Royalex: Құрама материалдың тарихы мен қасиеттері

Кіріспе

Композиттік материал. Royalex – винилдің сыртқы қабаты мен қатты акрилонитрил-бутадиен-стирол (ABS) пластигі және ABS көбігінен тұратын композиттік материал болатын. Қабаттар жылумен өңдеу арқылы біріктірілген. Ол берік, орташа бағалы каноэлер жасауға қолданылды. Оның өндірушісі 2014 жылы материалды өндіруді тоқтатты.

Даму

Royalex негізінен стандартты қатты ABS табақтарынан тұратын «сэндвич» құрылымды материал болып табылады, оның ішкі қабатында вакуумдық қалыптауға дейін қыздыру кезінде көбіктікке айналатын ABS қабаты бар. Осылайша Royalex кез келген қолданысқа қажетті қалыңдыққа икемделеді. Қосымша табақтар қосып, қажетті қалыңдыққа жетуге болады. ABS материалдың ультракүлгін сәулелерге төзімділігі төмен болғандықтан, әдетте, сыртқы қабатына ультракүлгін сәулелерге төзімді винил жабылады. Бұл винил өзіндік түсті немесе боялған болуы мүмкін. ABS – резеңке мен термопластиктен жасалған сополимер: акрилонитрил, бутадиен, стирен. Оны US Rubber Co компаниясының Чикагодағы зауытында Боб Пулли жасаған және ол бастапқыда Royalite деп аталған. Кейін US Rubber компаниясы Uniroyal болып өзгертілді, бұл олардың бұрын жеке атаулары болған бүкіл әлемдік кәсіпорындарын біріктіретін жалпы атау болды. Боб Пулли және оның әріптестері Royalite-қа көбіктік қасиеттерді қосу жұмысын жалғастырды. Бұл жұмыс Индиана штатының Варшава қаласындағы Uniroyal зауытында жүзеге асырылды. Нәтижесіндегі өнімге кеңейтілген орталық қабатын ескере отырып, Royalex деп ат қойылды. Материал өте берік және әмбебап болғанымен, қолда бар баламалы материалдармен салыстырғанда қымбатқа түсті. Дегенмен, көптеген өндірістер Royalex-ті сынап көруге қызығушылық танытты. Одан жасалған өнімдердің ішінде екі бөліктен құралған катерлер (вакуумдық қалыптау арқылы жасалған), White Motors компаниясының шектеулі сериядағы трактор кабиналары бар. Сондай-ақ, танымал Cord Deusenberg көлігінің көшірмесін жасау үшін компания құрылды. 1965 жылы Ford компаниясының бас дизайнері Джин Бординат Royalex-тен тұжырымдамалық автомобиль жасады, ол «Ford XP Bordinat Cobra» деп аталды. Авторы осы екі көлікті Лондонға, Англияға, Халықаралық пластикалық көрмеге алып барды және сол кездегі ірі автомобиль өндірушілеріне көрсетті. Royalex өте мықты болғанымен, күшті соққыға ұшқанда деформацияға ұшырауы мүмкін. Мұндай жағдайда, деформацияны түзету үшін қолмен ұсталатын ыстық ауа тапаншасын қолданып, орталық қабатты қайтадан кеңейтіп, деформацияны жоюға болады. Материалдың құны, сондай-ақ Royalex-ті пайдаланғанда қолдануға болатын ерекше құрылыс технологиясының қажеттілігі, оның кең көлемде өндіріске енгізілуіне кедерілді. Соңында, қарапайым каноэ корпустары негізгі өнімге айналды. Тағы бір себебі, Uniroyal империясының тарауынан кейін өнім мамандары жоғалып, бұл концепцияны дамытуға арналған команда болмады. Royalex 1970 жылдары Uniroyal компаниясымен әзірленген. 2000 жылы Spartech Corporation Uniroyal Royalex Manufacturing Division компаниясын сатып алып, Индиана штатының Варшава қаласындағы зауытында Royalex өндіру құқығын алды. 2013 жылы Огайо штатының Авон-Лейк қаласындағы PolyOne пластик компаниясы Spartech компаниясын сатып алып, төмен өндіріс көлеміне байланысты Royalex өндірісін тоқтату туралы шешім қабылдады. Royalex-тің соңғы табақтары 2013 жылдың желтоқсан айында зауыттан жөнелтілді. Егер жаңа өндіруші пайда болмаса, 2015 жылға дейін сауда орындарындағы Royalex каноэлері сатылып бітуі мүмкін. Бұл материалдан жасалған каноэлер Esquif және Swift, Wenonah сияқты бірнеше өндірушілерден алуға болады.

Royalex is basically a board comprising a 'sandwich' of standard rigid ABS sheets in the core of which is an ABS layer designed to foam/expand during the heating stage prior to vacuum forming. Thus Royalex can be designed to form virtually any finished thickness to suit the end application. One just adds extra sheets. Since ABS has a poor resistance to UV a thin outer layer of UV resistant vinyl is generally included. This can be self coloured or painted. ABS is a copolymer of rubber and thermoplastic: Acrylonitrile, butadiene, styrene. It was developed at US Rubber Co's Chicago plant by Bob Pooley and was simply called Royalite. US Rubber was later renamed Uniroyal a blanket name to encapsulate their worldwide enterprises, which previously had separate names. Later, Bob Pooley and associates continued work on Royalite to introduce a foaming/expandable element. This was accomplished at the Uniroyal plant in Warsaw, Indiana. The resulting product was named Royalex to recognise the expanding core. Although extremely versatile as well as being very tough, the material was expensive compared to available alternatives. Even so, many industries were attracted to evaluate Royalex. Items produced included Caravans (vacuum formed in two halves) the top was a mirror image of the base so that only one forming tool was required. White Motors introduced a limited run of tractor cabs. A company was formed to produce a repro of the famous 'Coffin nosed' Cord Deusenberg. Gene Bordinat, Chief Designer at Ford designed a concept car in Royalex in 1965. This resulted in the 'Ford XP Bordinat Cobra'. The writer brought both of these cars to London, England to show at the International Plastics Exhibition and for exposure to the then extensive automotive producers. Royalex was extremely tough but if hit hard enough could be dented. If this happened such dents could be recovered by applying a hand held hot air gun which re expanded the core to blow out the dent. The cost, as well as the need to accost a different build technique when using Royalex, mitigated against its acceptance in large scale production and eventually simple canoe bodies became the main product. An additional reason was that following the breakup of the Uniroyal empire, product specialists were lost and there was no longer a team to drive the concept. Royalex was developed by Uniroyal in the 1970s. In 2000 the Spartech Corporation took over the Uniroyal Royalex Manufacturing Division and secured the rights to manufacture Royalex at their factory in Warsaw, Indiana. In 2013, plastics company PolyOne, of Avon Lake, Ohio purchased Spartech, and decided to shut down Royalex production due to its low volume. The last sheets of Royalex were shipped from the factory in December, 2013. If another manufacturer does not emerge, existing Royalex canoes in retail outlets may be sold out by 2015. Canoes in the material are available from Esquif and several other manufacturers, including Swift and Wenonah.

Қолданылуы

Роялекстің ең көп танымал қолданылуы – каноэ корпустарын жасау. Роялекс полиэтилен сияқты осы мақсатқа пайдаланылатын композитті емес пластиктерге қарағанда жеңіл, күн сәулесінен келетін ультракүлгін сәулелерге төзімді, мықтырақ және құрылымдық жадысы жақсы. Бұған қоса, ол алюминийге қарағанда салқын немесе ыстық ауа райында тыныш және қолдануға ыңғайлы, каноэші Кент Форд оны «шулы, ауыр және ыстық» деп сипаттаған. Кент Фордтың сөзіне сүйенсек, «Роялекс жұмсақ, тыныш және тастақ жерде сырғанақ, ал оқтың шеттері жеңіл болса, аса ауыр емес». Дегенмен, Royalex каноэлері алюминий каноэлерінен немесе дәстүрлі қалыптау немесе рото-қалыптау арқылы жасалған полиэтилен корпустардан жасалған каноэлерге қарағанда қымбат. Роялекс кевлар немесе көміртек талшықтарынан жасалған талшықты күшейтілген композиттердей жеңіл болмайды, сондықтан жоғары өнімділікке арналған қалауға қолайсыз. Алайда, Роялекс кевлар немесе көміртек талшығынан арзан, сонымен қатар тастақ өзендерде жақсырақ тозуға төзімді.