Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Медициналық процедура; уретра арқылы несеп көпіршігінің эндоскопиясы.
Medical procedure; endoscopy of the urinary bladder via the urethra
Цистоскопия – уретра арқылы несеп көпіршігінің эндоскопиясы. Ол цистоскоппен жүргізіледі. Уретра – несепті несеп көпіршігінен организмнен сыртқа тасымалдайтын түтік. Цистоскоп телескоп немесе микроскоп сияқты линзалармен жабдықталған. Бұл линзалар дәрігерге несеп жолдарының ішкі беттерін қарауға мүмкіндік береді. Кейбір цистоскоптарда оптикалық талшықтар (икемді шыны талшықтар) қолданылады, олар аспаптың ұшынан кескінді басқа жағындағы қарау құралына жеткізеді. Цистоскоптар балалар мен ересектерге арналған, қарындаштай жуандықтан шамамен 9 мм-ге дейін болады және ұшында жарық бар. Көптеген цистоскоптарда несеп жолдарының мәселелерін емдеу үшін басқа құралдарды бағыттауға арналған қосымша түтікшелер бар. Цистоскоптың икемділігіне қарай екі негізгі түрі бар – икемді және қатты цистоскопия. Икемді цистоскопия екі жынысқа да жергілікті анестезиямен жүргізіледі. Әдетте, жергілікті анестетик, көбінесе ксилокаин гелі (көбінесе Anestacon және Instillagel деген аттармен таныс) қолданылады. Процедураны бастағанға дейін 5-10 минут бұрын дәрі-дәрмек уретра арқылы несеп жолына енгізіледі. Қатты цистоскопия да осы жағдайларда жасалуы мүмкін, бірақ көбінесе, әсіресе ер адамдарда зондтан туындаған ауырсынуға байланысты жалпы анестезиямен жүргізіледі. Қатты цистоскоптың қабығының өлшемдері: 17 Fr калибрлі (диаметрі 5,7 мм), 19 Fr калибрлі (диаметрі 6,3 мм) және 22 Fr калибрлі (диаметрі 7,3 мм).
Cystoscopy is endoscopy of the urinary bladder via the urethra. It is carried out with a cystoscope. The urethra is the tube that carries urine from the bladder to the outside of the body. The cystoscope has lenses like a telescope or microscope. These lenses let the physician focus on the inner surfaces of the urinary tract. Some cystoscopes use optical fibres (flexible glass fibres) that carry an image from the tip of the instrument to a viewing piece at the other end. Cystoscopes range from pediatric to adult and from the thickness of a pencil up to approximately 9 mm and have a light at the tip. Many cystoscopes have extra tubes to guide other instruments for surgical procedures to treat urinary problems. There are two main types of cystoscopy—flexible and rigid—differing in the flexibility of the cystoscope. Flexible cystoscopy is carried out with local anaesthesia on both sexes. Typically, a topical anesthetic, most often xylocaine gel (common brand names are Anestacon and Instillagel) is employed. The medication is instilled into the urethra via the urinary meatus five to ten minutes prior to the beginning of the procedure. Rigid cystoscopy can be performed under the same conditions, but is generally carried out under general anesthesia, particularly in male subjects, due to the pain caused by the probe. The sizes of the sheath of the rigid cystoscope are 17 French gauge (5.7 mm diameter), 19 Fr gauge (6.3 mm diameter), and 22 Fr gauge (7.3 mm diameter).
Ерлер мен әйелдердің несеп жолдары
Егер пациенттің тасы несеп жолының жоғары бөлігінде тұрса, дәрігер несеп көпіршігі арқылы несепке кіретін жолға дейін жететін, әлдеқайда жіңішке калибрлі уретоскопты пайдаланады. (Уретер – бүйректен несеп көпіршігіне несепті тасымалдайтын түтік.) Дәрігер содан кейін тасты көріп, оны уретоскоптың қосымша түтігі арқылы енгізілген сымдағы кішкентай себетпен алып тастай алады. Егер тас үлкен болса, дәрігер уретоскоптың қосымша түтігін лазер сәулесін жеткізетін иілгіш талшықты созу үшін пайдаланады, бұл тасты кішірек бөліктерге бөлдіреді, олар несеппен бірге организмнен шығып кетеді.
If a patient has a stone lodged higher in the urinary tract, the physician may use a much finer calibre scope called a ureteroscope through the bladder and up into the ureter. (The ureter is the tube that carries urine from the kidney to the bladder.) The physician can then see the stone and remove it with a small basket at the end of a wire that is inserted through an extra tube in the ureteroscope. For larger stones, the physician may also use the extra tube in the ureteroscope to extend a flexible fiber that carries a laser beam to break the stone into smaller pieces that can then pass out of the body in the urine.
Сынау әдістері
Дәрігерлер арнайы нұсқаулар бере алады, бірақ көп жағдайда емделушілер қалыпты түрде тамақтануға және тексеруден кейін күнделікті қызметтеріне оралуға мүмкіндік алады. Кейде пациенттерден инфекцияны тексеру үшін тексеру алдында зәр үлгісін беру сұралады. Мұндай пациенттердің тесттің осы бөлігіне дейін белгілі бір уақыт бойы зәр шығармауы қажет. Пациенттер денесінің төменгі бөлігін жабатын киімдерін шешіп тастауы керек, бірақ кейбір дәрігерлер тексеру кезінде пациенттің ауруханалық көйлек киюін және төменгі бөлігін стерильді матамен жабуын қалайды. Көп жағдайда пациенттер тік жатып, аяқтарын сәл жайып жатады. Кейде пациенттің тізелерін көтеру қажет болуы мүмкін. Бұл әсіресе қатты цистоскопия тексеруі кезінде жиі кездеседі. Иілгіш цистоскопия процедурасында пациент көбінесе есінде болады және ыңғайсыздықты азайту үшін жергілікті анестезия қолданылады. Қатты цистоскопия қажет болған жағдайларда пациентке жалпы анестезия жасалуы мүмкін, себебі бұл процедура, әсіресе ерлер үшін, көбірек дискомфорт тудыруы мүмкін. Дәрігер, медбике немесе техник несеп жолының айналасын тазалап, жергілікті анестезия жағады. Жергілікті анестезия тікелей түтікшеден немесе инесіз шприцтен несеп жолына енгізіледі. Көбінесе теріні хлоргексидинмен дезинфекциялайды. Уретероскопиядан өтетін пациенттерге жұлындық немесе жалпы анестезия жасалуы мүмкін. Дәрігер цистоскоптың ұшын ақырындап несеп жолына енгізіп, оны кілегейге дейін баяу жылжытады. Бұл процедура ерлерге қарағанда әйелдерге аз ауыр тиеді, себебі ерлердің несеп жолы ұзын және тар болады. 2019 жылғы әдебиеттерге жасалған жүйелі шолу нәтижелеріне сәйкес, несеп жолына лидокаин енгізу ерлердегі бұл процедураның ауырлығын едәуір азайтады. Жазулы бұлшықеттерді босаңсыту процедураның осы бөлігін жеңілдетуге көмектеседі. Цистоскоп арқылы стерильді сұйықтық (су, физиологиялық ерітінді немесе глицин ерітіндісі) кілегейге ақырындап құйылып, оны кеңейтеді, осылайша дәрігер кілегей қабырғасын жақсырақ көреді. Кілегей толып, сыйымдылығына жеткенде, пациенттер көбінесе аздап ыңғайсыздық сезінеді және зәр тастауға ниеттейді. Цистоскопты енгізуден алып тастауға дейінгі уақыт бірнеше минутты құрауы мүмкін, немесе егер дәрігер тас тапса және оны алып тастауды шешсе, немесе биопсия қажет болса, процедура ұзаруы мүмкін. Биопсия жасау (микроскоппен қарау үшін кішкентай тіндің үлгісін алу) процедураны ұзартады. Көп жағдайда, дайындықпен қоса, барлық тексеру шамамен 15-20 минутқа созылады.
Physicians may have special instructions, but in most cases, patients are able to eat normally and return to normal activities after the test. Patients are sometimes asked to give a urine sample before the test to check for infection. These patients should ensure that they do not urinate for a sufficient period of time, such that they are able to urinate prior to this part of the test. Patients will have to remove their clothing covering the lower part of the body, although some physicians may prefer if the patient wears a hospital gown for the examination and covers the lower part of the body with a sterile drape. In most cases, patients lie on their backs with their knees slightly parted. Occasionally, a patient may also need to have his or her knees raised. This is particularly true when undergoing a Rigid Cystoscopy examination. For flexible cystoscopy procedures the patient is almost always alert and a local anesthetic is applied to reduce discomfort. In cases requiring a rigid cystoscopy it is not unusual for the patient to be given a general anesthetic, as these can be more uncomfortable, particularly for men. A physician, nurse, or technician will clean the area around the urethral opening and apply a local anesthetic. The local anesthetic is applied direct from a tube or needleless syringe into the urinary tract. Often, skin preparation is performed with chlorhexidine. Patients receiving a ureteroscopy may receive a spinal or general anaesthetic. The physician will gently insert the tip of the cystoscope into the urethra and slowly glide it up into the bladder. The procedure is more painful for men than for women due to the length and narrow diameter of the male urethra, and results of a 2019 systematic review of the literature found that intraurethral lidocaine greatly reduces this painful procedure in men. Relaxing the pelvic muscles helps make this part of the test easier. A sterile liquid (water, saline, or glycine solution) will flow through the cystoscope to slowly fill the bladder and stretch it so that the physician has a better view of the bladder wall. As the bladder reaches capacity, patients typically feel some mild discomfort and the urge to urinate. The time from insertion of the cystoscope to removal may be only a few minutes, or it may be longer if the physician finds a stone and decides to remove it, or in cases where a biopsy is required. Taking a biopsy (a small tissue sample for examination under a microscope) will also make the procedure last longer. In most cases, the entire examination, including preparation, will take about 15 to 20 minutes.
Көк жарық
Көк жарық цистоскопиясында гексил амин левулинат гидрохлориді несеп көпіршігіне фотосезіктендіргіш зат енгізіледі. Көк жарық цистоскопиясы жарық көзін қамтиды, ал жарық бақылауға алынатын аймақты жарықтандыру үшін эндоскопқа қосылған сұйық жарық кабелі арқылы беріледі. Фотосезіктендіргіш зат уротелийден емес, қатерлі клеткаларда порфириндерді жинақтауға бейімделеді. Келесі көк жарықпен жарықтандыру кезінде жаңа түзілімдер қызыл түспен флуоресценцияланып, ісіктерді көруге мүмкіндік береді. Көк жарық цистоскопиясы бұлшық қабатына енбеген несеп көпіршігінің папиллярлық қатерлі ісігін анықтау үшін қолданылады.
In blue light cystoscopy hexyl aminolevulinate hydrochloride is instilling a photosensitizing agent, into the bladder. The blue light cystoscopy contains a light source and light is transmitted through a fluid light cable connected to an endoscope to light up the area to be observed. The photosensitizing agent preferentially accumulates porphyrins in malignant cells as opposed to nonmalignant cells of urothelial origin. Under subsequent blue light illumination, neoplastic lesions fluoresce red, enabling visualization of tumors. The blue light cystoscopy is used to detect non muscle invasive papillary cancer of the bladder.
Процедура алдында
1990 жылдардың басына дейін процедураны жүргізетін дәрігердің инфекцияны болдырмау үшін бірнеше күнге антибиотик тағайындауы әдеттегі практика болды. Осы уақыттан бері көптеген урологтар цистоскопия жасау алдында және операцияға дайындық ретінде "несептің C & S" (бактериялық/саңырауқұлақтық егістермен несеп талдауы және антиинфекциялық препараттарға сезімталдықты тексеру) тапсыруды ұсынады. Тестілеу нәтижелеріне және басқа жағдайларға байланысты, дәрігер цистоскопиядан 3 күн бұрын басталатын 10-14 күндік антибиотиктер немесе басқа антиинфекциялық емді тағайындауы мүмкін, себебі бұл процедурадан бұрын несеп жолының қабынуын азайтуға көмектеседі. Бұл тәсіл процедура кезінде кездейсоқ инфекцияның алдын алу арқылы қосымша пайда әкелуі мүмкін. Ересектерге цистоскопия жасау кезінде зәр жол инфекциясын болдырмау үшін антибиотиктер тағайындалғанда, олар қанға таралатын және несеп көпіршігімен шектелген инфекциялардың қаупін азайтуы мүмкін. Дегенмен, антибиотиктердің қанға сіңіп бара жатқан қауырсың инфекциялар қаупіне тигізер әсері шамалы немесе жоқ болуы мүмкін. Қолда бар мәліметтерге сәйкес, антибиотиктердің қанағаттандырмас салдары байқалмайды және шағын жағымсыз әсерлердің пайда болуына да әсер етпейді, бірақ бұл тұжырымдарды растау үшін қосымша зерттеулер қажет. Тасбақалар мен құстарда цистоскопияның қосымша құндылығы бар, себебі олардың несеп қуығының қабырғасы жұқа болғандықтан ішкі органдарын қарауға мүмкіндік береді. Жасы кішкентай адамдарда, сыртқы морфологиялық белгілерді қарау арқылы жынысын анықтау мүмкін болмаған жағдайда, бұл техника жыныс бездерін инвазиялық емес түрде қарауға және осылайша жынысын анықтауға мүмкіндік береді.
Prior to the early 1990s, it was common practice for the physician performing the procedure to prescribe an antibiotic to take for a few days to prevent an infection. Since that time, many urologists will order a "urine C & S" (urinalysis with bacterial/fungal cultures and testing for sensitivities to anti infective medications) prior to the performance of the cystoscopy, and as part of the pre operative workup. Depending on the results of the testing and other circumstances, he or she may elect to prescribe a 10 to 14 day course of antibiotic or other anti infective treatment, commencing 3 days before the cystoscopy is to be performed, as this may alleviate some inflammation of the urethra prior to the procedure. This practice may provide an additional benefit by preventing an accidental infection from occurring during the procedure. When antibiotics are given for UTI prevention in adults undergoing a cystoscopy, they may reduce the risk of infections that go into the bloodstream and infections limited to the bladder. However, antibiotics may have little to no effect on only the risk of serious infections that go in the bloodstream. From review data, antibiotics do not appear to cause serious unwanted side effects or affect the occurrence of minor side effects, but more research is needed to confirm these findings. In turtle and tortoises, cystoscopy has additional value as it permits the visualisation of internal organs due to the thin urinary bladder wall. In young individuals in which sex determination would not be feasible by visualisation of external morphologic features, this technique permits noninvasive visualisation of gonads, and therefore sex determination.