Кіріспе

Мамфе – Камерунның оңтүстік-батыс аймағындағы Манью бөлімінің орталығы және астанасы. Қала Нигерия шекарасына жақын, Манью өзенінің жанында орналасқан. 2017 жылғы бағалау бойынша халқы 36 500 адамды құрайды. Мамфе дәстүрлі дін (мысалы, Обасинжом және Экпе қоғамы) мен дәстүрлі медицинаның орталығы ретінде танымал. Бұрын қала ішінде, әсіресе жолдардың нашарлығымен белгілі болған, бірақ соңғы кезде жолдар асфальтталды және қазір жақсы күйде. Мамфе – Баменда, Мамфе – Кумба, Мамфе – Экок сияқты қалаға кіретін және одан шығатын жолдар да асфальтталған. АҚШ-тың Бейбітшілік корпусы 1962 жылы елге келгеннен бері Мамфе аймағында жұмыс істеп келеді. 2017 жылдан бері Мамфе ағылшын тіліндегі дағдарыс кезінде жиі шайқас ошағы болып келді. 2017 жылдың желтоқсанында Камерун армиясы Амбазония қорғаныс күштерімен Мамфе және төңіректегі аумақтарды бақылау үшін ауыр шайқас жүргізді. 2020 жылдың мамырында сепаратист жауынгерлер жаңадан сайланған мэр Ашу Пристли Оджонды өлтірді. 2023 жылдың қаңтарында күдікті сепаратист жауынгерлер Мамфеге шабуыл жасап, Total май құю станциясын өртеп жіберді.

Этимология

"Мамфе" атауы [баянги тілінен] шыққан. Неміс отаршылары алғаш рет Крос өзені арқылы келгенде, олар Эгбекау өзені жағасында құм көтеріп келе жатқан жергілікті адамды кездестірді және оған қайда екендерін сұрауға тырысты. Баянги тіліндегі адам түсінбеді де, тек өз диалектісінде "Мамфи фах?" деді ("Бұл құмды қайда салу керек?"). Немістер мұны "Мамфе" деп естіп, осы атымен аймақты атады.

Демография

Эгбекау ауылы Мамфе қаласының бастауы / алғашқы қонысы. Тұрғындары ана тілі ретінде Ньянг деп аталатын баянг тілінде сөйлейді, алайда ағылшын тілі, пиджин және басқа да бірнеше диалекттермен қатар ресми тіл болып табылады, оның ішінде еджагам тілі де бар. Қаланың ерекшелігі – онда Нигерия азаматтарының үлкен саны тұрады.

Білім

Мамфеде әлі университет жоқ, бірақ католик университеті қазір салынып жатыр. Мамфе қыздар колледжі Камерунның алғашқы толықтай қыздарға арналған интернат мектебі болды. Сондай-ақ мұғалімдерді даярлайтын колледж және бірнеше кәсіптік училищелер де бар.

Ас мәзірі

Мамфедегі танымал жергілікті тағамдар эру және фу-фу, ндоле қосылған банан, фу-фу және огбоно сорпасы, коки және бананды қамтиды.

Климат

Мамфеде тропикалық муссондық климат (Кёппен климаттық жіктелімі Am) басым. Мамфе өзен аңғарында орналасқандықтан, ылғалдылық 90%-дан асып, құрғақ маусымда (ақпан-сәуір) температура 120°F (49°C) дейін жетеді. Жылдың қалған уақытында температура 80-90°F (27-37°C) аралығында сақталады және жаңбырлы маусымда кейде 70°F (21°C) дейін төмендейді. Климат саяхатшылар үшін ыңғайсыз болуы мүмкін, бірақ аймақта туризм дамып келеді, әзірге шағын көлемде. Көрікті жерлерге ескі неміс көпірі, Мамфе айқасы, Мамфе өзенінде қайықпен саяхаттау және Мамфе соборы жатады. Қонақүйлердің саны аз, бірақ батыс саяхатшыларын қабылдауға мүмкіндігі бар.