулығы мүжіліп, физикалық тұрғыдан қиын жағдайда болды. Ұзаққа соқпай ол Джордж Фоксқа барып, оның алдында тізе бүгіп, бұрынғы іс-әрекеттері үшін өкініш білдіріп, кешірім сұрады. Содан кейін Фокс оны ресми түрде, бірақ әлі де тезірек болмаса, кешірді.

Соңғы жылы, еңбектері және өлімі

Фокс оны қайта қабылдағаннан кейін, Нейлер Кромвель режимін сынаған басқа квакерлерге қосылып, елдің билеушілерін айыптады. 1660 жылғы қазан айында, Йоркширдегі отбасына қайта қосылу үшін сапарлап бара жатқанда, ол тоналып, өлімге жуықтап қалды, содан кейін Хантингдонширдегі Кингс Риптон қаласындағы квакер дәрігерінің үйіне жеткізілді. Бір күннен кейін және 21 қазанда, 42 жасында қайтыс болғанға екі сағат бұрын, ол көптеген квакерлер бағалайтын қозғалтқыш мәлімдеме жасады:

Джеймс Нейлер 1660 жылғы 21 қазанда Томас Парнеллдің Кингс Риптондағы жерлеу орнына жерленді. Ауылдың веб-сайтында айтылғандай, "Рамзи Роудтағы "Квакерлер тынығы" жерінің артында квакерлердің жерлеу орны бар".

Жарияланымдар

Джеймс Нейлердің еңбектері, Quaker Heritage Press баспасы, Нейлер еңбектерінің толық жинағы, оның ішінде бұрын қолжазбаларда ғана қолжетімді болған хаттар да бар. Редактор орфографияны, пунктуацияны және т.б. жаңартып, түпнұсқа мәтінді өзгертпей маңызды мәтіндік айырмашылықтарды көрсетеді. Жинақ кітап түрінде немесе толыққанды онлайн нұсқада қолжетімді. (2009 ж.) "There Is A Spirit: The Nayler Sonnets" – Кеннет Болдингтің 26 өлеңнен тұратын жинағы, алғаш рет 1945 жылы жарық көрген. Әр өлең Нейлердің өлім алдындағы сөзінің төрттен он алты сөздік бөлігіне (сондай-ақ толық сөздеріне) сүйенеді. Болдинг өзінің "Нейлер сонеттерін" басып шығаруға Ирен Пикардқа рұқсат берді, ол оларды 1944 жылы Нью-Йоркте шығаратын "Inward Light" журналында жариялады. "Рух бар" деген мәлімдеме Британия Жылдық жиналысының "Квакерлік сенім мен практика" антологиясының 19.12-бөлімін құрайды. Суортмор лекциясы "Негіз және көктем" деп аталады, бұл атау Нейлердің "Рух бар" деген сөзінен алынған. (2007 ж.) "Квакер Исаның қайғысы: Джеймс Нейлер және пуритандықтардың еркін рухқа қарсы күресі". (1996 ж.) Джозеф Гурни Беванның "Достар қоғамының, әдетте квакерлер деп аталатын, кейбір қазіргі заманғы бұрмалауларын жоққа шығару, сонымен қатар Джеймс Нейлердің өмірбаяны". (1800 ж.) Джеймс Нейлердің өмірі, қызметі, сынақтары мен азаптары туралы естеліктер. (1719 ж.) Нейлердің трактаттары – "Джеймс Нейлер жазған түрлі кітаптар, хаттар мен құжаттар жинағы: оның өміріне қатысты ең маңызды оқиғалар туралы бейтарап баяндама" (1716 ж.), оны Нейлердің досы (және ерте квакерлердің маңызды өкілі) Джордж Уайтхед редакциялаған, бірақ Уайтхед Нейлердің көбірек дау тудыратын еңбектерін қалдырып, мәтінді еркін өңдеп, өзгертіп жіберген. Бұл том Джордж Фокс қайтыс болғаннан кейін жарық көргенін ескеріңіз, ол Нейлердің еңбектерін қайта басып шығаруға қарсы болды. Дегенмен, Фокс 1653 жылы Нейлер жазған хатты, тек сыртқы өзгерістер енгізіп, 1698 жылғы хаттар жинағында "Епистол 47" ретінде өзінің хаты ретінде жариялаған. Джеймс Нейлердің өмірі, тәубесі, тергеуі, мойындауы және үкімі туралы хабарлама. (1657 ж.)

The Works of James Nayler, by Quaker Heritage Press, a complete edition of Nayler's works including letters previously available in manuscripts. The editor modernizing the spelling, punctuation, etc. noting significant textual variants without changing the original wording The set is available in book form or in an unabridged on line edition. (2009). There Is A Spirit: The Nayler Sonnets is a collection, first published in 1945, of 26 poems by Kenneth Boulding, each inspired by a four to sixteen word portion of Nayler's dying statement (and also includes the intact statement). Boulding gave permission for the publication of his The Nayler Sonnets to Irene Pickard who printed them in 1944 in the periodical she was editing from New York City, "Inward Light". The "There is a spirit " statement forms section 19.12 of Britain Yearly Meeting's anthology Quaker Faith and Practice. The Swarthmore Lecture has the title Ground and Spring, taken from Nayler's "There is a spirit " statement. (2007). The Sorrows of the Quaker Jesus: James Nayler and the Puritan Crackdown on the Free Spirit. (1996). Refutation of some of the more Modern Misrepresentations of the Society of Friends commonly called Quakers, with a Life of James Nayler, by Joseph Gurney Bevan. (1800). Memoir of the Life, Ministry, Trial, and Sufferings of James Nayler. (1719). Tracts of Nayler entitled A Collection of Sundry Books, Epistles, and Papers Written by James Nayler, Some of Which Were Never Before Printed: with an Impartial Relation of the Most Remarkable Transactions Relating to His Life (1716) edited by his friend (and important early Quaker) George Whitehead, though Whitehead omitted Nayler's more controversial works and freely edited and changed the text. Note that this volume appeared after the death of George Fox, who opposed the re issuing of ANY of Nayler's writings. Fox, however, did appropriate and issue with only cosmetic changes as "Epistle 47" a 1653 letter written by Nayler as his own in the 1698 edition of Fox's epistles. A Relation of the Life, Conversion, Examination, Confession, and Sentence of James Nayler. (1657).