Кіріспе

Зәрдегі ауыруды басады.

Феназопиридин – бүйрек арқылы зәрмен шығарылатын, зәр жолдарына жергілікті анальгетикалық әсер ететін дәрі. Ол көбінесе зәр жолдарының инфекциясы, операциясы немесе зәр жолдарының жарақатынан туындаған ауыру, тітіркену немесе зәр шығаруға жедел қажеттілік сезіміне көмектеседі. 2021 жылы АҚШ-та 700 000-нан астам рецепт бойынша тағайындалған 285-ші ең көп қолданылатын дәрі болды.

Медициналық қолданыстар

Феназопиридин несеп жолдарына жергілікті анальгетикалық әсер етеді. Ол кейде емдеудің басында дереу симптомдарды жеңілдету үшін антибиотик немесе басқа инфекцияға қарсы препараттармен бірге қолданылады. Феназопиридин инфекцияларды немесе зақымдануды емдемейді, ол тек симптомдарды басуға арналған. Бактерияға қарсы емдеудің алғашқы екі күнінен артық қолдану ұсынылмайды, себебі ұзақ қолдану симптомдарды жасыруы мүмкін.

Жанама әсерлер

Феназопиридин несептің түсін айқын өзгертеді, әдетте, қою қызғылт немесе қызыл түске дейін. Бұл әсер жиі кездеседі және зиянсыз, тіпті дәрі-дәрмектің организмде болуын анықтайтын маңызды көрсеткіш. Феназопиридин қолданушылар контактілі линзалар тағудан аулақ болуы керек, себебі ол контактілі линзалар мен маталарды қайтымсыз түрде бояуы мүмкін. Сондай-ақ, ол тиген жерлерде сары-қызғылт түсті дақтар қалдырады. Кейбір адамдар мұны несепте қан болуымен жаңылыстыруы мүмкін. Феназопиридин бас ауруы, асқазанның бұзылуын (әсіресе тамақпен бірге қабылдамағанда) немесе бас айналуын тудыруы мүмкін. Сирек жағдайларда, ол теріде немесе көздің қарындарындағы пигменттің өзгеруіне, көзге түсетін сарғыш түске айналуына себеп болуы мүмкін. Бұл бүйректер арқылы шығарылудың төмендеуіне байланысты, нәтижесінде дәрі теріде жиналып қалады және әдетте қолдануды тоқтату қажеттігін көрсетеді. Глюкоза-6-фосфат дегидрогеназа жетіспеушілігі бар адамдар феназопиридинді қабылдамауы керек, себебі ол тотығу стресінен туындаған гемолизді (қызыл қан клеткаларының бұзылуын) тудыруы мүмкін. Ол артық дозаланғанда және тіпті қалыпты дозада да метагемоглобинемияны тудыруы мүмкін. Бір жағдайда пациентте метагемоглобин редуктазаның деңгейі төмен болған, бұл оның осы жағдайға бейімділігін көрсетеді. Сондай-ақ, ол сульфемоглобинемияны тудыруы мүмкін екені хабарланған. Феназопиридин – азо бояғышы. Бұрын мата, баспа және пластик өндірісінде қолданылатын басқа азо бояулары, қатерлі ісік тудыруы мүмкін канцерогендер ретінде қарастырылған, соның ішінде көпіршік бездің қатерлі ісігі де. Феназопиридиннің адамдарда қатерлі ісікке себепкер екені дәлелденбеген, бірақ жануарлар моделіндегі зерттеулер оның қатерлі ісікке әкелуі мүмкін екенін көрсетеді.

Жүктілік

Бұл дәрі жануарлар моделінде ешқандай қолайсыз реакция көрсетпеді, бірақ адамдарға қатысты сынақтар өткізілген жоқ.

Әрекет ету механизмі

Феназопиридиннің әсер ету механизмі толыққанды зерттелмеген, оның организммен өзара әрекеттесуі туралы негізгі мәліметтер ғана бар. Химиялық заттың несеп жолдарының шырышты қабығына тікелей жергілікті анальгетикалық әсері бар екені белгілі. Ол бүйректер арқылы зәрмен тез шығарылады. Адам организмінде гидроксилдеу – метаболизмнің басты түрі, ал азобайланыс көбінесе бұзылмайды. Ауызға қабылдаған дозаның шамамен 65% өзгермеген күйінде зәрмен тікелей шығарылады.