Кіріспе

Sciennes (шиинз, /ʃ//i://n//z/) - Шотландияның Эдинбург қаласында орналасқан аудан, қала орталығынан оңтүстікке қарай шамамен орналасқан. Бұл негізінен тұрғын үй ауданы, бірақ бұрынғы Royal Hospital for Sick Children орналасқан жері ретінде де жақсы танымал. Оның тұрғын үй қорының көп бөлігі төрт қабатты Виктория дәуіріндегі үйлердің қатарластырылған құрылыстарынан тұрады. Аудан Эдинбург университетіне жақындығының арқасында студенттер арасында танымал. Оның ерте тарихы 16 ғасырдағы Сент-Екатерина-де-Сциенна монастырының осы аумақта болуымен байланысты, және аудан осы монастырдың атымен аталған.

Орналасқан жері

Sciennes Эдинбург қаласының орталығында, Принс-стриттен шамамен оңтүстікке қарай және The Meadows-тан тікелей оңтүстікке қарай орналасқан. Бұл аудан әкімшілік бірлік немесе сайлау округі болып табылмайды, сондықтан ресми шекаралары жоқ, бірақ көбінесе Мелвилл драйвінен солтүстікте, Аргайл-плейстен батыста, Сциеннес-роудынан оңтүстікте және Каузвейсайдтен шығыста жатқан аймақ деп есептеледі. Сонымен қатар, Сциеннес Хилл Плейс және Сциеннес Гарденс кіретін оңтүстік-шығысқа қарай созылады. Sciennes Марчмонтпен бірлескен қоғамдық кеңеске ие және Марчмонт, Медоус және Брантсфилд табиғат қорғау аймағының бір бөлігін құрайды. Sciennes – ауданның шығыс бөлігінде солтүстіктен оңтүстікке қарай өтетін жолдың да атауы.

Тарих

Сциенннің жазылған тарихы 16 ғасырдың басында екі діни орталықтың құрылуымен басталады. 1512 жылы сэр Джон Кроуфурд, Сент-Джайлс каноны, ежелгі Бург Мьюрдің бір бөлігі болған жерде Сент-Джон Баптист және Сент-Джон Евангелистқа арналған шағын шіркеу салды. Бұл – 12 ғасырдың бірінші жартысында Дэвид I Эдинбургқа сыйға берген жалпы пайдалануға арналған жер еді. Атауы Италиядағы Сиенна қаласының бұрмалануынан шыққан, және бұл Доминикан әйелдер монастыры – Святой Екатерина монастырымен байланысты. Оны леди Джанет Сетон бастаған әйелдер тобы құрды, олардың күйеулері мен туыстары 1513 жылы Флодден шайқасында қаза тапқан. 1518 жылы аяқталған монастырь сэр Джон Кроуфурдтан сатып алынған жерге салынды және оның шіркеуін қамтыды. Ол қазіргі Сциенс жолының оңтүстік жағында, шамамен қазіргі Санкт-Кетерина алаңының орнында орналасқан. Бұл Шотландиядағы жалғыз Доминикан әйелдер монастыры болды. 1567 жылы монастырь қиратылып, Реформация салдарынан қауым таратылды. No 16 St Catherine's Place қабырғасындағы тақташа монастырь орналасқан жерді көрсетеді. 19 ғасырдың басына дейін қазіргі Сциенн аймағының көп бөлігін бірнеше сарайлар мен үлкен виллалар алып тұрды, олардың әрқайсысы өз жеке аумағында орналасқан. Ғасыр соңына қарай олардың көп бөлігі Виктория дәуіріндегі үйлердің қатарларымен алмастырылды. Көршілес Марчмонттан айырмашылығы, онда үйлер біртұтас жоба бойынша салынған, Сциенннің үйлері көбінесе бөлек-бөлек бой көтерді. Аймақта өнеркәсіптік даму да болды, әсіресе қағаз жасау машиналарын шығаратын халықаралық Bertrams Ltd компаниясының ірі инженерлік жұмыстары мен құю цехы. Зауыт Сциенс жолы мен (сол атаумен аталатын) Сциенс көшесінің бұрышында орналасқан. Ол 1985 жылы бұзылып, орнына тұрғын үйлер салынды.

Көше атауларының шығу тегі

Сент-Кэтрин монастыры Сциенна атауына және оның бірнеше көшелеріне (мысалы, Сциенн жолы мен Сциенн бақтары), сондай-ақ Сент-Кэтрин алаңына есім берген. Ауданның басқа көшелері, әсіресе 19 ғасырда салынғандары, сол дәуірдегі көрнекті тұлғалардың есімдерімен аталады. Олардың ішінде зерттеуші Дэвид Ливингстон атындағы Ливингстон алаңы, либерал премьер-министр Уильям Эварт Гладстон атындағы Гладстон террасасы және либерал премьер-министр Джон Рассел атындағы Лорд Рассел алаңы бар.

Белгілі ғимараттар

1741 жылы салынған Sciennes Hill House бастапқыда үлкен бақшада орналасқан үш қабатты қала үйі болды. 1868 жылы ол ішінара бұзылып, қалған бөліктері қазіргі Sciennes House Place-тің солтүстік жағын құрайтын викториялық пәтерлердің террасасына енгізілді. Үйдің бастапқы фасады солтүстік жағына қараған. Бұл қабырғада әлі де түпкілікті сәулеттік элементтер сақталған, бірақ оларды көшеден көру мүмкін емес. Көшеге қараған жағы бастапқыда үйдің артқы бөлігі болды. 1988 жылы ғимараттың ішкі кеңістігі мұқият қалпына келтірілді. 1786-87 жылдардың қысында философ профессор Адам Фергюсон ұйымдастырған әдеби кеште Роберт Бернс пен Уолтер Скотт осы үйде кездесті. Осы оқиғаны еске түсіретін қола тақта ғимараттың сыртында орнатылған. Sciennes House Place-те Шотландиядағы ең алғашқы еврей зираты – Ескі еврей зираты да орналасқан. Ол 1816 жылы Эдинбург еврей қауымы тарапынан ашылып, 1870 жылы жабылды. Мұнда жерленген отбасылардың кейбіреулерінің төрт буыны көрсетілген еврей тіліндегі ескерткіштер сақталған. Sciennes House Place-те сонымен қатар 1885 жылы қала архитектор Роберт Морхам жобалаған, C санатындағы мұражайға жататын Ескі Брейд өрт сөндіру станциясы да бар. Бұл 1820 жылдары Эдинбургтің алғашқы өрт сөндірушісі Джеймс Брейдуд құрған төрт өрт сөндіру станциясының бірі еді. Қазір бұл ғимаратта сәулет бюросы орналасқан. Роберт Морэм 1884 жылы Causewayside көшесінің бұрышындағы бұрынғы «А» дивизиясы полиция бөлімін де жобалаған. Бұл ғимарат шотланд барондық стиліндегі төрт қабатты құрылыс. 1980 жылдардың басында жабылып, кейін пәтерлерге айналдырылды. Ғимарат антиквариат сатушы және полиция тарихшысы Т. В. Арчибальдтың дүкенінің қарама-қарсысында орналасқан. Бұрынғы Royal Hospital for Sick Children (әдетте Sick Kids деп аталады) Джордж Вашингтон Браунның жобалауымен салынған нео-жакоб стиліндегі монументалды ғимарат. Ол 1895 жылдан 2021 жылға дейін Sciennes Road-тағы өз орнында жұмыс істеді. Ғимаратта Фиби Анна Тракуайр салған қабырға суреттері бар мәйітхана капелласы сақталған және мұражай тізіміне енген. 2017 жылы аурухана Кішкентай Францияға көшірілуі жоспарланған, бірақ техникалық және қаржылық қиындықтарға байланысты көшіру кейінге шегерілді. 2019 жылдың ақпан айында Downing Group компаниясына бас ғимаратты 126 тұрғын үйге айналдыруға және учаскедегі басқа ғимараттарды студенттік жатақханалармен ауыстыруға рұқсат берілді. Аурухана 2021 жылдың 23 наурызында жабылып, оның бөлімдері Кішкентай Франциядағы балалар мен жастарға арналған жаңа Корольдік ауруханасына көшірілді. Downing Group компаниясы 2021 жылдың маусым айында учаскені қайта дамыту жұмыстарын бастады. Sciennes бастауыш мектебі бұрынғы аурухананың жанында орналасқан. Оны 1889 жылы Эдинбургтің білім беру кеңесінің архитектор Роберт Уилсон жобалап, 1892 жылы ашқан. Sylvan House – 18 ғасырдағы B санатындағы тұрғын үй ғимараты, Sylvan Place көшесіндегі викториялық пәтерлердің қатарынан кейін орналасқан. 1790 жылдары бұл Эдинбург университетінің химия профессоры Джозеф Блэктің жазғы үйі болды. 1991 жылы Блэктің осы жерде тұрғанын еске түсіретін тақта ашылды.

Атақты тұрғындар

Дункан Непьер (1831–1921), ботаник және дәрілік шөптерді зерттеуші, Гладстон террасасының 8-інде, кейіннен 5 Sciennes Gardens-те (сол кезде үй Руби Вилла деп аталған) өмір сүрді. Артур Конан Дойл (1859–1930), романдар мен әңгімелер жазушысы, әсіресе Шерлок Холмс әңгімелерімен танымал, сегіз жасында отбасымен бірге 3 Sciennes Place-те тығыз қоныстанған үйдің бірінде қысқа ғана уақыт тұрды. Дэвид Дайчес (1912–2005), әдебиет тарихшысы және сыншы, және оның інісі Лионель Дайчес (1911–1999), шотландтық патша кеңесінің адвокаты (QC) және Либералдық партия саясаткері, 6 Millerfield Place-те өсті. Чарльз Смит (1920–2000), Эдинбург тарихы туралы бірнеше кітаптың авторы, бала кезінде қысқа уақыт Ливингстон-плейс-те тұрды. Шейла Гилмор (1949–), 2010 жылдан 2015 жылға дейін Эдинбург Шығысынан Шотландияның Лейборист партиясының депутаты болды.