«Ескі Сары» (Old Yeller) – 1957 ж. түсірілген американдық драма. Тексас штатындағы ұл мен иттің достығы. Фред Гипсонның романы негізінде түсірілген. Фильм, актерлар, сюжет.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1957 жылы шыққан американдық фильм
1957 American film
"Ескі ессіз" – Роберт Стивенсон режиссерлік еткен және Уолт Дисней продюсерлік еткен 1957 жылғы американдық батыс драмасы. Басты рөлдерде Дороти МакГайр, Фесс Паркер, Томми Кирк және Кевин Коркоран ойнайды. Фильм Азамат соғысынан кейінгі Техас штатындағы бір бала мен қаңғыбас иттің тағдыры туралы. Фильм Фред Гипсонның 1956 жылы жарық көрген, осы аттас романы негізінде түсірілген. Гипсон Уильям Тунбергпен бірлесіп сценарийдің авторы болды. "Ескі ессіз" 1957 жылдың 25 желтоқсанында кеңінен танылып, коммерциялық сәттілікке жетті. 1957 жылғы ең табысты фильмдердің қатарында бесінші орынды алып, АҚШ және Канадада 6,25 миллион долларлық табыс тапты. Фильмнің сәттілігі 1963 жылы Фред Гипсонның 1962 жылғы кітабына негізделген "Жабайы Сэм" атты жалғасын жасауға әкелді. 2019 жылы фильм "мәдени, тарихи және эстетикалық маңызы бар" екендігі үшін Конгресс кітапханасының шешімімен АҚШ Ұлттық кино реестріне енгізіліп, сақтауға алынды.
Old Yeller is a 1957 American Western drama film directed by Robert Stevenson and produced by Walt Disney. It stars Dorothy McGuire and Fess Parker, with Tommy Kirk, and Kevin Corcoran. It is about a boy and a stray dog in post Civil War Texas. The film is based upon the 1956 novel of the same name by Fred Gipson. Gipson also co wrote the screenplay along with William Tunberg. Old Yeller was released on December 25, 1957, to critical acclaim, and was a commercial success, becoming the fifth highest grossing film of 1957 and earning $6.25 million in the United States and Canada. The film's success led to a 1963 sequel, Savage Sam, which was based on a 1962 book by Gipson. In 2019, the film was selected for preservation into the United States National Film Registry by the Library of Congress for being "culturally, historically, or aesthetically significant".
Сюжет
1860-шы жылдардың аяғында Джим Коутс отбасын тастап кетеді – әйелі Кэти, жасөспірім ұлы Трэвис және кішкентай ұлы Арлисс – Канзаста мал сату үшін. Джим жоқ болған кезде, Трэвис жүгері егісіне жұмысқа шығады, онда ол "Сарыбет" деп аталатын қара ауызды итті кездестіреді, себебі "йеллер" сөзі "сары" сөзінің диалектілік айтылуы, ал иттің үргені адамның айқайына ұқсайды. Трэвис итті қууға тырысады, ал Арлисс оны қорғайды. Иттің түтін шығаратын үйлерден ет ұрлауы және тауықтардың ұяларын тонауы Трэвиске ұнамайды, бірақ анасы Арлистің иті болуына келіседі. Кейін Арлисс қара аюдың баласын ұстап алуға тырысады, оны жүгері нанымен тамақтандырып, ұстап алады. Аюдың ашулы анасы баласының жылауын естіп, шабуыл жасайды, бірақ Сарыбет оны қорқытып, отбасының жүрегін жеңіп алады. Трэвис Сарыбетті жақсы көріп, құрметтейді, ол баланың өміріне терең әсер етеді. Бір күні Бад Сирси және оның немересі Лизбет кешкі асқа келеді, Лизбет Трэвисті бөлек алып, Сарыбет бүкіл округте тамақ ұрлап жүргенін айтады. Олар Бадпен кеткеннен кейін, Трэвис Сарыбетті сөгіп тастайды. Келесі күні Сарыбет өзін ірі қара малдың күзетшісі ретінде дәлелдеп, Трэвисті олардың сиыры Роузден қорғайды және оны ұстап тұрып, Трэвис оны сүтімен сүтіп алады. Бір күні Сарыбеттің бұрынғы иесі Берн Сандерсон итті іздеп келеді. Коутс отбасына Сарыбеттің өте қажет екенін түсінген ол оны Арлиске қызғалдақ бақа және үйде дайындалған тамаққа айырбастауға келіседі. Кейін Сандерсон Трэвисті бөлек алып, судан қорқу (құтыру) ауруының таралып жатқанын ескертеді. Бір күні Трэвис шошқалар отбасын тұзаққа түсіруге шығады. Бад Сирсидің кеңесімен ол ағашқа отырып, оларды жоғарыдан арқанмен байлап ұстауға тырысады, ал Сарыбет оларды қоршап алады. Алайда, Трэвис шошқалардың тобына құлап, біреуі оған шабуыл жасайды. Сарыбет Трэвисті жарақаттанған аяғымен жыртылып кетіп бара жатқанда қорғайды. Сарыбет шошқадан қатты жарақат алады, ал Трэвис оны үлкен шұңқырға жасырады. Трэвистің анасы Сарыбетті алып, оның жараларын елікпен тігіп қояды. Сарыбет қалпына келген кезде, Сирси Коутс отбасына аудандағы құтыру туралы ескертеді, бірақ Кэти оны Трэвисті қорқытқаны үшін жазалайды. Сирси кетеді, ал Лизбет Коутс отбасына жүгері жинауда көмектеседі. Трэвис Кэтиге шошқалардың құтыру ауруы жоқ екенін айтады, содан кейін ол да, Сарыбет те қалпына келеді. Кейіннен отбасы Роза сиырының құлап, аузынан көбік шығатынын көреді. Трэвис оның құтырған екенін растап, оны атып өлтіреді. Кэти мен Лизбет оның денесін өртеп жатқанда, қасқыр оларға шабуыл жасайды. Кэтидің айқайы Трэвисті ескертеді, ол мылтығымен сыртқа жүгіреді, Сарыбет қасқырмен күресіп жатқанын көруге үлгереді. Трэвис қасқырды атып өлтіреді, бірақ ол Сарыбеттің мойнына шағып алады. Кэти Трэвиске, ешқандай сау қасқыр жанып жатқан жерге шабуыл жасамағаны үшін, қасқырдың құтырған екенін айтады. Кэти Сарыбетті атып өлтіруді ұсынады, бірақ Трэвис оны аурудың белгілерін көрсетер ме деп, жүгері шұңқырына қамауды талап етеді. Карантинге алынғаннан кейін Коутс отбасы Сарыбет инфекциядан құтылды деп санайды. Алайда бір күні Трэвис Сарыбетті тамақтандыруға бара жатып, оның құтыру ауруына шалдыққанын байқайды. Трэвис Сарыбет жұқтырған шығар деп күдіктенді, бірақ ештеңе айтпайды. Кейінірек сол түні Кэти Трэвиске Сарыбеттің зардап шегетінін айтады және мылтықты өзімен бірге әкеледі, бірақ Трэвис оны алады, Сарыбетті еріксіз өлтіреді және кетеді. Иесінің өліміне ренжіген Трэвис Сарыбеттен туған жаңа шұбардан бас тартады. Джим ақша мен сыйлықтарды әкеліп, үй ішіне қайта оралады. Кэти оған ит туралы айтады, ал Джим Трэвиспен талқылайды. Фермаға оралған кезде Трэвис иттің ет бөлігін ұрлап жатқанын байқайды, бұл әдет Сарыбеттен мұрагерлік алған. Трэвис кейін "Жас Сарыбет" атты күшеяқты өзінің жаңа иті ретінде қабылдайды.
In the late 1860s, Jim Coates leaves his family—wife Katie, teenage son Travis, and small son Arliss—to sell cattle in Kansas. While Jim is away, Travis sets off to work in the cornfield, where he encounters a Black Mouth Cur he names "Old Yeller", as "yeller" is a dialect pronunciation of "yellow" and the dog's bark resembles a human yell. Travis unsuccessfully tries to shoo the dog away, while Arliss defends him. Yeller's habit of stealing meat from smokehouses and robbing hens' nests does not endear him to Travis, but his mother agrees with the idea of Arliss having a dog. Later, Arliss tries to capture a black bear cub by feeding it cornbread and grabbing it. Its angry mother hears her cub wailing and attacks, but Old Yeller frightens her away, winning over the family. Travis grows to love and respect Old Yeller, who comes to profoundly affect the boy's life. Bud Searcy and his granddaughter Lisbeth come for supper one day, and Lisbeth takes Travis aside to tell him Old Yeller has been stealing food all over the county. After she and Bud leave, Travis scolds Old Yeller. The next day, Old Yeller proves himself as a cow dog by protecting Travis from Rose, their cow, and restraining her while Travis milks her. One day, Old Yeller's original master, Burn Sanderson, arrives looking for his dog. Realizing that the Coates family really needs Old Yeller, he agrees to trade him to Arliss for a horny toad and a home cooked meal. Sanderson later takes Travis aside and warns him of the growing plague of hydrophobia (rabies). One day, Travis sets out to trap a family of feral hogs. Advised by Bud Searcy, he sits in a tree, trying to rope them from above as Old Yeller corners them. However, Travis then falls into the group of hogs and is attacked by one. Old Yeller defends Travis as he crawls away with an injured leg. Old Yeller is severely injured by the hog and Travis hides him in a large hole. Travis' mother then retrieves Old Yeller and uses mule hair to suture his wounds. As Old Yeller recovers, Searcy warns the Coates family of hydrophobia in the area but Katie chastises him for trying to scare Travis. Searcy leaves, and Lisbeth stays with the Coateses to help them harvest corn. Travis assures Katie that the hogs were not rabid, and both he and Old Yeller recover. Later, the family sees their cow, Rose, stumbling and foaming at the mouth. Travis confirms that she is rabid and shoots her. While Katie and Lisbeth burn her body that night, a wolf suddenly attacks them. Katie's scream alerts Travis, who runs outside with a rifle, just in time to see Old Yeller fighting off the wolf. Travis successfully shoots the wolf, but not before it bites Old Yeller on the neck. Katie tells Travis that because no healthy wolf would attack near a burning area, the wolf was rabid. Katie then suggests shooting Old Yeller, but Travis insists that they instead pen him in the corn crib to see if he shows symptoms of the disease. After remaining quarantined, the Coateses believe that Old Yeller escaped infection. One night, however, when Travis goes to feed Old Yeller, he notices he has rabies. Travis suspects that Old Yeller may have been infected but says nothing. Later that night, Katie then tells Travis that Old Yeller is suffering and brings the rifle with her, but Travis takes it, reluctantly kills Old Yeller and departs. Upset over his dog's death, Travis declines a new puppy sired by Old Yeller. Jim then returns with money and gifts for the family. Katie tells him about the dog, and Jim discusses it with Travis. Upon returning to the farmhouse, Travis observes the puppy stealing a piece of meat, a habit inherited from Old Yeller. Travis then accepts the puppy, "Young Yeller", as his new dog.
Комикстердің адаптациясы
Фильм 1957 жылы Dell Comics баспасынан шыққан комикске бейімделді. Ол Four Color комикс сериясының 869-шы саны болып, 1965 жылы қайта басылды. 1959 жылы Жапонияда да Лейджи Мацумото салған комикстік бейімдеме жарық көрді. Бүгінде ол өте сирек деп есептеледі.
The film was adapted into a 1957 comic book published by Dell Comics. It was issue #869 of Four Color comic series, and was reprinted in 1965. In 1959 Japan also released a comic adaption, drawn by Leiji Matsumoto. It is considered very rare nowadays.
Кассалық жинақ
Алғашқы көрсетілім кезінде «Олд Йеллер» АҚШ және Канада кинотеатрларында 5,9 миллион долларлық кассалық түсім жинады. Фильм 1965 жылы қайтадан экранға шықты және ішкі нарықта шамамен 2 миллион доллар түсім тапты.
During its initial theatrical run, Old Yeller earned $5.9 million in box office rentals from the United States and Canada. The film was re released in 1965, and earned an estimated $2 million in domestic rentals.
Сыншыл реакция
The New York Times газетіндегі Босли Кроутер фильмнің актерлерін жоғары бағалап, оны "Фред Гипсонның балалар кітабының ақылға қонымды және нақты экранға түсірілген нұсқасы" болған "жақсы отбасылық фильм" деп атады. Ол фильмді "керемет түсті түсірілімде ашылатын, жылы және тартымды шағын ауылдық оқиға" деп сипаттады. Сентименталдық, әрине, бірақ сонымен қатар, қарағаш таяқтай берік. Time журналы "әрекет, жалпы алғанда, барлығына қызықты, бірақ диалог көбінесе кішкентай балаларға ғана арналған" деп жазды, бірақ фильмді "ересектердің де ләззат алатын балаларға арналған" деп мақтап айтты. "Old Yeller" Дисней философиясының маңызды қағидасын ұсынады: ит – ит болуы керек, ал ұл – ер адам сияқты мінез-құлық танытуы керек. "Харрисонның есептері" фильм "барлығына да керемет ойын-сауық сыйлайды, әсіресе балаларға тартымды" деп жазды. Лос-Анджелес Таймс газетінің журналисі Джон Л. Скотт екі бала актердің "табиғилығы мен қабілетіне", сондай-ақ Спайк атты иттің өте жақсы ойнағанына жоғары баға берді, оның "жақын арада киножұлдызға айналуы мүмкін" екенін айтты. Қорытындылай келе, ол "[б]ұл қойылым аса көрнекті емес, бірақ отбасыларды қайтадан кинотеатрға шақырады" деп жазды.
Bosley Crowther of The New York Times praised the film's performers and called the film "a nice little family picture" that was a "lean and sensible screen transcription of Fred Gipson's children's book". He further described the film as a "warm, appealing little rustic tale [that] unfolds in lovely color photography. Sentimental, yes, but also sturdy as a hickory stick." Time magazine felt the "action, in short, is exciting for everybody, but all too often the dialogue is only for the very young", but they heralded the film as being "for the kids that adults will stay to enjoy themselves. Old Yeller propounds a major tenet of Disney philosophy: a dog should be a dog, and a boy should act like a man." Harrison's Reports wrote the film "is fine entertainment for all, even though it has a special appeal for the children". John L. Scott of the Los Angeles Times praised the two child actors for "their naturalness and ability", as well as Spike the dog, writing that he "may be well be the next movie star dog". In summary, he wrote that "[t]he production is not a great one; but it will bring families back to the theater."
Мұра
Ол Бэйби Бумерлер үшін маңызды мәдени фильмге айналды, әсіресе Ол Йеллердің өлімі кино тарихындағы ең жасты келтіретін сахналардың бірі ретінде есте қалды. Rotten Tomatoes шолулар жинағында фильм 22 шолуға негізделген 100% мақұлдау рейтингіне ие, ал салмақты орташа бағасы 8.20/10 құрайды. Сынақтардың пікірі: "Ол Йеллер – өсу романының көрнекті үлгісі, ақылды темп пен адам мен оның төрт аяқты достары арасындағы табиғи байланысты терең түсіну арқылы күшті эмоцияларды сыйлайды". Бір сыншы оны "бала мен оның иті туралы фильмдердің қатарындағы ең жақсы, тіпті ең жақсысы" деп атады. Журналист Джефф Уолс былай жазды:
Old Yeller went on to become an important cultural film for baby boomers, with Old Yeller's death in particular being remembered as one of the most tearful scenes in cinematic history. On the review aggregator website Rotten Tomatoes, the film has an approval rating of 100% based on 22 reviews, with a weighted average of 8.20/10. The critical consensus reads: "Old Yeller is an exemplary coming of age tale, packing an emotional wallop through smart pacing and a keen understanding of the elemental bonding between humanity and their furry best friends". One critic cited it as "among the best, if not THE best" of the boy and his dog films. Critic Jeff Walls wrote:
Ол Йеллер, "Оз сиқыршысы" мен "Жұлдызды соғыстар" сияқты, жай ғана фильмнен гөрі мәдениетіміздің бір бөлігіне айналды. Кездейсоқ адамдардан сұрасаңыз, Ол Йеллердің тарихын білмейтін, оны ұнатпаған немесе жыламаған адамды табу қиын болар еді. Фильмнің соңы кино тарихындағы ең танымал соңдардың біріне айналды.
Old Yeller, like The Wizard of Oz and Star Wars, has come to be more than just a movie; it has become a part of our culture. If you were to walk around asking random people, you would be hard pressed to find someone who did not know the story of Old Yeller, someone who didn't enjoy it or someone who didn't cry. The movie's ending has become as famous as any other in film history.