Кіріспе

Пруссиялық ханзада (1890–1920)
Пруссияның ханзадасы Альберттің ұлы

Пруссияның ханзадасы Иоахим Франц Гумберт (17 желтоқсан 1890 – 18 шілде 1920) – Германия императоры Вильгельм II және оның бірінші әйелі Шлезвиг-Гольштейннің Аугуста Викториясынан туған кенже ұлы және алтыншы баласы. Ол 29 жасында өзіне-өзі қол жұмсады. Ханзада Иоахим офицерлік білім алып, Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Соғыс барысында ол Еуропадағы бірнеше жаңадан құрылған монархияларға үміткер ретінде қарастырылды. Оның шөбересі – Ұлы князь Георгий Михайлович, Ресей императорлық үйі басшылығына талапкер Мария Владимировнаның мұрагері.

Тууы және отбасы

Принц Иоахим 1890 жылдың 17 желтоқсанында, оның әкесі Германия императоры болғаннан кейін екі жыл өткен соң, Берлин қаласының орталық бөлігіндегі Берлин сарайында дүниеге келді. Ол император Вильгельм II және оның бірінші әйелі, Шлезвиг-Гольштейн ханшайымы Августа Викторияның алтыншы және кенже ұлы болды.

Білім

Принц Иоахим балалық шағын Потсдамдағы Жаңа сарайда бауырларымен бірге өткізді, ал мектепке бару жылдарын анасының туған жері – Шлезвиг-Гольштейндегі Плён қаласындағы Принцхаус танымал оқу орнында өткізді, бұрын оның ағалары да осылай оқыған болатын.

Неке

1916 жылы 11 наурызда Берлинде Жоахим Ангальт ханшайымы Мария Августаға (10 маусым 1898 – 22 мамыр 1983), Ангальт герцогы Эдуард пен оның әйелі, Саксен-Альтенбург князы Морицтің қызы Люиза Саксен-Альтенбургтың қызы болып үйленді. Ол және Мария Августа өткен жылдың 14 қазанынан бері күйеу болып келісім шарт жасасқан еді. Той Беллвью сарайында өтті, оған Жоахимнің әкесі мен анасы, Ангальт герцогы мен герцогинясы, сондай-ақ басқа да туыстары қатысты. Олар қарапайым лютерандық рәсім өткізді. Жұптың бір ұлы болды – Карл Франц Йозеф Вильгельм Фридрих Эдуард Пауль (15 желтоқсан 1916, Потсдам – 22 қаңтар 1975, Чили, Арика қаласы). Олардың немересі, ханзада Франц Вильгельм, Ресей императорлық тағына талапкер Мария Владимировнаға үйленді.

Грузия

Грузия 1917 жылғы Ресей революциясынан кейін тәуелсіздік жариялаған соң, Иоахим неміс өкілі граф Фридрих Вернер фон дер Шуленбург пен грузин монархистері тарапынан Грузия тағына үміткер ретінде қысқа мерзімге қарастырылды.

Литва

Литва Кеңесі 1918 жылғы 16 ақпанда Литваның тәуелсіздігін жариялады, бірақ неміс әскерлерінің елде болуына байланысты кеңес үкімет, полиция және басқа мемлекеттік институттарды құра алмады. Немістер Литваны Германия империясына, әсіресе Пруссияға қосу бойынша әртүрлі ұсыныстар жасады. Осы ұсыныстардың бірі Литва тағын Иоахимге беру еді. Литвалықтар бұл идеяға қарсылық көрсетіп, жеке конституциялық монархия құру арқылы тәуелсіздіктерін сақтап қалуға үміттенді. 1918 жылғы 4 маусымда олар Литва тағын Урах герцогы Вильгельм Карлға ұсынуға дауыс берді.

Ажырасу және қайтыс болу

1918 жылы қарашада Германиядағы революциядан кейін император тақтан басқа мәжбүр болды, осылайша Иоахим өз атақтары мен лауазымынан айырылды. Жаңа мәртебесіне, қарапайым адамға айналуға көне алмай, ол терең депрессияға түсті. 1918 жылғы 31 мамырда Иоахимды психиатр Роберт Гаупп қарап тексерді, ол берген баяндамасында оның "ру және дене жағынан емделмейтін ауруға шалдыққандығын, өте оңай эмоциялық және сексуалдық тұрғыдан қозғандығын" және "өзін-өзі бақылауын жоғалтып, зор күшпен, бақыланбайтын ашу шақыруларына бейім екенін" жазды. Ажырасудан кейін Иоахим 1920 жылғы 18 шілдеде Потсдамда өзін атты. Бір дерек көздің тірісінде ол қаржылық қиындықтарға тап болып, "қатты депрессиядан" зардап шеккенін хабарлайды. Оның інісі, Пруссияның ханзадасы Эйтель Фридрих, оның "аса ауыр деменциядан" күйрегенін айтты. Император Вильгельм ұлының өзін-өзі өлтіргені туралы хабарды естігенде ашуға булықты: "Осы басыбайлы бізге де, әсіресе анасына осындай жамандық жасады!" À la suite, 4. Gardegrenadierlandwehrregiment (Гренадерлер гвардиясының 4-ші резервтік полкі)

Көркем әдебиеттегі портрет

Принц Иоахимді 2021 жылғы Disney фантастикалық әрпетес фильмі «Жungle Cruise»-де америкалық актер Джесси Племонс сомдады.