Кіріспе
Ұлыбританияда аспирантурадан кейін оқып жатқан медицина қызметкері
Ұлыбританиядағы медициналық мамандық атауы
Біріккен Корольдікте жас дәрігерлер – медицина бакалавры және хирургия бакалавры дәрежесін бітіргеннен кейін аспирантурада оқу кезінде жұмыс істейтін білікті медицина қызметкерлері. Жас дәрігер болу кезеңі медицина бакалавры, хирургия бакалавры дәрежесін бітіргеннен кейін және Ұлыбританияның негізгі бағдарламасын бастаған кезде басталады. Ол кеңесші дәрігер, жалпы практика дәрігері (GP) немесе SAS дәрігері (мысалы, мамандық дәрігері немесе мамандық лауазымы) лауазымына дейін аяқталады. Қазіргі уақытта "жас дәрігер" терминіне негізгі дәрігер (Foundation doctor), мамандық бойынша оқушы (Core Trainee) (кейбір мамандықтарда, мысалы хирургия, медицина және психиатрия) және мамандық тіркеушісі (Specialty registrar) кіреді. 2007 жылға дейін ол алдын ала тіркелген үй дәрігері, аға үй дәрігері және мамандық тіркеушісі дәрежелерін қамтыды. Осы кезеңде жас дәрігерлер өздері оқып жатқан мамандыққа қатысты Медициналық корольдік колледждің мүшесі болу үшін аспирантурадан кейінгі емтихандар тапсырады, мысалы, ішкі медицинада маманданған дәрігерлер үшін – Корольдік дәрігерлер колледжінің мүшесі, хирургияда маманданған дәрігерлер үшін – Корольдік хирургтар колледжінің мүшесі немесе отбасылық медицинада маманданған дәрігерлер үшін – Корольдік жалпы практика дәрігерлері колледжінің мүшесі. Дәрігерлер әдетте 8–20 жыл бойы жас дәрігер болып жұмыс істейді, және бұл философия докторы немесе медицина докторы сияқты жоғары дәреже алу үшін зерттеу жұмыстарын жүргізу арқылы ұзартылуы мүмкін. Англияда шамамен 71 000 жас дәрігер бар.
the medical professional designation in the UK
In the United Kingdom, junior doctors are qualified medical practitioners working whilst engaged in postgraduate training. The period of being a junior doctor starts when they qualify as a medical practitioner following graduation with a Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery degree and start the UK Foundation Programme. It culminates in a post as a consultant, a general practitioner (GP), or becoming a SAS Doctor, such as a specialty doctor or Specialist post. The term junior doctor currently incorporates the grades of Foundation doctor, Core Trainee (in some specialties, such as surgery, medicine, and psychiatry), and Specialty registrar. Prior to 2007, it included the grades of Pre registration house officer, Senior house officer and Specialist registrar. During this time, junior doctors will do postgraduate examinations to become members of a Medical royal college relevant to the specialty in which they are training, for example Membership of the Royal College of Physicians for doctors specialising in Internal medicine, Membership of the Royal College of Surgeons for doctors specialising in surgery or Membership of the Royal College of General Practitioners for doctors specialising in family medicine. Doctors typically may be junior doctors for 8–20 years, and this may be extended by doing research towards a higher degree, for example towards a Doctor of Philosophy or Doctor of Medicine degree. In England there are around 71,000 junior doctors.
"Кесе дәрігер" терминін қайта қарау
"Жас дәрігер" терминіне қатысты пікір таластар туындады, көптеген ұйымдар мен жеке тұлғалар бұл терминді олардың жұмысы туралы бұрыс түсініктер қалыптастырады және көп жылдар бойы тәжірибе жинаған дәрігерлердің білімі мен тәжірибесін толық бағаламайды деп алаңдаушылық білдірді. Британдық медициналық қауымдастығы (БМА) 2023 жылғы жылдық өкілдер жиналысында (ARM) барлық коммуникация түрлерінен "жас дәрігер" терминін жоюға қатысты дауыс берді. Бұл ұсынысты БМА өкілдігіне "Негізгі жыл дәрігері" доктор Саи Пиларисти енгізді. Талқылаулар мен дауыс беруден кейін, ұсыныс толығымен қабылданды және БМА саясатына айналды. Health Education England (HEE) үшін профессор Скарлетт МакНалли жасаған тәуелсіз есепте сауалнамаға қатысқандардың 75% астамы "жас дәрігер" терминінің орынсыз екенін, ал шамамен жартысы "оқушы" терминінен аулақ болу қажет деп ойлағандықтарын көрсетті. Есепте "Аспирантурадан кейінгі дәрігерлер" терминіне көшу ұсынылды. Денсаулық сақтау министрі Виктория Аткинс BBC Breakfast телеарнасындағы сұхбатында "жас дәрігер" терминінің орнына "оқудағы дәрігерлер" терминін қолданғаны үшін сынға ілікті. Содан кейін Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыздандыру департаментінің өкілі "жас дәрігер" терминінен бас тарту туралы мамандық қауымдастығының шешімін құрметтейтінін мәлімдеді.
Жұмыс уақыты
Еуропа мен АҚШ-та жас дәрігерлердің жұмыс уақыты азайытылды, бұл пациенттердің қауіпсіздігін жақсарту және дәрігерлердің еңбек жағдайларын жетілдіруге бағытталған ұсынымдар мен заңнамаға сәйкес келеді. 1991 жылы үкімет, Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі (NHS) және Британ медициналық қауымдастығы (BMA) жұмыс уақыты, жалақы және жағдайлар бойынша шаралар жиынтығын келісті, ол «Жас дәрігерлерге арналған жаңа келісім» деп аталды. Дәрігерлердің жұмыс уақыты, тым көп деп есептелген, аптасына орташа есеппен 56 сағат жұмыс және 72 сағат кезекшілікке дейін төмендетілді, бірақ бұл өзгеріс 2000 жылдың 1 желтоқсанында ғана күшіне енді. Еуропалық жұмыс уақыты директивасы (ЕЖУД) жұмыс уақытын ұйымдастыруға қатысты минималды денсаулық және қауіпсіздік талаптарын белгілейді. ЕЖУД 2009 жылға қарай орташа апталық жұмыс уақытын 48 сағатқа немесе одан да азға дейін төмендетуді талап етті. Жас дәрігерлердің жұмыс уақытын қысқарту оқыту бағдарламаларын ұйымдастыруға, әсіресе хирургия сияқты тәжірибе уақытын барынша ұзарту дәстүрі бар мамандықтарға әсер етті.
Көші-қон
2015 жылдың желтоқсанында Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының жүргізген зерттеуі көрсеткендей, Ұлыбритания Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің (NHS) дәрігерлерінің 35,4% -ы, яғни 34 000 адам, шетелде туған, бұл Италиядағы көрсеткіштен 5%, Германиядағыдан 10,7% және Франциядағыдан 19,5% артық. Ұлыбритания дәрігерлерді экспорттау бойынша Германиядан кейін екінші орында тұр, 17 000 британдық дәрігер басқа ЭЫДҰ елдерінде жұмыс істейді. Бұл көрсеткіштер NHS-тегі барлық дәрігерлерге, жас дәрігерлерге ғана емес, қатысты. Ұлыбританияның Негізгі медициналық білім беру бағдарламасы кеңсесі 2019 жылы жариялаған Мансапты бағыттар туралы есепке сәйкес, Ұлыбританияның жас дәрігерлерінің саны артып, шетелде жұмыс іздеуге бейімділік танытуда. Жалпы медициналық кеңестің баяндамасында жұмыс және өмір арасындағы тепелдікті жақсарту және шетелдегі басқа мүмкіндіктерді пайдалану сияқты "итеру" және "тарту" факторлары сипатталған. Айта кетейік, негізгі білім беруді аяқтаған дәрігерлердің көпшілігі үш жыл ішінде Ұлыбританияға оралып, мамандық бойынша білімін жетілдіреді.
Шығыстар
Дәрігерлер медициналық кеңес тіркеуін сақтау және медициналық тәуекелден қорғау үшін жыл сайын кәсіби жарна төлейді. Жас дәрігерлер оқу курстарына, емтиханға дайындалуға және қатысуға, сондай-ақ колледж мүшелігіне байланысты шығындарға да келеді; оқу сатысы мен табыс деңгейіне қарай, оқу жылына кәсіби жарна 420 фунт стерлингтен 3000 фунт стерлингке дейін жетеді. 2015 жылы медициналық білім алуға кіріскен ағылшын студенттері университет оқу ақысы үшін ғана 40 000 фунт стерлинг төлеуге күтілді. Осы шығындарды жабу үшін студенттік несиелер бар, ал төлеулер жеке тұлға кіші дәрігер болып жұмыс істей бастағаннан кейін басталады. Дәрігерлердің жұмыс режиміне енгізілген өзгерістерге байланысты бірінші курс жас дәрігерлерінің тұруы міндетті болмай қалды, ал 2008 жылдан бастап жұмыс берушілер тегін тұрғын үймен қамтамасыз етуді тоқтатты. Британ медициналық қауымдастығы бұл бұрын ауруханада тұрғандар үшін жылдық жалақыдан 4800 фунт стерлингке тең келетінін мәлімдеді, бірақ қатысқан дәрігерлердің саны нақты емес еді.
Болашақ
NHS Careers веб-сайтында: 1995/2008 жылғы бағдарлама жаңа қатысушылар үшін жабық.
Англиядағы келісімшарт бойынша дау
2012 жылдан бері NHS Employers және BMA жас дәрігерлерге жаңа шарт бойынша келіссөздер жүргізіп келді. Бұл келіссөздер денсаулық сақтау министрі Джереми Хант консерваторлардың 2015 жылғы сайлау манифестіндегі талаптарды Англиядағы жас дәрігерлерге таңуға дайын болған кезде қиын жағдайға түсті. 2016 жылдың 12 қаңтарында Англиядағы жас дәрігерлер 40 жыл ішіндегі алғашқы жалпы ереуілге қатысты. Шұғыл жәрдем көрсету тоқтатылмады. Англияның NHS медициналық директоры, профессор сэр Брюс Кёг, NHS трасттарын төтенше жағдай жариялауға итермелегені және өнімділік көрсеткіштерін пайдаланғаны туралы айыптамалар болды, бұл ереуілге қарамастан жас дәрігерлерді жұмыс істеуге мәжбүрледі, бұл BMA айыптаған жағдай. 2015 жылдың қыркүйегінде Хант жас дәрігерлерге жаңа шарттар ұсынды, онда жексенбі күнінен басқа күндері сағат 07:00-ден 22:00-ге дейінгі жұмыс үшін қосымша төлем алынып тасталса, негізгі жалақысы көтеріледі. Хант бұл шараның шығынға бейтарап болатынын мәлімдеді, бірақ BMA NHS Employers бұл туралы нақты деректермен дәлелдемегенін айтты. Оған жауап ретінде дәрігерлердің кәсіби одағы BMA 1970 жылдардан бері алғаш рет ереуіл шақыруға шақырды. Дауыс беру 5 қарашада басталды. 2015 жылдың қарашасында BMA Ханттың шарттарына жауап ретінде 37 700-ден астам мүшесінен дауыс алды; жарамды дәрігерлердің 76%-ы дауыс берді, олардың 99,6%-ы ереуілге дейін шаралар қабылдауға, ал 98%-ы толыққанды ереуілге дауыс берді. 2015 жылдың қарашасында Хант негізгі жалақыны 11%-ға көтеруді ұсынды, бірақ ұзақ сағаттар үшін төленетін сыйақыны алып тастауды көздеді. 2015 жылдың 19 қарашасында BMA ереуілге қатысу туралы дауыс берудің нәтижесі жарияланды, онда 99%-дан астам дауыс берушілер ереуілге дейін шаралар қабылдауды, ал 98%-ы толыққанды ереуілді қолдады. Хант ереуілдің «өте көңіл көншітпейтінін» айтты, бірақ төрелікке келісуден бас тартты. Ол ереуіл туралы депутаттардың сұрақтарына жауап бермегені үшін сынға ұшырады, оның орынбасары оның ереуілге дайындықпен тым айналысқанын мәлімдеді. Соңында Хант Acas бақылауымен келіссөздерге келісті. Үкімет пен BMA арасындағы бес күндік келіссөздерден кейін Хант келісімсіз жаңа шартты таңу қаупінен бас тарды және желтоқсанда жоспарланған ереуіл тоқтатылды. Ереуілдің бірінші күні басталуға бірнеше сағат қалғанда тоқтатылды (бірақ кейбір бұзылыстарды болдырмау үшін кеш болды), ал келесі күндер тоқтатылды. 2015 жылдың 24 желтоқсанында BMA жас дәрігерлер комитетінің (JDC) төрағасы доктор Йохан Малавана келіссөздердің қанағаттанарлық нәтиже беруі үшін 4 қаңтарға дейін соңғы мерзім қойды, әйтпесе ереуіл жарияланады. Осы мерзімге дейін келісімге қол жеткізілмеді, сондықтан BMA ереуіл жалғасатынын жариялады, «үкіметтің жас дәрігерлердің қауіпсіз жұмыс жағдайларын қамтамасыз ету және қосымша жұмыс уақытында жұмыс істейтіндерді лайықты түрде мойындау қажеттігі туралы алаңдаушылықтарын шешудегі жалғасқан сәтсіздігін» айыптады. Ереуілдің бірінші күні 12 қаңтарда басталды. 2016 жылдың 10 ақпанында жас дәрігерлер тағы да күнделікті емдеуден бас тартты, нәтижесінде шамамен 3000 жоспарланған операциялар тоқтатылды.
Тынығу үзілістері
2019 жылдың шілдесінде Дерби университеттік ауруханалары мен Бертон NHS Foundation Trust ісіндегі Апелляциялық сот траст 2002 жылғы жас дәрігерлерге жасалған шартты бұзды деген шешімге келді, себебі олардың жұмыс уақыты мен демалыс уақыты коммерциялық бағдарламалық қамтамасыздандыру арқылы бірнеше жыл бойы дұрыс есептелмеген. Бұл іс басқа NHS жұмыс берушілеріне де әсер етеді және үлкен сомадағы қарыз төленуі керек болады.
Пациенттер үшін қауіп
Тамыз айында аурухана қызметкерлерінің көптеп ауысып, жаңа қызметкерлердің келуі кейде "өлтіру маусымы" деп аталады (мұның себебі науқастардың өлім-жітіміне байланысты күрт өсім болуы мүмкін деген қабылдау). 2009 жылы Англиядағы ауруханаларға жедел жәрдеммен түскен науқастарды зерттеу көрсеткендей, тамыз айында науқастардың өлім-жітімі шамалы, бірақ статистикалық тұрғыдан маңызды деңгейде артқан. Шешікті деректер 8 жылдық кезеңде ретроспективті түрде жиналды, оқу басталғанға дейін және оқу басталғаннан кейін екі апталық кезеңдермен салыстырылды. Зерттеу әдістемесі себеп-салдар байланысын анықтамайынша, нақты қорытындылар жасаудың қиын екенін көрсетті. Ауруханада сенбі немесе жексенбі күндері қайтыс болу қаупі, шындығында, апта күндеріне қарағанда төмен болды. Мақала авторлары үкімет пен бұқаралық ақпарат құралдарының мақала бойынша жасаған қорытындыларын ашық сынады, демалыс күндері штаттың қысқартылуы мен ауруханаға түскеннен кейін 30 күн ішінде өлім-жітімнің артуы арасындағы байланыстың болуын "асығыс және қате" деп бағалады. Health Education England, General Medical Council тарапынан "күшейтілген бақылауда" жүргізіліп жатқан NHS трасттары туралы есептер жасайды, себебі білім алушылардың алаңдаушылығы туды. 2020 жылы Health Service Journal журналы олардың 20-сын талдады. Болтон NHS Foundation Trust және Баркинг, Хавиринг және Редбридж Университет ауруханалары NHS Trust ерекше көзге түсті. Есептерде жас дәрігерлерді жеткіліксіз қолдаусыз қалдырған, қорқытып-үркіткен, проблемаларды хабарлауға құлшынбаған және техникалық мәселелерге тап болған кеңесшілер туралы ақпараттар келтірілді. Олардың трасттан білім алушыларды қайтарып алуға құқығы бар, бірақ 2019 жылдың басынан бері бұл мүмкіндік бір рет қана қолданылды.