Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Географиялық орналасқан жердің белгілі бір нүктеден жоғары немесе төмен қашықтығы
Height of a geographic location above a fixed reference point
Географиялық орналасқан жердің биіктігі – бұл оның белгілі бір нүктеден жоғары немесе төмен қашықтығы, көбінесе геоидтан – Жердің тең потенциалды гравитациялық бетінің математикалық моделінен (Геодезиялық жүйе § Тік жүйе қараңыз). Биіктік термині негізінен Жер бетіндегі нүктелерді атағанда қолданылады, ал биіктік немесе геопотенциалдық биіктік ұшудағы ұшақ немесе орбитадағы ғарыш кемесі сияқты жер бетінен жоғарыдағы нүктелер үшін қолданылады, ал тереңдік жер бетінен төмен нүктелер үшін қолданылады. Биіктікті Жердің ортасынан қашықтықпен шатастыруға болмайды. Экваторлық бүгілудің салдарынан Эверест және Чимборазо тауларының шыңдары тиісінше ең биік және ең үлкен геоцентрикалық қашықтықты иеленеді.
The elevation of a geographic location is its height above or below a fixed reference point, most commonly a reference geoid, a mathematical model of the Earth's sea level as an equipotential gravitational surface (see Geodetic datum § Vertical datum). The term elevation is mainly used when referring to points on the Earth's surface, while altitude or geopotential height is used for points above the surface, such as an aircraft in flight or a spacecraft in orbit, and depth is used for points below the surface. Elevation is not to be confused with the distance from the center of the Earth. Due to the equatorial bulge, the summits of Mount Everest and Chimborazo have, respectively, the largest elevation and the largest geocentric distance.
Әуе қатынасы
Авиациядағы биіктік немесе әуежай биіктігі термині ICAO анықтамасы бойынша қону алаңының ең жоғары нүктесі ретінде беріледі. Ол көбінесе футтармен өлшеніп, әуежайдың келу схемаларында (approach charts) көрсетіледі. Оны биіктік (altitude) немесе қалыңдық (height) сияқты ұғымдармен шатастырмау керек.
In aviation, the term elevation or aerodrome elevation is defined by the ICAO as the highest point of the landing area. It is often measured in feet and can be found in approach charts of the aerodrome. It is not to be confused with terms such as the altitude or height.
Карталар мен ГИС
ГИС немесе географиялық ақпараттық жүйе – байланысты атрибуттары бар деректерді визуализациялауға, манипуляциялауға, жинауға және сақтауға мүмкіндік беретін компьютерлік жүйе. ГИС түрлі масштабтардағы ландшафттың үлгілері мен қарым-қатынастарын жақсырақ түсінуге көмектеседі. ГИС-тегі құралдар деректерді кеңістіктік талдау немесе картография үшін өңдеуге мүмкіндік береді. Топографиялық карта – биіктікті, көбінесе контурлық сызықтарды пайдалану арқылы бейнелеуге қолданылатын картаның негізгі түрі. Географиялық ақпараттық жүйеде (ГИС) цифрлық биіктік модельдері (DEM) әдетте жер бетін (топографиясын) биіктіктердің растрлық (торлы) деректер жинағы арқылы көрсету үшін қолданылады. Цифрлық жер модельдері – ГИС-те жерді бейнелеудің тағы бір тәсілі. USGS (Америка Құрама Штаттарының геологиялық қызметі) жоғары сапалы топографиялық деректерге деген қажеттіліктің артуына байланысты 3D биіктік бағдарламасын (3DEP) әзірлеп жатыр. 3DEP – АҚШ-тың құрлық бөлігі, Гавайи және АҚШ территорияларындағы жоғары сапалы LiDAR деректері түріндегі жетілдірілген биіктік деректерінің жиынтығы. 3DEP-те 1/3, 1 және 2 доға секунд ажыратымдылығымен ұлттық деңгейде үздіксіз болатын үш "жер беті" DEM қабаты бар.
GIS or geographic information system is a computer system that allows for visualizing, manipulating, capturing, and storage of data with associated attributes. GIS offers better understanding of patterns and relationships of the landscape at different scales. Tools inside the GIS allow for manipulation of data for spatial analysis or cartography. A topographical map is the main type of map used to depict elevation, often through use of contour lines. In a Geographic Information System (GIS), digital elevation models (DEM) are commonly used to represent the surface (topography) of a place, through a raster (grid) dataset of elevations. Digital terrain models are another way to represent terrain in GIS. USGS (United States Geologic Survey) is developing a 3D Elevation Program (3DEP) to keep up with growing needs for high quality topographic data. 3DEP is a collection of enhanced elevation data in the form of high quality LiDAR data over the conterminous United States, Hawaii, and the U. S. territories. There are three bare earth DEM layers in 3DEP which are nationally seamless at the resolution of 1/3, 1, and 2 arcseconds.