Кіріспе

Ласси – ойдан шығарылған Rough Collie тұқымды иттің анасы. Ол Эрик Найттың 1938 жылғы қысқа әңгімесінде, кейін 1940 жылы «Ласси үйге оралды» толық романына дейін кеңейтілді. Найттың Ласси бейнесі британдық жазушы Элизабет Гаскелдің 1859 жылғы «Жартылай бауырлар» атты әңгімесіндегі сол аттас, ойдан шығарылған Collie иттің анасымен кейбір ортақ ерекшеліктерге ие. «Жартылай бауырлар» әңгімесінде Лассиді тек оның жас қожайыны ғана жақсы көреді және қарлы боранда жоғалған екі баланы тауып, ересектерге қайтаруға көмектеседі. Найттың романы 1943 жылы Metro Goldwyn Mayer кинокомпаниясымен «Ласси үйге оралды» деген атпен түсірілді, онда Ласси рөлін Пал есімді ит ойнады. Пал кейін 1951 жылға дейін тағы алты MGM көркем фильмінде «Ласси» сахналық атымен пайда болды. Палдың иесі және дрессировщикі Рудд Уэзервакс Ласси есімін және тауарлық белгісін MGM-нен сатып алып, 1950-ші жылдардың басында Америкадағы родеоларда, көрмелерде және басқа да іс-шараларда Палмен бірге («Ласси» ретінде) өнер көрсетті. 1954 жылы «Ласси» телесериалының тұңғыш эпизоды көрсетілді, ал келесі 19 жыл ішінде Палдың ұрпақтары сериалда ойнады. «Ласси» кейіпкері радиода, теледидарда, фильмдерде, ойыншықтарда, комикстерде, анимациялық сериалдарда, жасөспірімдерге арналған романдарда және басқа да медиада пайда болды. Палдың ұрпақтары бүгінге дейін Ласси рөлін ойнап келеді.

Элизабет Гаскеллдің қысқаша әңгімесі

Лассидің алғашқы бейнесі британдық жазушы Элизабет Гаскелдің 1859 жылғы "Жарты бауырлар" атты әңгімесінде кездеседі. Әңгімеде Ласси "ақылды, алаңдаған көздері" бар әйел колли ретінде сипатталған, ол қарда жоғалып, өліп бара жатқан екі жарты бауырды құтқарады. Кіші бауыр енді жалғаса алмай қалғанда, Лассидің иесі, үлкен бауыры Грегори, Лассидің мойнына мата байлап, үйіне жібереді. Ласси үйге жетіп, іздеу тобын балаларға жетеледі. Олар келгенде Грегори қайтыс болады, бірақ оның кіші бауыры аман қалады. Осылайша, Гаскелл Ласси кейіпкерін жасады және сонымен бірге "Ласси күнді құтқарады" сюжетін қалыптастырды, бұл кейінгі Ласси әңгімелерінің мәні болып табылады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс оқиғасы

Жазушы Найджел Кларктың "Дорсет пен Оңтүстік Девонның кеме апаты туралы нұсқаулығы" атты еңбегінде, көптеген фильмдер мен телешоуларға шабыт берген алғашқы Ласси – Бірінші дүниежүзілік соғыста теңізшінің өмірін сақтап қалған, қатаң жүнді, аралас тұқымды иттің бірі болды. Ласси – жартылай колли, және ол Лайм Регис портындағы "Пилот қайығы" пабтың иесіне тиесілі болған. 1915 жылғы Жаңа жыл күні, Оңтүстік Девондағы Старт-Пойнт маңында неміс суасты қайығы Корольдік теңіз күштерінің соғыс кемесін торпедалады, нәтижесінде 500-ден астам адам қаза тапты. Апаттан кейін болған дауылда, денелермен толған құтқару салғышы Лайм Регис жағалауына соғылды. Осы қиын жағдайға көмектесу үшін, Лайм Регистегі "Пилот қайығы" деп аталатын пабтың иелері, мәйіттерді сақтау үшін шұңқырын ұсынды. Денелер тас еденге жатқызылғанда, паб иесіне тиесілі аралас колли тұқымды Ласси, мәйіттердің арасына түсіп, құрбандардың бірі – қарапайым теңізші Джон Коуэннің бетін жалай бастады. Ол жарты сағаттан астам уақыт бойы оның қасында тұрып, оны қысымдап, жүнімен жылу берді. Барлығының таңғалуына орай, Коуэн ақырында ойранды. Ол ауруханаға жеткізіліп, толыққанды емделді. Кейін ол Лассиге қайтадан барып, өмірін сақтап қалғандардың барлығына алғыс айтты. Оқиғаны естіген офицерлер Ласси туралы және Коуэнды қалай құтқарғаны туралы әңгімені кез келген тілшіге қайта-қайта айтты, себебі бұл оқиға өте әсерлі және жүректі жылытатын болды. Голливуд бұл оқиғаны естіп, осылайша бір жұлдыз туды.

Эрик Найт қысқаша әңгімесі мен романы

Лассидің ойдан шығарылған кейіпкерін ағылшын жазушысы Эрик Найт «Ласси үйге оралады» деген туындысында жасаған. Алғаш рет 1938 жылы «The Saturday Evening Post» журналында қысқа әңгіме ретінде, ал 1940 жылы толыққанды роман ретінде жарық көрген. Ұлы экономикалық дағдарыс кезеңіндегі Англияда өтетін бұл роман, отбасы ақшаға сатуға мәжбүр болғаннан кейін, жас Йоркширлік иесімен қайта қосылу үшін ұзақ жолға шыққан қатал коллинің тарихын баяндайды.

Кино және теледидар

1943 жылы роман Родди Макдаул мен Элизабет Тейлорды басты рөлдерге шақырып, Metro Goldwyn Mayer (MGM) студиясымен «Ласси үйге оралады» көркем фильміне бейімделді. Фильм сәтті шықты және сыншылардың жоғарғы бағасын алды. MGM осыған орай бірнеше қосымша фильмдер түсірді, оның ішінде Питер Лоуфорд пен Джун Локхарт қатысқан «Лассидің ұлы» (1945) және Элизабет Тейлормен «Лассидың батырлығы» фильмдері жарық көрді. «Ласси радио шоуы» атты радиосериал да құрылып, 1949 жылға дейін эфирде болды. 1954-1973 жылдар аралығында «Ласси» телесериалы көрсетілді, онда Ласси бастапқыда жас жігітпен бірге шаруа қожалығында тұрды. Он бірінші маусымда ол АҚШ Орман шаруашылығы рейнджерлерімен серіктес болды, содан кейін колли бір маусым бойы жеке өмір сүрді, ал серия Лассидің жетім балаларға арналған ранчода тұруымен аяқталды. Сериал 1973 жылы жабылуға дейін екі «Эмми» сыйлығын жеңіп алды. Ласси сонымен қатар бірнеше PATSY сыйлығын (жануар актерлеріне берілетін сыйлық) иеленді. 1980 жылдары екінші сериясы шықты. 1997 жылы канадалық Cinar Inc. компаниясы АҚШ-тағы Animal Planet және Канададағы YTV арналары үшін жаңа «Ласси» телесериалын өндірді. Ол 1999 жылға дейін көрсетілді. 2005 жылы Ұлыбританияда «Ласси үйге оралады» фильмінің қайта түсірілімі жасалды. Питер О’Тул мен Саманта Мортон қатысқан «Ласси» фильмі 2006 жылы көрермендерге ұсынылды. Бұдан өзге, иттің бейнесі сомдалған екі анимациялық телесериал да түсірілді. Біріншісі – Filmation Associates компаниясы жасаған «Лассидің құтқарушылары» («Lassie's Rescue Rangers»), ол 1973 жылдан 1975 жылға дейін ABC арнасында көрсетілді. Шамамен төрт он жылдан кейін Superprod және Classic Media компаниялары бірлесіп «Лассидың жаңа шытырман оқиғалары» («The New Adventures of Lassie») атты жаңа анимациялық сериалды жасады, онда Ласси Паркер отбасының меншігіне көшіп, ұлттық саябақта өмір сүрді. Сериал негізінен дәстүрлі анимациялық (2D қолмен салынған анимациялық) форматта түсірілді, бірақ кейбір CGI анимациясы да қолданылды. Ол алғаш рет 2020 жылы CBS All Access стриминг қызметі арқылы АҚШ-та көрсетілді, содан кейін Paramount+ қызметіне көшірілді. Ласси жеке және телешоуларда пайда болуын жалғастыруда, сонымен қатар үй жануарларына арналған тағамдарды сатумен және қазіргі үй жануарларын күтуге арналған «Лассидің үй жануарлары ветеринары» телешоуын PBS арнасында АҚШ-та көрсетумен айналысуда. Ласси – Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызы бар төрт жануардың бірі (және Микки Маус, Кермит Қаңқа және Багс Банни сияқты өте сирек кездесетін ойдан туған кейіпкерлердің бірі). 2005 жылы шоу-бизнес журналы Variety Лассиді «Ғасырдың 100 иконының» бірі деп атады.

Өнер

Ласси Стенли Мелтзоффтың Белл Системі үшін жасаған «Біздің ұлтымыздың 200 жылдығы», «Телефонның 100 жылдығы» (1976) атты туындысында көрсетілген.

Кіріс кассадағы табысы

Атауы Жыл Әлемдік кассалық жиын Rotten Tomatoes Ласси үйге оралады 1943 $4,517,000 94% Лассидің ұлы 1945 Белгісіз Белгісіз Лассидің батылдығы 1946 $4,100,000 Үйдің төбелері 1948 $2,312,000 Күн шығады 1949 $2,044,000 Лассиге шақыру 1949 $1,155,000 Лассидің сиқыры 1978 Белгісіз Ласси (1994) 1994 $9,979,683 87% Ласси (2005) 2005 $6,442,854 93% Ласси үйге оралады (2020) 2020 $3,683,655 Қол жетімсіз Жалпы жиын / орташа рейтинг $91.3%