Кіріспе
Гай Эдриана Вандер Ягт (1931 жылдың 26 тамызы – 2007 жылдың 22 маусымы) – Мичиган штатының республикалық саясаткері. Ол АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі және Ұлттық республикалық конгресс комитетінің төрағасы болды. Президент Никсон Вандер Ягтті «Американың ең жақсы сөйлеушісі» деп сипаттады, ал «Үй салушылар конвенциясының» продюсері де осы пікірді қолдады: «Мен 26 жылдан бері осы саланың қызметкерімін, Колин Пауэлл, Маргарет Тэтчер және Джордж Буш сияқты көптеген көрнекті тұлғалармен жұмыс істедім, бірақ Вандер Ягт біздің ең жақсы сөйлеушіміз болды». Рональд Рейган: «Кейбіреулер мені ұлы коммуникатор дейді, бірақ Вашингтондағы сегіз жылдық қызметімде ең қорқатын нәрсе – Гай Вандер Ягттан кейін трибунаға шығу болды» деген сөздерін айтқан.
Guy Adrian Vander Jagt (,/v//æ//n//d//ər// /'/dʒ//æ//k/ VANdər JAK; August 26, 1931 – June 22, 2007) was a Republican politician from Michigan. He was a member of the U. S. House of Representatives and Chairman of the National Republican Congressional Committee. Vander Jagt was described by President Nixon as "the best public speaker in America," a sentiment echoed by the producer of the Homebuilder's Convention: "I've been doing this for 26 years and have worked with Colin Powell, Margaret Thatcher and George Bush and many other greats and Vander Jagt was by far the best speaker we ever had." Ronald Reagan was quoted as saying "some call me the great communicator but if there was one thing I dreaded during my eight years in Washington it was having to follow Guy Vander Jagt to the podium."
Ерте өмір және білім
Вандер Ягт Мичиган штатының Кадиллак қаласында Мари мен Гарри Вандер Ягттың отбасында дүниеге келді, Гарри – голландиялық иммигрант. Гарри ферма шаруасымен айналысты, ал Гай жас кезінде Кадиллак маңындағы отбасылық шаруа қожалығында жұмыс істеді. Оның көпшілік алдында сөйлеу қабілеті Кадиллак орта мектебінде оқып жүргенде Тастин пресвитериан шіркеуінде уағыз айтуды бастағанда байқалды. 1953 жылы ол Голландиядағы Хоуп колледжін бітірді. Хоуп колледжінде оқыған кезінде үш жыл бойы Мичиган штатының дебаттар чемпионы атанды және соңғы курста Ұлттық ораторлық чемпионатын жеңіп алды. Сондай-ақ ол соңғы курста студенттік кеңестің төрағасы болып сайланды және WHTC радиосында диджей болып жұмыс істеді. Вандер Ягт Йель діни мектебіне түсіп, 1955 жылы B. D. дәрежесін алды. 1956 жылы Германияның Бонн университетінде бір жыл оқуға Ротари қорының стипендиясын жеңіп алды. Батыс Мичиганға оралғаннан кейін Вандер Ягт қысқа мерзімге Кадиллак қауымдық шіркеуінің уақытша пасторы болып қызмет етті, содан кейін WWTV телеарнасында жаңалықтарды оқушы және жаңалықтар директоры болып жұмыс істеді. Ол әр хабарламаның мәтінін жатқа білгені айтылады. Кейін Вандер Ягт Вашингтондағы Джорджтаун университетінде заң білімін алу үшін оқуға түсті, бірақ көп ұзамай Мичиган университетінің заң мектебіне ауысып, 1960 жылы заңгерлік дәрежесін алды. Ол Гранд-Рапидсте заңгерлік практикасын бастады.
Мемлекеттік Сенат
1964 жылы ол Мичиган штатының сенатына сайланды. 1966 жылдың сәуір айында АҚШ сенаторы Патрик В. Макнамараның қайтысынан кейін Вандер Ягт, республикашыл Роберт П. Гриффин мен Лерой Аугенштейн сияқты, бос АҚШ Сенаты орнына тағайындалуға басты үміткерлердің бірі болды. Мичиган губернаторы Джордж Ромни консенсус үміткерді анықтау үшін талаптар қойды, оның ішінде кемінде 65% қолдау болуы керек еді. Ешкімнің бұл талапты орындамайтыны анық болған соң, Вандер Ягт сайлаудан бас тартып, мамыр айында Сенатқа тағайындалған Гриффинге қолдау көрсетті. Өз кезегінде Вандер Ягт Мичиганның 9-шы округінде Гриффиннен кейінгі орынға үміткер болды, бұл округ оның Кадиллақтағы үйінен бастап Мичиган көлінің жағалауымен Маскегон және Гранд-Рапидс маңындағы қалаларға дейін созылды. Вандер Ягт 1966 жылдың 8 қарашасында екі сайлауға қатысты – Гриффиннің мерзімінің қалған бөлігі үшін арнайы сайлау және толық екі жылдық мерзімге сайлау. Ол екеуін де сәтті жеңіп, 12 рет қайта сайланды, Мичиганның ең республикалық округі саналатын бұл округте ешқашан күшті қарсылыққа тап болған жоқ.
Комитеттер
Оның алғашқы тағайындамаларының бірі АҚШ ғарыш бағдарламасы дамып келе жатқанда және Айға қонуға әкелген Ғылым және Астронавтика жөніндегі Палата комитетіне болды. Табиғатты қорғау және ұлттық ресурстар жөніндегі кіші комитетте ол өзінің үйіне жақын орналасқан Sleeping Bear Dunes Ұлттық көл жағалауын құруға жұмыс істеді, бірақ кейіннен саябақтың нашар басқарылуы "жерді иелену процесінің ең жағымсыз тұстарының бірі" екенін айтты. Сыртқы істер комитетінің мүшесі ретінде президент Ричард Никсон оны Африка мен Азияға саудалық миссияларға жіберді. Вандер Джагт 1974 жылы Жолдар мен құралдар комитетіне тағайындалды, онда ол Сауда және арнайы кіріс шаралары жөніндегі кіші комитеттерде қызмет етті. Ол Палатадағы өмірінің бар сағатында осы комитетте жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол АҚШ Палатасы мен АҚШ Сенатының бірлескен салық комитетінде де қызмет етті.
Ұлттық басшылық
1980 жылы Вандер Ягт президенттікке үміткер Рональд Рейганның Детройттегі Республикалық ұлттық конвенцияда негізгі сөз сөйлеуі үшін таңдалды. Ол 16 шілде күні жазбасыз, тек жадына сүйене отырып сөз сөйледі. Ол вице-президенттікке үміткер болу мүмкіндігі қарастырылып жатқан болатын. Конвенциядағы сөйлегенінен алған күшті серпіліспен Вандер Ягт Аризона штатының өкілі Джон Дж. Родс бұл лауазымға қайта түсуден бас тартқаннан кейін, Палатадағы азшылық көшбасшысы лауазымына кандидат болды, бірақ Иллинойс штатының өкілі Боб Мишельге жеңіліп қалды. Вандер Ягт 1975 жылдан бастап Конгресстен кеткенге дейін Ұлттық Республикалық Конгресс Комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Вандер Ягт жас Ньют Гингричті Республикалық партияның ұзақ мерзімді жоспарлау комитетінің төрағасы етіп тағайындады, тіпті Гингрич әлі ант бермеген кезде, оны қазіргі комитет мүшелерінен озатып жіберді.
Конституцияның жиырма екінші түзетуін жою
1980 жылдардың аяғында Вандер Джагт АҚШ Конституциясының жиырма екінші түзетуін жоюға бастылық етті, ол президенттің өкілдік мерзімін екіге шектейді. "Рональд Рейган – барлық уақыттағы ең ұлы американ президенттерінің бірі, мен оны қызметте ұстағым келеді", – деп түсіндірді ол 1986 жылы мұндай науқанға қаржы жинау мақсатындағы хатында. 1986, 1987, 1989 және 1991 жылдары ол Конгресте осындай түзету жобасын ұсынды.
Кейінгі өмірі
1992 жылы Вандер Ягттың сайлау округі 2-ші округ деп қайта нөмірленді. 1966 жылы алғаш рет сайлауға түскеннен бері ол алғаш рет Herman Miller компаниясының бас директоры және оның сияқты голландиялық америкалық Пит Хоекстрадан күшті қарсыласқа тап болды. Хоекстра бұрын ешқашан сайлауға қатыспаған, бірақ округті велосипедпен аралап өтіп, танымал болды. Хоекстра сондай-ақ Вандер Ягттың Конгресте тым ұзақ отырғанын айтты; Вандер Ягт Хоекстра 13 жаста болғанда алғашқы сайлауын жеңіп алған. Хоекстра күтпеген үлкен жеңіске жетіп, алты ұпайдан астам артық дауыспен жеңді. Ол округтің халық саны көп оңтүстік бөлігінде, соның ішінде Мускегон және Гранд-Рапидс маңындағы қалалардағы қолдаушыларын толыққанды бақылады. Вандер Ягттың солтүстік бөлігіндегі нәтижелері бұл айырмашылықты жоюға жеткіліксіз болды. Вандер Ягт Кливленд қаласындағы BakerHostetler заң фирмасына жеке практикаға оралды. 2007 жылдың 22 маусымында 75 жасында Вашингтондағы хосписте қабықша безінің қатерлі ісігінен көз жұмды.