Кіріспе

Джон Денис Хастерт (John Dennis Hastert, 1942 жылы туған) - 1987 жылдан 2007 жылға дейін АҚШ Конгресс палатасының 51-ші спикері болған, 1999 жылдан 2007 жылға дейін АҚШ Конгресс палатасының 51-ші спикері болған, АҚШ-тың бұрынғы саясаткері, педагог, сотталған қылмыскер және бала жыныстық қылмыскер. Хастерт тарихта ең ұзақ уақыт қызмет еткен республикалық спикер болды. Демократтар 2007 жылы палатада көпшілікке ие болғаннан кейін Хастерт отставкаға кетіп, лоббист ретінде жұмыс істей бастады. 2016 жылы ол жасөспірімдерді жыныстық қорлаумен байланысты қаржылық қылмыстар үшін 15 айға бас бостандығынан айырылды. 2016 жылдың сәуірінде сотқа берілген өтініштерде федералды прокурорлар Хастерттің орта мектепте күресу жаттықтырушысы болған кезінде 14 жастағы кем дегенде төрт баланы қорлағандығын мәлімдеді. Сотта Хастерт өзінің жаттықтырушылары болған жігіттерді жыныстық қатынасқа түскенін мойындады. Ол АҚШ тарихында түрме жазасын өтеп жатқан ең жоғары лауазымды адам болды. Хастерттің әке жағынан Люксембург пен Норвегия, ал ана жағынан неміс ұрпағы бар. Хастерт Иллинойс штатының ауыл шаруашылығында өскен. Оның орта таптық отбасы шаруашылықпен қамтамасыз ету бизнесіне және отбасылық фермасына ие болды; Хастерт азық-түлік салып, ташып, шаруашылық жұмыстарын атқарды. Жас кезінде Хастерт Plainfield-дегі отбасылық ресторанның The Clock Tower-да ауысымда жұмыс істеді, онда ол жарма пісіруші болды. Хастерт қайта туылған мәсіхші болып, мектептің екінші жылында жасөспірім кезінде дүниеге келді. Хастерт Освего орта мектебінде оқыды, ол жерде ол жұлдызды күрескер және футболшы болды. 1967 жылы ол білім беру философиясы бойынша М.С. білімін Солтүстік Иллинойс университетінен (NIU) алды. Хастерттің топ мүшелерінің бірі Тони Подеста (сонда Чикаго шеңберіндегі Иллинойс университетінің жас демократтарының президенті) болды. Хастерт сол жерде 23 жасында, әлі де NIU-да оқып жүргенде жұмыс істей бастады. Хастерт мектептің күрес командасын 1976 жылы мемлекеттік титулға жеткізді және кейіннен Иллинойс жылдың жаттықтырушысы атанды. Хастерт 17 жыл бойы Йорквиллдің 540-шы Explorer Post-ындағы скаут еріктісі болды, ол мектеп мұғалімі және жаттықтырушы болған кезде. Хастерт зерттеушілермен бірге Гранд-Каньонға, Багам аралдарына, Миннесотаға және Ютадағы Грин-Риверге саяхатқа шыққан. Хастерт 82-ші округтен штаттық палатада үш мерзім қызмет етті, Әділет департаментінің арнайы кеңесшісі Хастерттің өз шоттарын асырып алу арқылы қылмыс жасады деп ойлауға ешқандай себеп жоқ деді. Хастерт көпшілік палатасының билеушісі Том ДеЛеймен тығыз қарым-қатынас орнатты және оны ДеЛейдің орынбасары ретінде кеңінен қарады. Палатада демократтар өкілі Питер ДеФацио бұл ережеге енгізілуді сынға алды; Хастерт оны қорғады. Спикер болып тағайындалған күні Хастертті Ассошиэйтед Пресс "жүректегі терең консервативті" деп сипаттады. AP хабарлағандай: "Ол - абортқа қарсы, салықты төмендетуді, Конституцияға теңгерімді бюджет түзетуін және өлім жазасын қолдаған евангелистік мәсіхші. Ол келесі санақ жүргізу үшін үлгі алу әдістерін қолдануға қарсы GOP күресіне жетекшілік етті. Оның пікірінше, бұл мәселеде "Құқық қорғау" ұйымы, "Христиандық коалиция", "Сауда палатасы" және "Ұлттық қарулы күштер" саяси жеңіс қоры 100 балл жинады. Америка консервативті одағы оған 88 балл берді. Сонымен қатар, либералды американдықтар Демократиялық іс-қимыл, Америка азаматтық бостандықтар одағы және AFLCIO және Teamsters сияқты еңбек ұйымдары Хастертке нөлдік ұпай берді. Табиғат қорғаушылар лигасы оған 13 балл берді". Ол қару-жарақ құқығын қорғаушы болды, ол Брэйдидің қолға қару қолдануды болдырмау туралы заңға және Федералдық шабуыл қаруына тыйым салуға қарсы дауыс берді. Бұл рөлде ол ине алмасу бағдарламаларына федералдық қаражатты алудан тыйым салу үшін науқан жүргізді. 101-ші конгресс (1989-1991) Үкіметтік операциялар; Қоғамдық жұмыстар және көлік; Балалар, жастар және отбасылар жөніндегі арнайы комитет 102-ші конгресс (1991-1993) Энергетика және сауда; Үкіметтік операциялар; Аштық 103-ші конгресс (1993-1995) Энергетика және сауда; Үкіметтік операциялар 104-ші конгресс (1995-1997) Бас көпшілік қамшысының орынбасары; Сауда; Үкіметтік реформа және қадағалау 105-ші конгресс (1997-1999) Бас көпшілік қамшысының орынбасары; Сауда; Үкіметтік реформа және қадағалау 106-шы конгресс (1999-2001) Спикер; Ұсыну рәсімдері жөніндегі бірлескен комитет 107-ші конгресс (2001-2003) 108-ші конгресс спикері (2003-2005) Спикер; Ақпарат (сайынан) 109-шы конгресс (2005-2007) Ақпарат (сайынан) спикері

Палата Төрағасы

1998 жылғы аралық сайлаулардан кейін, республикалық партия бес мандатты жоғалтып, Сенатта орын алуға қол жеткізе алмағаннан кейін, Грузия штатынан сайланған Төменгі палатаның спикері Ньют Гингрич спикерліктен қанағаттанды және 11-ші шақырылымға депутаттыққа түсуден бас тартты. Желтоқсанның ортасында Луизиана штатының өкілі Роберт Л. Ливингстон – Төменгі палатаның Ассигнованиелер комитетінің бұрынғы төрағасы және спикерлік лауазымға үміткер – Палата төрешісінің алдында жасаған күтпеген мәлімдемесінде, оның басқа біреумен болған қарым-қатынасы жариялы болғаннан кейін спикер болмайтынын мәлімдеді. Ливингстонның орнынан бас тартуы туралы ешқандай ескерту болмағанымен, Хастерт Ливингстонның мәлімдемесінен кейін бірден Палатада лоббилеуді бастады және сол күні түске дейін республикалық партия жетекшілерінің, соның ішінде Гингричтің, ДеЛейдің (ол «спикер лауазымын атқаруға тым бейтарап деп саналды») және Дик Армидің («әлсіз» деп саналды және партиялық тартыстардан зардап шекті) қолдауын алды. Лауазымды қабылдағанда Хастерт жаңа спикердің алғашқы сөзін спикер креслосынан жасау дәстүрін бұзып, орнына он жеті минуттық қабылдау сөзін Палатадан жасады. Хастерт келісімшіл тонды қабылдады және екі партиялық келісімге жетуге уәде берді, былай деді: «Проблемаларды шешу үшін ашу-ызаға толы ортада іздеуге болмайды». Дегенмен, 2004 жылдың қарашасында Хастерт «көпшіліктің көпшілігі» қағидасы деп белгілі болған Хастерт қағидасын енгізді, бұл Палатаға тек республикалық партия мүшелерінің көпшілігі қолдаған заң жобаларына ғана дауыс беруге мүмкіндік беретін бейресми, өзін-өзі шектеу саясаты болды. Бұл шара қабылданған кезде де, кейінгі жылдары да партиялық шара ретінде сынға ұшырады. Сол жылы, бұл сөз тіркесін ойлап тапқан Хастерттің көмекшісі, бұл құрылымның жұмыс істемейтінін де мәлімдеді. Дегенмен, бірқатар заң жобалары кейіннен Палатада көпшілік партияның көпшілігінің қолдауысыз қабылданды, бұл туралы The New York Times газеті жариялаған тізімде көрсетілген. 2013 жылы, биліктен кеткеннен кейін Хастерт бұл саясаттан бас тартып, «Хастерт қағидасы деген жоқ» деді және «қағида» көпшілік партия өз саясатын ұстануы керек деген қағида екенін айтты. Конгресс сарапшысы Норм Орнштейн Хастерттің Палатаның «қалыпты тәртібін» «бұзғанын» жазды, ол «комитеттерде және Палатада талқылауға, пікірталасқа және түзетулер енгізуге мүмкіндік беретін, азшылықты (олар көп уақытты жоғалтса да) есепке алатын және шығармайтын, екі палатадан өткен заң жобаларын келіспеушіліктерді шешу үшін конференциялық комитетке жіберетін, [және] мүшелер мен қызметкерлерге заң жобаларын оқуға, түсінуге және талдауға уақыт беретін ережелер мен нормалардың жиынтығы». Орнштейн «Хастерттен басқа ешбір спикер қалыпты тәртіпті шетке ысыруға осылай көп үлес қоспады. Палата өте партиялық институт, оның ережелері тіпті кішкентай көпшілікке де үлкен ықпал етуге мүмкіндік береді. Бірақ Хастерт бұл шындықты жаңа және одан да тайпалық, партиялық деңгейге көтерді». 2005 жылы Техас штатының үкімдік кеңесі ДеЛейді сайлау қаржысын бұзғаны үшін айыптады. ДеЛей көпшілік көшбасшы лауазымынан кетіп, оның орнына Рой Блант тағайындалды; ДеЛей келесі жылы Конгресстен кетті. Өзінің өкілеттігінің барлық кезеңінде Хастерт Джордж Буш әкімшілігінің сыртқы және ішкі саясатын ынталы түрде қолдады. Хастерт Бушқа адал адам ретінде сипатталды, ол Буштың күн тәртібін Конгресс арқылы өткізу үшін Ақ үймен тығыз жұмыс істеді. Екеуі де бір-бірін жиі мақтап, өзара құрмет көрсетіп, тіпті өкіл Марк Фоулидің жасөспірім еркек парақтарға жыныстық сипаттағы хабарламалар жібергеніне қатысты дау кезінде де тығыз қарым-қатынаста болды. Хастерт тіпті вице-президент Дик Чейниге АҚШ Конгресінің ішінде кеңсе ұсынды. 2003 жылы Хастерт пен Буш Ақ үйде айына екі рет жеке кездесіп, конгресс оқиғаларын талқылады.

106-шы конгресс

1999 жылдың наурыз айында Хастерттің спикер болып тағайындалғаннан кейін, "Вашингтон Пост" газетінің бірінші бетінде Хастерттің "кәсіпкерлік лоббистеріне олар қалайтындай ұсыныстар жасап бастағаны: жеке кездесулер, онда олар 106-шы Конгресс қандай бағдарламаны іске асыру керек екені туралы пікірлерін айта алады" деп жазылған. Хастерттің жұмыс стилі мен қаржы жинауға белсенділігі "Common Cause" ұйымын Конгрестегі "ақыға ықпал ету жүйесін" сынауға жетеледі. Төлем жасалғанына ешқандай дәлел болмаса да, Сибел Эдмондстың аударған жазбасында Түркия консулдығының бір өкілі Хастерттің армян геноцидін мойындау туралы қаулыны кері қайтару үшін кем дегенде 500 000 доллар төленгенін айтқан көрінеді.

107-ші конгресс

Хастерт пен Палатадағы жоғары тұрған республикашыл басшылығы партиялық тәртіпті үлкен дәрежеде сақтай алды, бұл оларға 106-шы және 107-ші Конгресстерде тар көпшілікке (12 орыннан кем) қарамастан, заңнаманы тұрақты түрде қабылдауға мүмкіндік берді. Хастерт Ирак соғысы туралы резолюцияны, 2003 жылғы Иракқа басып кіруді және Ирак соғысын жақтады. Хастерт 2002 жылдың қазан айында Палатада «Ирак пен әл-Қаида арасында тікелей байланыс бар» деп мәлімдеді және АҚШ «әл-Қаидаға жаппай қырып-жою қаруларын беруге үлкермес бұрын Саддам Хусейннің режимін қарусыздандыру үшін бар күшін салуы керек» деді. 2003 жылдың ақпан айында «Чикаго Трибьюн» газетіне берген сұхбатында Хастерт «Ирак соғысына Францияның қарсылығын ұзақ және құмарлықпен сынап, осы елмен «жүз жүзбе-жүз» кездесуге ниеттенгенін айтты». 2006 жылы Хастерт Буштің өтініші бойынша Иракқа сапар шекті және Ирак соғысы үшін қосымша қаржы жұмсау туралы заң жобасын қолдады. Спикер ретінде Хастерт 2001 жылдың қазан айында АҚШ-тың «Патриот» заңын Палатада 357–66 дауыспен қабылдауға жетекшілік етті. 2011 жылғы сұхбатында Хастерт көптеген мүшелердің наразылығына қарамастан, оның қабылдануына өзінің үлесін қосқанын мәлімдеді. Хастерт бұл заң жобасын «Конгресс үшін ең жаман нәрсе» деп атады және заңда «конституциялық ақаулар» бар екенін білдірді. Сайлау кампаниясын қаржыландыру реформасын жақтаушылар Хастерттің кедергісін еңсеру үшін аккредитациялық өтінішті пайдаланды, бұл сирек қолданылатын процедуралық механизм. Егер өкілдердің абсолютті көпшілігі қолдаухатқа қол қойса, онда шара спикердің қарсылығына қарамастан, дауысқа салынуы мүмкін. Бұл аккредитациялық өтініш 2015 жылға дейін қайта қолданылмады.

108-ші конгресс

2004 жылы Хастерт 2005 жылғы бюджетке байланысты Палата мен Сенат арасындағы шиеленіс кезінде Маккейнмен қайтадан қарым-қатынасын улады. "Маккейн соғыс уақытында салықты жеңілдету және шығындарды азайту жоспарларын құрбан етуден бас тартқан екі саяси партияны да сынағаннан кейін", Хастерт Маккейннің "республикалық екендігіне күмән келтірді және Вьетнам соғысының қаһарманы құрбандықтың мәнін түсінбейтінін" айтты. Хастерттің заң жобасын қабылдауға бағытталған күш-жігері – үш сағаттық дауыс берумен аяқталды, онда спикер, "бұрынғы күрес бапкері, тіпті қарсыласатын заң шығарушыларды қолдауға көндіру үшін оларға сүйеніп тұрды" – спикердің беделін арттырып, оның бейнесін жылы және қарапайымнан күштірекке өзгертті. 2004 жылы Хойер Хастертті Мичиганнан шыққан республикашыл өкіл Ник Смиттың мәлімдемелері бойынша Этика комитетінің тергеуін бастауға шақырды. Смит топтар мен заң шығарушылар оның ұлының Конгресске сайлау науқанына қолдау көрсеткенін, ал олардың Медициналық сақтандыру туралы заң жобасын қолдауы осы қолдаудың шарты болғанын мәлімдеді. Хастерт ДеЛейді қолдап мәлімдеме жасады, бірақ бұл ескерту ДеЛейдің спикер болып сайлану мүмкіндігіне нұқсан келтіретіні айтылды. "Speaker's Journal" сайтындағы алғашқы жазбасында Хастерт: "Бұл Денни Хастерт, менің блогыма қош келдіңіздер. Бұл мен үшін жаңалық. Мен өзімді технологияны жақсы білетін адам деп айта алмаймын. Менің кеңсем қартты жаңа амалдарға үйретуде дей берсеңіз болады. Бірақ мен қуаныштымын. Бұл – болашақ. Бұл – біздің хабарды жеткізудің жаңа тәсілі" деп жазды. 2006 жылдың 1 маусымында Хастерт тарихында ең ұзақ қызмет еткен республикалық спикер атанды, бұрынғы рекордты 1903 жылдың қарашасынан 1911 жылдың наурызына дейін осы лауазымда болған Иллинойс штатының тұрғыны Джозеф Гурни Кэнноннан басып өтті. 2005 жылы "Катрина" дауылынан кейін Хастерт Иллинойс штатының бір газетіне: "Осы жердің [Нью-Орлеанның] көп бөлігі қиратылуы мүмкін сияқты", – деді және қираған қаланы қайта құруға миллиардтаған доллар жұмсау "маған ақылға қонымсыз" болып көрінетінін айтты. Бұл сөздер Луизиананың губернаторы Кэтлин Бланконы ашуландырды, ол Хастерттің пікірін "оның лауазымындағы басшы үшін мүлдем ойға сыймайтын" деп атап, дереу кешірім сұрауды талап етті. Кейін Хастерттің өкілі бұл мәлімдемелерді жоққа шығарып, оларды Дженнифер Энистон мен Брэд Питттің ажырасуымен байланыстырды. Конгресс мансабынан кейін Хастерт Түркия атынан лоббилік қызмет көрсету үшін айына 35 000 доллар төлем алды. 2006 жылдың желтоқсан айында Палатаның Этика комитеті Хастерт пен басқа да конгресс басшылары Марк Фоулидің конгресс беттеріне қатысты ерте ескертулерге жауап беруде "әдейі білмегендік танытқандарын" анықтады, бірақ Палатаның ешқандай ережесін бұзған жоқ. Комитет мәлімдемесінде 2005 жылға дейін Фолидің бас штабы болған Кирк Фордхам 2002 немесе 2003 жылы Фолидің конгресс беттеріне жасаған жөнсіз әрекеттері туралы Хастерттің бас штабы Скотт Палмерге хабарлап, конгресс басшылығын араласуға шақырғанын айтты. Sunlight Foundation Хастертті тас жолдың құрылысы Хастерт пен оның әйелі 2004 және 2005 жылдары жақын жердегі жерге салған инвестицияларына пайда әкелетінін жарияламағаны үшін айыптады. Хастерт заң жобасын алға жылжытуда ерекше белсенділік танытты, тіпті оған аймақ тұрғындарының көпшілігі және Иллинойс Көлік департаменті қарсы болса да. Ақ үй қызметкерлерімен келіссөздер жүргізуден көңілі қалғанда Хастерт заң жобасын тікелей президент Бушпен бірге әзірлеуге кірісті. Хастерттің жерге иелік ету құқығы туралы мәлімет көпшілікке жарияланбады, өйткені жерді Литл-Рок Трасты №225 иеленді. Жобаға қарсы болған экологтар оның тоқтатылуын тойлады.

Конгресстен кету

2006 жылғы сайлаулардан бұрын Хастерт, егер республикашылар Өкілдер палатасын бақылауда ұстаса, спикер лауазымына қайта сайлануға ниетті екенін мәлімдеді. Хастерт Өкілдер палатасындағы мандатына тағы да 60 проценттан астам дауыспен қайта сайланды, бірақ сол жылы республикашылар Сенат пен Өкілдер палатасының екеуінің де бақылауын жоғалтты. Бұл Ирак соғысына, "Катрина" дауіліне федералдық ден қоюға және конгресс республикашылары арасындағы бірқатар дау-дамалдарға байланысты сайлаушылардың наразылығының нәтижесінде болды. Қараша айындағы сайлаудан кейін Хастерт 2007 жылдың қаңтар айында 110-шы Конгресс жиналғанда оппозиция жетекшісі болуға тырыспайтынын жариялады. Сол айдың соңында Огайо штатының Джон Бонер 110-шы Конгресс үшін оппозиция жетекшісі лауазымына Республикалық конференция сайлауында Индиана штатының Майк Пенсті 168-27 есебімен жеңді. Өкілдер палатасының демократиялық фракциясы бірауыздан 110-шы Конгресс спикері (Хастерттің орнын басатын) лауазымына Өкілдер палатасының оппозиция жетекшісі Нэнси Пелосиді таңдады. 2007 жылдың 15 қарашасында Хастерт палата төрінде қоштасу сөз сөйледі, саясатта әдептілік қажеттігін баса көрсетті; Хастерттің сөзінен кейін Пелоси Хастерттің қызметін жоғары бағалап сөз сөйледі. 2007 жылдың 26 қарашасында Хастерт отставкаға кетті. Қаржылық ақпараттарға сәйкес, Хастерт Конгресте болған кезінде жер саудасы арқылы үлкен байлыққа ие болды. Хастерт 1987 жылы Конгреске 270 000 доллардан аспайтын таза кіріспен келді. 2007 жылдың желтоқсан айында Хастерт Обервейсті қолдады, ал Бернс жарыстан бас тартты. 2008 жылдың қараша айындағы сайлауда екі жылдық мерзімге қайта сайлауда Фостер тағы да Обервейсті жеңді.

Лоббист және кеңесші

2008 жылдың мамыр айында, Конгрестен кеткеннен кейін алты ай өткен соң, Вашингтон қаласында орналасқан заң фирмасы және лоббистік фирма Дикстейн Шапиро Хастерттің фирмаға аға кеңесші ретінде қосылатынын жариялады. Хастерт лоббист ретінде тіркелу үшін заң бойынша талап етілетін «салқындау кезеңі» өткенше күтті. Шетелдік агенттерді тіркеу туралы заңға сәйкес, Хастерт шетелдік үкіметтерді, оның ішінде Люксембург және Түркия үкіметтерін өкілдік еткен. The ServiceMaster Co.; 2013 жылдың сәуірінде Хастерт пен Гепардт сегіз конгрессменмен бірге Түркияға барды, барлық шығындарды түрік үкіметі төледі. Конгресс мүшелеріне, әдетте, корпоративтік қаржыландырылатын лоббистермен бірге шетелге саяхаттауға тыйым салынған (бұл ереже Абрамов жанжалынан кейін қабылданды), бірақ заң лоббистерге шетелдегі сапарларды жоспарлауға және оларға қатысуға рұқсат береді, егер оларға шетелдік елдер төлесе. Хастерт пен Делахант бақылаушы топтардың сын-пікірлеріне ұшырады, олар «Хастерт осы ережелерді бұза ма» деген күмән білдірді. 2015 жылдың 29 мамырында, айыптаудан кейін Хастерт кеңестен дереу кетті. 1975 жылғы федералды заң бойынша Хастерт, бұрынғы Палата Төрағасы ретінде, кеңсесін сақтау үшін бес жыл бойы мемлекеттік жәрдемақы алуға құқылы болды (ай сайын шамамен 40 000 доллар). Хастерт өзінің қандай да бір заңсыз әрекет жасағанын жоққа шығарды. Бұл сотқа талап жалған талаптар туралы заңның (FCA) qui tam ережесіне сәйкес, жеке тұлғаға федералды үкімет атынан іс қозғауға мүмкіндік беретін алаяқтыққа қарсы заңға сәйкес берілді. Сотта Джон 2011 жылы ФБР-ге «Хастерттің жеке кәсіпорыны үшін федералды қаржымен қаржыландырылатын кеңселерді, қызметкерлерді, кеңсе заттарын және көлік құралдарын пайдаланғанын білгенін» айтқанын мәлімдеді. 2017 жылдың сәуірінде судья Кокорас Джонның FCA бойынша «құпияны ашып беруші» ретінде танылмағанын анықтап, талапты қабылдамады. Джонның адвокаты апелляцияға шағымдану мүмкіндігі бар екенін айтты. Кокорас Джонның ФБР-ге Хастерттің федералды ресурстарды дұрыс пайдаланбауы мүмкін екенін айтқандығын жалған деп мәлімдегенін атап өтті.

Құпия ақша схемасын тергеу

2017 жылы тергеуді жүргізген екі арнайы агенттің сұхбатына сәйкес – ФБР мен IRS Қылмыстық тергеу бөлімінің бірінен – «Хастерт 2012 жылдың қарашасынан бері ФБР-дің назарында болды, тіпті ФБР мен IRS оның құлдырауына себеп болған күдікті ақша алуларын тергеуді бастағанға дейін». Айыптамада Хастерт 952 000 доллар ақшаны заңсыз түрде алу арқылы ұйымдастырды, бұл банктердің 10 000 доллардан астам ақшалай операциялар туралы хабарлау талабынан қашу үшін жасалды (АҚШ кодексінің 31-тарауы, 5324(a)(3) тармағы), сондай-ақ ФБР-ге ақша алу мақсаты туралы жалған мәлімдемелер жасады (АҚШ кодексінің 18-тарауы, 1001(a)(2) тармағы). Айыптамада Хастерт белгісіз тұлғаға (айыптамада тек «Адам А» деп белгіленген, ол Иллинойс штатының Йорквилл қаласынан шыққан және Хастертке «Адам А-ның өмірінің көп бөлігі» бойы белгілі болған) 3,5 миллион доллар төлеуге келіскені айтылады. Айыптамада бұл төлемдер Хастерттің «бұрынғы қате әрекеттерін өтеу және жасыру» үшін жасалғаны көрсетілген. Федералды органдар оның ақша алуын 2013 жылы тергеуді бастады. 2014 жылдың соңында, ақша алу туралы сұралғаннан кейін Хастерт банктерге сенбейтінін айтты; бірақ көп ұзамай Хастерт өз сөзін өзгертті, «Адам А-ның жалған шабуыл жасады деген айыптамасы бойынша қорқыту құрбаны болғанын» мәлімдеді. 29 мамырда Хастерт сот судьясы белгілеген 4500 доллар көлеміндегі кепілдікпен босатылды. Маусым айында The New York Times газеті Хастерттің 2010 жылы бизнес серіктесі Дж. Дэвид Джонға қаржы кеңесшісі іздеу үшін жүгінгенін, ол «әр жылы айтарлықтай ақшалай төлем жасауға мүмкіндік беретін» аннуитет жоспарын жасауға көмектесетін еді деп хабарлады. Бұл сұраныс прокурорлардың айтуынша, ол өзіне қарсы қате әрекет жасады деген күдікпен айыпталып отырған адамға ақша төлеуге келіскен жылмен сәйкес келеді. Джон The Times газетіне «Ол кезде мен бұл туралы көп ойланбадым, бірақ кейін қарасам, бұл қызық көрінеді. Ол тек ақша табу керек екенін айтты» деді. Сол күні Los Angeles Times газеті тергеушілердің осыған ұқсас айыптамалар жасаған тағы бір бұрынғы студентпен сөйлескенін хабарлады, бұл алғашқы студенттің айтқандарын растады. Хастерт құрылымдық іс бойынша сотталу кезінде жыныстық зорлық жасағанын мойындады. 2015 жылдың 5 маусымында ABC News-тің «Good Morning America» бағдарламасы Стив Рейнбольдттың қарындасы Джолин Рейнбольдт Бурджбен сұхбат жүргізді, ол Хастерт күрес командасының жаттықтырушысы болған кезде Йорквилл орта мектебінің күрес командасының жабдықтарын басқарған. Хастерт сонымен қатар Стив Рейнбольдт мүше болған «Explorers» тобын басқарды және оларды Багама аралдарына су астына жүзу сапарына алып кетті. ABC News хабарлағандай, «Жолин жылдар бойы Хастерттің 2000-шы жылдардың басындағы ұлттық теледидардағы «Мемлекеттік хабарлама» кезінде президенттің сол жағында отырып, атақ-дәрежеге ие болғанын көріп, көмектесе алмады».

Сотқа тарту және сотқа дейінгі іс жүргізу

Бұл істі АҚШ округтік судьясы Томас М. Дуркин қарады. Алайда, 2015 жылдың 29 мамырында CBS Chicago телеарнасы Хастерттің жақын достарына жеке түрде "Мен де құрбанмын" дегенін, сондай-ақ олардың басынан өткен қиындықтарға өкініш білдіргенін хабарлады. Хастерт өзін қорғау үшін Сидли Остин заң фирмасының Вашингтондағы кеңсесінің аға кеңесшісі және ақ жағалы қылмыстық қорғау адвокаты Томас С. Гринды жалдады. Іске тағайындалған прокурорлар бастапқыда АҚШ прокурорларының көмекшілері Стивен Блок пен Кэрри Хамильтон болды. Хамильтон 2015 жылдың шілдесінде Кук округінің апелляциялық сотының судьясы болып тағайындалғаннан кейін АҚШ прокурорының кеңсесінен кетті; Диана Макартур Хастерт ісі бойынша айыптау тобында Хамильтонның орнын басты. "Chicago Tribune" газеті былай деп жазды: "Хастерттің сот үйіне кіруі мен шығуы қызықты оқиғаға айналды, федералдық Homeland Security қызметкерлері Хастертті және оның адвокаттарын телеарналар мен фотографтардың көптігі арасынан күтіп тұрған көлікке дейін сүйемелдеді". Сот отырысында Хастерт өзінің кінәсіз екенін мәлімдеді. Дуркин 4500 доллар көлемінде кепілсіз кепілдік белгіледі, сондай-ақ сотқа дейінгі босатудың басқа да шарттарын қойды, ал Хастерт өзінің паспортын тапсырды. Сотта Дуркин 2002 жылы 500 доллар, 2004 жылы 1000 доллар Конгресске Хастерттің сайлау науқанына қаржылай көмек көрсеткенін мәлімдеді; Дуркин 2012 жылы федералдық сотқа тағайындалғанға дейін Mayer Brown заң фирмасының серіктесі болған кезде бұл үлес қосылған. Хастерттің ұлы Итан Mayer Brown компаниясының серіктесі болды. 11 маусымда федералдық прокурорлар мен Хастерттің адвокаттары Дуркиннің іске төрағалық етуіне қарсылық білдірмейтін хабарламалар берді. 12 маусымда федералдық прокурорлар Хастерттің адвокаттарының келісімімен "Адам А" және басқа да құпия ақпаратты жария етуге тыйым салатын қорғау бұйрығы беру туралы өтініш берді. Өтініште "үкімет осы істе ұсынатын мәліметтерге құпия ақпарат кіреді, оның шектеусіз таратылуы құқық қорғау органдарының мүдделеріне және үшінші тараптардың жеке өміріне кері әсер етеді" делінген. Бірақ мұндай бұйрыққа қол қойылған жоқ. 14 шілдеде өткен сот отырысында (Хастерт тағы да қатыспады) тараптар сотқа іс жүргізуге дайындық туралы ақпарат берді. Сот отырысында Грин былай деді: "Айыптау актісі үкіметтен шыққан ақпараттар арқылы өзгертілді. Бұл істе 800 фунт салмақты горилла сияқты. Менің ойымша, бұл жағдайға рұқсатсыз енгізілді. (Сұрақ) Мен осы горилламен күресемін бе, әлде күреспеймін бе?". Грин сондай-ақ қорғау тарапы айыптау актісін алып тастау туралы өтініш беретінін, мүмкін, бұл өтініш құпия болады деді. Федералдық сайлау комиссиясының мәліметінше, қорғаныс қорының мекенжайы Республикалық партияның қайырымдастырушысы және бұрынғы Джеральд Фордтың Ақ үйінің қызметкері Джеймс Руниге тиесілі Нью-Гэмпшир штатындағы Сунапиде орналасқан. 22 қыркүйекте тараптар тағы екі аптаға (28 қыркүйектен 13 қазанға дейін) мерзімді ұзарту туралы тағы бір бірлескен өтініш берді; өтініште тараптар Хастерттің "сотқа дейінгі өтініштерінде көтере алатын" мәселелерді талқылап жатқаны айтылды, бірақ ешқандай нақты мәлімет берілмеді. 28 қыркүйекте өткен сот отырысында Хастерттің адвокаттары мен үкімет олар келісімге келу мүмкіндігін талқылап жатқанын растады. Судья Дуркин егер келісімге қол жеткізілмесе, ол істі 2016 жылдың наурыз немесе сәуір айында сотқа беруді қалайтынын айтты. Сотқа дейінгі өтініштер 13 қазанда берілуі тиіс еді, бірақ ешқайсысы берілмеді, бұл Хастерт пен үкімет "келісімге жақын екенін" көрсетеді. "Жалған мәлімдемелер жасау" (ФБР-ге өтірік айту) айыбы алынып тасталды. Хастерт сотта былай деді: "Мен олардың [банк қызметкерлерінің] ақшаны қалай жұмсайтынымды білгісі келмейтін. Мен ақшаны 10 000 доллардан аз сомада алып шықтым". Келісім Хастертке "ұзаққа созылатын және ұятты сот процесінен құтылуға" мүмкіндік берді және оған "бірнеше жыл бойы жасырып келген ақпаратты құпия ұстауға" мүмкіндік береді деп есептелді. Наурыз айында судья Дуркин Хастерттің денсаулығын тексеру үшін медициналық сарапшыны тағайындауға бұйрық берді. Наурыз айының соңында судья Дуркин үкім шығаруды (Хастерттің адвокаттарының қарсылығына қарамастан) 27 сәуірге кейінге шегерді, осылайша Хастерттің жыныстық зорлық-зомбылық жасағанын мәлімдеген адам (сотта "Д" ретінде танылған) үкім шығару кезінде куәлік беруге мүмкіндік алды. Сәуір айының басында тараптар сотқа үкім шығару алдындағы материалдарды ұсынды. Хастерт бұл туралы ешқандай мәлімет бермеді. Прокурорлар федералдық жазалау ережелеріне сәйкес, алты айға бас бостандығынан айыруды сұрады. Прокурорлар сотқа берген өтінішінде, қажет болған жағдайда ол түрмеде медициналық көмек ала алатынын атап өтті. Жарлыққа жарияланған 41 хаттың ішінде, Том Делей, Джон Т. Дулиттл, Дэвид Дрейер, Томас В. Юинг және Портер Госс (сондай-ақ бұрынғы ЦРУ директоры) сияқты қазіргі немесе бұрынғы Конгресс мүшелерінен келген хаттар болды. "Chicago Tribune" газеті Делей мен Дулиттлдің "өздері де заңдық қиындықтарға тап болғанын" атап өтті, бұл Абрамофф жанжалынан туындаған, бірақ Делейдің осы жанжал бойынша айыпталуы кейіннен күшін жойды және Дулиттл ешқашан айыпталған жоқ. Екінші куә - Скотт Кросс ("Д" адамы), ол бұл ретте өзінің есімін жариялады. Кросс эмоционалды куәлік берді, сотқа Хастерт, оған сенген адам, оны зорлап, "қатты ауыру, ұят және кінә сезіміне" ұшыратқанын айтты. Кросстың үлкен ағасы - ұзақ жылдар бойы Иллинойс штатының өкілдер палатасының республикалық партиясының жетекшісі Том Кросс, Хастерттің саяси шәкірті.

Реакциялар

Сот үкімін шығарғаннан кейін, "Чикаго трибьюн" газетінің редакторылық алқасы "бір кездері президенттікке екінші болып тұрған адамға қарсы тұрған құрбандар мен олардың отбасыларының батылдығын" жоғары бағалап, үкім туралы былай деп жазды: "Ең бастысы – шындық ашыққа шықты. Дэннис Хастерттің есімі еске түскен сайын, бұрынғы басшы қылмыскер, алдақор, бала зорлаушы ретінде танылатын болады". "Вашингтон пост" газетінің редакторылық алқасы Хастерттің жазасын құптады, оның құрбандары "Хастерт өркендеп, билікке көтерілгенін бақылап тұрып, оның жасаған зұлымдықтарымен күресуге мәжбүр болмауы керек еді" деп жазды. "Пост" жыныстық зорлық-зомбылық қылмыстары бойынша мерзімнің қысқаруын ұзартуды ұсынды, бұл құрбандарға өздерін танытуға, ал прокурорларға қылмыскерлерді қудалауға көбірек уақыт береді. Бруни сондай-ақ, Хастерттің қорғанына алған танымал республикашылардың сотқа дейінгі куәліктерін сынап, олардың "қағидалар емес, келісімдер бүгінгі партиялық саясатты анықтайды" екенін көрсеткенін айтты. "Атлантик" журналының коннор фридерсдорф деген авторы да осы пікірді қолдап, "Бұл істің ең алаңдатарлық жағы – америкалық азаматтың федералдық бақылаудан қашу қылмысы үшін сотталып жатыр" деп жазды. Хастерт дауы Иллинойс штатының Бас ассамблеясында балаларға қатысты зорлық-зомбылық және жыныстық зорлау қылмыстарының барлығына қатысты мерзімнің қысқаруын жою туралы заң жобасын жылдамдатуға ықпал етті. Бұл шара 2017 жылдың наурыз айында штаттық Сенатта бірауыздан қабылданды.

Түрмеде қалу

Хастерт үкімге шағымданбады. Сотталғаннан кейін көп ұзамай Хастерт 250 000 доллар айыппұл төледі және 2016 жылдың 22 маусымында түрмеге баруға міндеттелді. Сол күні Хастерт Миннесота штатының Рочестер қаласындағы Федералдық медициналық орталыққа жазасын өтеу үшін келді. 2017 жылдың шілдесінде 15 айлық мерзімнің 13 айын өтегеннен кейін Хастерт федералды түрмеден босатылып, "тұрғын үйге қайта оралуды басқару" бақылауымен Чикагоға қайтып оралды.

"Джеймс Доу" ісі

2016 жылдың сәуірінде "Адам А" Хастертті Кендалл округінің Иллинойс штатының сотында келісімшартты бұзғаны үшін сотқа берді. "Адам А" (жалған аты "Джеймс Доу" болып саналады) Хастерт оған уәде еткен "мұңайту ақшасының" қалған 1,8 миллион долларын жинауға тырысты. "Адам А" 14 жасында Хастертпен жыныстық қатынасқа түскенін және 2008 жылы Хастерттің басқа да құрбандарымен сөйлескеннен кейін онымен бетпе-бет келгенін мәлімдеді. 2016 жылдың қарашасында сот Хастерттің арызын қабылдамады. 2019 жылдың қыркүйегінде сот екі тараптың да қысқаша шешім беру туралы өтінішін қабылдамады. 2021 жылдың қыркүйегінде, сот басталмас бұрын, Хастерт талапкермен белгісіз сомаға келісімге келді. Кендал округінің судьясы "Ричард Доу" деген псевдониммен жасырын әрекет ету туралы өтінішті мақұлдады.

Неке және отбасы

Хастерт 1973 жылдан бері Жан Хастертке (туған тегі Кэлл) үйленген. Ол «Amgen» биотехнологиялық компаниясынан бастап «Lockheed Martin» қорғаныс мердігеріне дейінгі клиенттерді өкілдік етеді. Бұл «Congress Watch» ұйымынан сын тудырды: «Отбасы мүшелерінің лоббистер ретінде тіркелуіне міндетті түрде шектеулер қойылуы керек. Бұл – отбасы мүшелерінің байланыстарынан пайда табуы, және бұл арнайы топтар үшін жеке пайда табу үшін отбасылық қарым-қатынастарды пайдалануға өте қолайлы мүмкіндік». Джошуа Хастерт бұл айыптауларға жауап ретінде, ол Палатадағы республикашылдардың жетекшілеріне лоббилік іс-әрекеттер жасағанын жоққа шығарды. Хастерттің ұлы Итан 2010 жылы әкесінің бұрынғы конгресс мандатына (Иллинойс штатының 14-ші сайлау округі) республикалық партиядан кандидат болды, бірақ Иллинойс штатының сенаторы Рэнди Хултгренге жеңіліп қалды. Хултгрен дауыстардың 55 пайызын, ал Хастерт 45 пайызын алды. Итан 2014 жылы Елберн ауылы кеңесінен кетіп, отбасымен бірге жақын орналасқан Камптон Хиллз қаласына көшті. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, Итан «Mayer Brown» заң фирмасының Чикагодағы кеңсесінің серіктесі болды.

Денсаулық

Хастерт 2-түрлі қант диабетімен ауырады және күнделікті инсулин инъекциясын қажет етеді. Денсаулығының нашарлығына байланысты, ол кейде аяқтарындағы проблемаларды болдырмау үшін қорғау жабындарымен жүретін. 2015 жылдың қараша айында, федералды сотта кінәлі деп танылғаннан кейін бір апта өткен соң, Хастерт инсульт алды және 2016 жылдың 15 қаңтарына дейін ауруханада жатты.