Кіріспе

Бун аралы – Мэн шығанағындағы шөлейтті, тасты арал, АҚШ-тың Мэн штатындағы Йорк қаласының жағасынан 10 шақырым (6 миль) қашықтықта орналасқан. Төмен су кезінде шамамен 91 метр (300 фут) ені мен 213 метр (700 фут) ұзындығы бар аралда Бун аралы маяғы тұр. Биіктігі 42 метр (137 фут) болатын бұл маяқ Жаңа Англиядағы ең биік маяк болып есептеледі. Көптеген кемелер оның тасты жағалауында қырылып қалған. Ағылшын пуритандық заңгер және Массачусетс шығанағы колониясын құрушылардың бірі Джон Уинтроп 1600 жылдары Бун аралынан өткенін айтады.

Бун аралы жарығы

1799 жылы ағаштан жасалған күн маяғы орнатылды, бірақ ол бес жыл ғана тұрды. Қатты дауылдар Боун аралын үнемі шарпып, оның ең биік нүктесі теңіз деңгейінен 14 фут (4 метр) биіктікте орналасқан. Күшті толқындар аралдың бетімен алып тастарды лақтырып, құрылыстарды қиратып жібереді. Тас күн маяғы салынды. 1811 жылы судан 32 фут (шамамен 9,8 метр) биіктікте тас маяқ салынды, кейін 1831 жылы 49 фут (шамамен 14,9 метр) биіктікте қайта салынды. Бірақ табиғаттың салдарынан келген зақымдар тоқтатылмай қойды. Осының салдарынан 1854–1855 жылдары Жаңа Англиядағы ең биік маяқ – Бун аралы маяғы салынды. Ол 133 фут (40 метр) биіктіктегі алып гранит блоктарынан тұрғызылды, құны 25 000 АҚШ доллары болды. Оның фокальдық жазықтығы 137 фут (42 метр) тең болды. Мұндай шұғыласыз, қиын жерде тұруға дайын адамдар аз болды, олар үнемі алмасып тұрды. Бірақ тек бір адам ғана онда гүлденгендей болды: Уильям К. Уильямс 27 жыл тұрып, 90 жастан асты. 1978 жылы аралдағы екі шамшырақшы қауіпті қысқы дауылдан паналауға мәжбүр болды. Олар жарық бөлмесінде баспана тауып, дауыл мен жел аралдағы барлық құрылыстарды қиратты. Су мұнараның бойымен 1,5 метрге көтеріліп, бірнеше бөліктерін бұзып алды. Ертесі күні оларды тікұшақпен құтқарып алды. Мұнара жөнделіп, автоматтандырылды, енді тұрақты күзетшінің қажеті жоқ. Қазір ол күн энергиясымен жұмыс істейді.

Көбейту (1682)

1682 жылдың жазында жағалаудағы "Increase" сауда кемесінің қирауы нәтижесінде арал ағылшын тіліндегі атын алған деп саналады. Төрт адам – үш еуропалық және бір американдық жергілікті тұрғын – балық және қарабас құстарының жұмыртқаларымен күн көріп, тірі қалды. Аралда бір ай болғаннан кейін, Йорк қаласының жанындағы Агаментикус тауының шыңынан түтін көріп, олар назар аудару үшін от жақты. Агаментикус тауындағы адамдар аралдан шыққан түтінді көрді және кемеден құлағандарды құтқарып алды. Өздерінің аман қалғанын Құдайдың нығметі деп есептеген олар, бұл аралға "Бун аралы" деген ат қойды. Дегенмен, 19-ғасыр американдық ақын және жазушы Селия Такстер Бун аралын "ең қасіретті, көзге көрінбейтін орын" деп сипаттады.

Ноттингем қайығы (1710)

1710 жылы 11 желтоқсанда Джон Дин басқарған британдық сауда кемесі «Ноттингем Галле» кемесі құлап, апатқа ұшырады. Кемедегі барлық он төрт экипаж мүшесі алғашқы апаттан аман қалды, бірақ екеуі жарақатынан көз жұмды – бірі, аспазшы, апаттан кейін бірнеше күн өткен соң қайтыс болды, екіншісі, балташы, екі аптадан соң қайтыс болды. Тағы екеуі импровизацияланған салмен құрлыққа жетуге тырысқанда суға батып кетті. Қалған он экипаж мүшесі қысқы жағдайда, жиырма төрт күн бойы тамақсыз да, отсыз да тірі қалуға тырысып, соңында құтқарылды. Олар аштықтан шегініп, өлген балташының етін жеді, бұл оқиғаға бүгінгі күнге дейін сақталған жағымсыз даңқ әкелді. Оқиғада капитан мен оның экипажының мүшелері, әсіресе бірінші көмекшісі Кристофер Лэнгман арасындағы қақтығыс та бейнеленген. Лэнгман, екі экипаж мүшесінің қолдауымен, Диннің кемені француз жеке қарақшыларына беріп қойғанын және одан кейін сақтандыру ақшасы алу үшін кемені құртуды жоспарлағанын мәлімдеді. Экипаж бұл туралы білген соң, көтеріліс жасап, Динды Бостонға қарай бағытталды, нәтижесінде кеме Бун аралында құлап түсті. Келесі жазда Лондонда капитан мен оның наразы экипажының мүшелері арасында қызу жариялық күрес болды, бұл да сол кездегі оқиғаның танымалдылығын арттырды. Бұл қорқынышты оқиға Кеннет Робертс 1956 жылы жарық көрген «Бун аралы» романында көркемделіп суреттелген. Оқиғаның ғылыми тарихы, Эндрю Ветц және Стивен Эриксоннің «Бун аралы: көтеріліс, кеме апаты және каннибализм туралы шын оқиға» кітабы 2012 жылы жарық көрді. «Ноттингем Галле» апатынан кейін жергілікті балықшылар болашақта кеме апаты орын алған жағдайда пайдалану үшін Бун аралына азық-түлік баррельдерін тастай бастады. Кеме апатына ұшыраған теңізшілерге арналған азық-түлік туралы айтатын болсақ, Бун аралынан оңтүстік-шығысқа қарай, сегіз шақырым жерде Шоалс аралдары орналасқан. Smuttynose аралындағы шатыр, 1950 жылдары ақын Селия Такстердің шөбересі Розамонд Такстер салған, «ауа райының салдарынан қиындыққа тап болған теңізшілерге» әрдайым ашық. Онда кеме апатынан аман қалғандарға арналған азық-түлік бар. 1995 жылы Мэн университетінің профессоры Уоррен Рисс «Ноттингем Галле» кемесінен мүмкін болатын артефакттарды табу үшін экспедиция ұйымдастырды. Ол және оның командасы табысқа жетті, және табылған заттар Мэн штатының мұражайында қойылған.

Империяның сапында (1944)

1944 жылдың ақпан айында 130 метрлік британдық жүк кемесі "Империя Найт" Бун аралында қарап қалды, кейін екі бөлікке бөлінді. Кеменің жүк қоймаларын қамтитын артқы бөлігі аралдан бір жарым шақырымдай қашықтықта, шамамен 260 фут (80 метр) тереңдікте суға батып кетті. 1990 жылдың тамызында АҚШ жағалау күзет қызметі 1944 жылға жатқан кемеге арналған жүк орналастыру жоспарының бар екенін білді, онда кемеге 221 колба (7,620 кг) сынап тиелген болуы мүмкін екендігі көрсетілген. Тергеу көрсеткендей, мұндай колбалар кемеге тиелген, бірақ уақыт өте бұзылып, сынапты шығарған. Шамамен 16 000 фунт (7¼ тонна) сынап әлі іздестірілмей отыр және ол жүк қоймасының ең төменгі бөлігіне шөгіп қалған деп есептеледі.

Меншік

2000 жылдың мамыр айында АҚШ Жағалау күзеті Боун аралы маягын тарихи шамды қалпына келтіру және сақтау мақсатында Америка маяк қорына (АЛФ) жалға берді. 2014 жылы маяк жылжымайтын мүлік дамытушысы Арт Жирардқа сатылды, ол кейіннен 2015 жылы оны Boon Island LLC компаниясына сатты.