Кіріспе

Эдхи қоры – Пәкістанда орналасқан коммерциялық емес әлеуметтік көмек көрсету бағдарламасы.

Эдхи қоры Пәкістанда орналасқан коммерциялық емес әлеуметтік қамқорлық ұйымы. Ол 1951 жылы Абдул Саттар Эдхи құрған, ол 2016 жылдың 8 шілдесінде қайтыс болғанға дейін ұйымның басшысы болды. Кәсіби медбике Билкис Эдхи бұл қордың аналар мен балаларды асырап алу қызметін басқарды. Эдхи қорының штаб-пәтері Карачи қаласында орналасқан. Эдхи қоры Пәкістанның барлық аймақтарында және халықаралық деңгейде тәулік бойы шұғыл көмек көрсетеді. Бұл қор көптеген қызметтердің ішінде, мұқтаждарға баспана, ауруханалар мен медициналық көмек, есірткіге қарсы оңалту қызметтері, сондай-ақ ұлттық және халықаралық көмек көрсету жұмыстарын ұсынады. Ұйымның негізгі бағыттары – шұғыл жәрдем қызметі, жетім балалар, мүгедектер, әйелдерге арналған баспаналар, білім беру, денсаулық сақтау, халықаралық қоғамдық орталықтар, босқындар, жоғалған адамдарды іздеу, қан донорлары мен есірткіге қарсы оңалту орталықтары, жедел жәрдем авиациясы және теңіз және жағалау қызметтері. Ұйым нәсіліне, дініне және әлеуметтік жағдайына қарамастан, мұқтаж жандарға көмек көрсетуімен белгілі және ол тек қайырымдалықтар мен еріктілердің есебінен жұмыс істейді. Эдхи қорының негізгі қызметі Пәкістан мен Оңтүстік Азияда болғанымен, Таяу Шығыс және Африкада да кең таралған. Сонымен қатар, ол 2005 жылғы «Катрина» дауілі сияқты табиғи апаттар немесе басқа да мәселелер кезінде Еуропа мен Америка елдеріне қаржылық және қосымша көмек көрсеткен. 2020 жылғы мәліметтер бойынша Эдхи қорының АҚШ, Ұлыбритания, Біріккен Араб Эмираттары, Канада, Австралия, Непал, Үндістан, Бангладеш және Жапонияда халықаралық кеңселері бар.

Тарих

1928 жылы Абдул Саттар Эдхи Британдық Үндістанның Бантва Манавадар княздік мемлекетіндегі Бантва қаласында дүниеге келді. 1939 жылы, ол 11 жаста болғанда, анасы ауыр инсульт алды, денесі мен санасы шаршады. Содан аз уақыт өткен соң, Эдхи мектепті тастап, анасына толық уақыт күтім жасады. Ол үйде анасын жуу, дәретханаға апару, тамақтандыру және басқа да көптеген қажеттіліктерін өтеді. 1947 жылдың басында анасы қайтыс болғанша, өмірінің келесі жылдарын оған арнады. Сол жылы Үндістанның бөлінісі кезінде Эдхи отбасымен бірге жаңадан құрылған Пәкістанға қашып, Карачиде қоныстанды. Анасына күтім жасау тәжірибесі және бөлініс кезіндегі өлім мен қиратуды көру Эдхиді Пәкістанда ірі гуманитарлық ұйым құруға жетеледі. 1951 жылы ол Карачиде шағын дүкен сатып алып, мұқтаж адамдарға көмектесу үшін тегін медициналық пункт ашты. Содан бері ол "Эдхи" қорын құруға кірісті. Бірінші әлеуметтік орталығын 1957 жылы, ал кейін "Эдхи" трастын құрды. Бір адам мен бір бөлмемен бастаған "Эдхи" трасты еріктілер мен қайырымдылықтардың арқасында бүкіл ел бойынша кең желіге айналды. Ұйымның бүкіл елде 300-ден астам орталығы бар, олар үлкен қалалардан бастап шағын қалалар мен шалғай ауылдық аймақтарға дейін орналасқан, негізінен медициналық көмек, отбасылық жоспарлау және шұғыл көмек көрсетуге бағытталған. Әуедегі жедел жәрдем қызметі шалғай аймақтарда жұмыс істеуге және оларға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Тек Карачиде ғана "Эдхи" қоры барлыққа тегін медициналық көмек көрсететін сегіз ірі аурухананы басқарады, сондай-ақ көз клиникалары, диабет орталықтары, хирургиялық бөлімдер, төрт төсектік онкологиялық аурухана және жылдам медициналық көмек көрсету пункттері сияқты басқа да қызметтер мен мекемелерге ие. Бұл қызметтерден өзге, ұйым екі қан банкін де басқарады. Басқа "Эдхи" қызметтері сияқты, олар да жұмыс істейтін мамандар мен еріктілердің күшімен жұмыс істейді. Қорда тегін құқықтық көмек бөлімі бар, ол көптеген кінәсіз тұтқындардың босатылуын қамтамасыз етті. Дәрігерлер түрмелерге үнемі барып, тұтқындарға азық-түлік және қажетті заттар жеткізеді. Мұқтаж балалар, қашқандар және психикалық аурулары бар адамдар үшін 15 пансионат жұмыс істейді. 2013 жылдың 25 маусымында Эдхидің бүйректері істен шықты, дәрігерлер оның қалған өмірін диализде өткізуге тура келетінін, егер ол сәйкес донор таба алмаса, хабарлады. Үш жылдан кейін, 2016 жылдың 8 шілдесінде Эдхи 88 жасында бүйрек жетіспеушілігінен көз жұмды, тыныс алу аппаратына қосылғаннан кейін. Оның соңғы тілегі – ағзаларын мұқтаж адамдарға беру еді. Бірақ денсаулығының нашарлығына байланысты тек қана мүйіз қабығын ғана донор ретінде пайдалануға болады. Эдхиге мемлекеттік деңгейде аза тұру рәсімі өткізілді, оның қазасына мыңдаған адам жиналып, Карачидегі Эдхи ауылында жерледі. "Эдхи" қорының білім беру бағдарламасы стандартты білім берумен қатар, жүргізушілік, фармацевтика және парамедициналық оқыту сияқты кәсіби дағдыларды үйренуге де мүмкіндік береді. Бұл бағдарламаның мақсаты – кедейліктің шеңберінен шығуға және өзін-өзі қамтамасыз етуге көмектесу. Қордың АҚШ, Ұлыбритания, Канада, Жапония және Бангладеш сияқты бірнеше елде филиалдары бар, онда олар босқындар мен мұқтаж азаматтарға көмек көрсетеді. 1991 жылы Перс шығанағы соғысы аяқталғаннан кейін қор Кувейт және Ирак азаматтарына көмек пен оңалту жұмыстарын жүргізді. Сондай-ақ, Иран мен Египеттегі жер сілкінісінен зардап шеккендерге көмек көрсету бойынша ірі операцияларды жүргізді. 1997 жылдан бері ұйым "әлемдегі ең ірі ерікті жедел жәрдем ұйымы" ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енген. 2016 жылы Абдул Саттар Эдхинің қазасынан кейін Пәкістан Мемлекеттік Банкі елдегі барлық банктерді "Эдхи" қорына қайырымдылық жасауға шақырды.

Жедел жәрдем қызметі

2021 жылдың наурыз айынан бастап, Edhi Foundation-ның Пәкістанның әртүрлі аймақтарында 5000-нан астам жеке жедел жәрдем машинасы бар. 2002 жылы қаза тапқан америкалық журналист Дэниел Перлдің денесін тауып алып, жеткізген де осы Edhi жедел жәрдем машинасы болды. Құрлықтағы және әуедегі көмектерден өзге, Edhi Foundation Араб теңізінің жағалауында су тасқыны, кеме апаттары мен басқа да төтенше жағдайларда көмек көрсету үшін 28 құтқару қайығын ұстап тұрады.

Ауруханалық қызметтер

Ұйым Пакистанда орналасқан бірнеше жеке стационарсыз аурухананы басқарады. Қосымша медициналық мекемелердің ішінде диабет орталығы, медбикелерді даярлау орталығы, вакцинация орталықтары және қан банктері бар, оның ішінде табиғи апаттар мен қайғылы жағдайлар кезіндегі шұғыл қан беру пункттері де бар.

Бала күтімі қызметі

"Эдхи" қорының басшыларының бірі Билкис Эдхи ұйым ішіндегі балалар мен әйелдерге арналған қызметтерді бақылауға жауапты. Ол қазіргі уақытта балаларға арналған "Жола" жобасы, бала асырап алу орталығы және тасталып қалған балалардың әл-ауқатын қамтамасыз ету орталығы сияқты қызметтерді басқарады. "Жола" - урду тілінде "бесік" деген сөз, және ол тасталып қалған балаларға арналған нөмірі бар орынды білдіреді. Эдхи төтенше жағдайлар орталықтарының көпшілігінде аналар өз нәрестелерін қандай жағдайда болса да, осы орынға тастап кете алады. Бұл балалар күтімге алынып, оларға қамқорлық жасалады, көбінесе оларды алдын ала тексерілген отбасылар асырап алады.

Халықаралық қызметтер

Эдхи қоры халықаралық қауымдастықтарға жүгініп, шетелде бірнеше кеңселер ашуға көмектесті, олар қайырымдылық жинау, қаржы жинау және ең бастысы, шұғыл медициналық көмек алу үшін шетелге жіберілген пакистандықтарға қаржылық көмек көрсетуге көмектеседі. Шетелдегі қор кеңселерi өздерінің қалыпты қызметтерін қоса, қажет болған жағдайларда жергілікті қауымдастықтың қажеттіліктерін де қанағаттандырады. 2005 жылы Эдхи қоры «Катрина» дауілінен кейінгі құтқару жұмыстарына 100 000 доллар көмек берді. 2021 жылдың 23 сәуірінде ұйым басшысы Фейсал Эдхи Үндістан Премьер-министрі Нарендра Модиге хат жолдап, COVID-19 пандемиясына қарсы күресте Үндістанға көмектесуге дайын екенін білдірді. Ол елдегі оттегі тапшылығын ескере отырып, еріктілер тобы мен 50 жедел жәрдем машинасымен Үндістанға кіруге рұқсат беруді сұрады, осы арқылы пандемиямен күресуге көмектесуді ұсынды.

БАҚ-тағы танымалдылығы және ескерткіш

2017 жылдың 28 ақпанында Google Эдхиді "өте тиімді" жедел жәрдем қызметімен құттықтады, оны Google Doodle арқылы көрсетті. 2017 жылдың 1 сәуірінде Пәкістанның Мемлекеттік банкі марқұм гуманитарлық Абдул Саттар Эдхинің құрметіне 50 рупиялық монетаны таныстырды. Қарачидегі DHA VII фазасындағы Beach Avenue "Абдус Саттар Эдхи даңғылы" деп қайта аталды.