Кіріспе

Ассирия патшасы Ашшур Дан II (Aššur dān) (б.з.д. 934–912), Тиглат Пилезер II-нің ұлы, Жаңа Ассирия империясының алғашқы патшасы болды. Ол бұрынғыдан басып алынған Ассирия жерлерін қайтарып алып, Түр Абдиннен (Түркияның оңтүстік-шығысы) Арбелден (Ирак) тысқары қарайғы тау етегіне дейін Ассирияның табиғи шекараларын қалпына келтіргенімен ең танымал. Оның басып алу арқылы қайтарылған жерлері жылқы, тың және астық қоймаларымен бекітілді. Оның әскери және экономикалық кеңеюі оның үлгісін қайталаған төрт кезекті патшаларға пайда келтірді.

Өмірбаян

Ассирия патшаларының жорықтарының бағыты және 841–745 жылдар аралығындағы оқиғалардың хронологиясын қайта құру құралдары эпонимдік тізімдердің бір түрінде, көбінесе эпонимдік хроника деп аталады. Ассирия патшаларының жылнамалары осы негізгі жоспарды айтарлықтай толықтырады. Соңғы бірнеше патшадан басқа, барлық патшалықтардың жылнамалары сақталған. Алайда, бұл кезеңнен хаттар жетілген жоқ, бірақ әкімшілік және құқықтық құжаттар бар. Ашур Дан II туралы, оның жылнамалары тек фрагменттерде сақталған, ассириялық әскердің белгілі бір ерекшеліктерін байқауға болады. Ол әскери ерліктерін сипаттағаннан кейін, өзі аулап өлтірген жабайы жануарлардың (жабайы бұқалар, пілдер және арыстандардың) санын келтірді, бұл дәстүр бойынша Ассирия патшаларын қорғаушы және батыр ретінде көрсетеді. Есептер Ашур Данның құрылыс қызметімен аяқталады, ол өзінің жорықтарынан түскен олжаны өзінің байлығын арттыру үшін емес, құдайларды құрметтеу және даңқтау үшін пайдаланғанын баса көрсетеді.

Мұрагерлік

Ашур Данның орнын ұлы Адад нирари II (б.з.д. 911–891 жж.) басты. Ол әкесі шабуыл жасаған аймақтарда қайта-қайта наурыз жүргізіп, әкесінің жетістіктерін одан әрі дамытты. Ол әкесінен екі жыл кем билік етті, бірақ оның әскери жорықтарының саны мен географиясы кеңейді. Батысқа қарай Балык өзеніне, оңтүстікке қарай Евфраттың ортасына, солтүстікке қарай Ван көлінің оңтүстік облыстарына, ал шығысқа қарай Загрос тауларына жетті. Оның жылнамаларының үш нұсқасы белгілі. Жылнамалар таққа отырғаннан бастап он сегізінші жылға дейінгі наурыздарды қамтиды.