Солтүстік Корея мен АҚШ қарым-қатынастары: Тарих, шиеленіс және перспективалар

АҚШ пен Солтүстік Корея қарым-қатынастары, дипломатиялық байланыс жоқтығы, аралық елдер арқылы байланыс, Швеция елшілігінің рөлі. Солтүстік Корея АҚШ-тағы өкілдігі.

38 мин оқу

100%

Дереккөз: North Korea–United States relations — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Солтүстік Корея мен АҚШ арасындағы қарым-қатынас тарихи түрде шиеленісті болды. Екі елдің ресми дипломатиялық қарым-қатынастары жоқ. Оның орнына олар бейтарап делдалдарды пайдалана отырып, тікелей емес дипломатиялық келісімді қабылдады. Пхеньяндағы Швеция елшілігі АҚШ-ты қорғайтын елшілік статусына ие және АҚШ азаматтарына шектеулі консулдық қызметтер көрсетеді. Солтүстік Корея, ресми түрде Корея Халық Демократиялық Республикасы (КХДР) аталады, Вашингтонда елшілігі жоқ, бірақ Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымына (БҰҰ) аккредиттелген миссиясы арқылы АҚШ-та өкілдік етеді, ол Солтүстік Кореяның де-факто елшілігі қызметін атқарады. Бұл шиеленістің бастауы екі елдің де қарамасылдағы тараптар болып қатысқан Корея соғысына барып тіреледі. Соғысты тоқтату туралы келісімге қол қойылғаннан бері, дау-дамайлар Солтүстік Кореяның ядролық қару бағдарламасы мен зымырандық сынақтары, Солтүстік Кореяның адам құқықтары жағдайы, АҚШ-тың Солтүстік Кореяға қарсы санкциялары және АҚШ пен Оңтүстік Кореяның өткізіп жатқан әскери жаттығулары төңірегінде айналып өтеді. Ресми дипломатиялық қарым-қатынас болмаса да, екі тарап та шиеленісті азайту мақсатында байланысты ұстап келді. АҚШ Мемлекеттік департаментінің саясаты бойынша, "Корей түбегіндегі бейбітшілік және гүлдену – АҚШ-тың КХДР-мен қарым-қатынасындағы басты мақсаты". Оңтүстік Қытай теңізіндегі АҚШ пен Оңтүстік Кореяның бірлескен әскери жаттығулары, Солтүстік Кореяның ядролық бағдарламасына байланысты АҚШ-тың экономикалық санкциялары және Солтүстік Кореяның АҚШ-тан Корей түбегіне жете алатын ядролық қаруларын жою туралы талаптары бар. Солтүстік Корея 2006 жыл мен 2017 жыл аралығында алты ядролық қару сынағын жүргізді. Ол мыңдаған шақырым қашықтыққа соққы бере алатын, мүмкін Америка Құрама Штаттарына дейін жете алатын ұзақ қашықтықтағы зымырандарды әзірледі және АҚШ-қа (2013 жылға дейін) және Оңтүстік Кореяға ядролық және конвенциялық қарулармен шабуыл жасаумен қорқытты. АҚШ-тың Гуамдағы ядролық қару бағдарламасы "Нагасакиге тасталған бомбадан 60 есе күшті" ядролық қаруды тасымалдай алатын B-1B Lancer және B-2 Spirit бомбалаушы ұшақтарынан тұрады. Гуамнан АҚШ Солтүстік Кореяға қарсы алдын ала соққы беруді симуляциялайтын дәлдікпен соққы беру жаттығуларын жүргізеді. Корея соғысынан бері АҚШ Оңтүстік Кореяда 28 500 әскер, 90 Patriot зымыраны және бес әскери базасы бар күшті әскери күшін сақтап келеді. АҚШ ядролық қаруды бірінші болып қолдану саясатын қабылдамады. Солтүстік Кореяның ресми позициясы бойынша, ядролық қару "ешқашан да теріс мақсаттарда пайдаланылмайды немесе алдын ала соққы беру құралы ретінде қолданылмайды", бірақ егер "бізге қарсы әскери күш қолдануға тырысылса", Солтүстік Корея "оларды жазалау үшін алдын ала ең күшті шабуылдық күштерін" пайдалана алады.

Relations between North Korea and the United States have been historically hostile. The two countries have no formal diplomatic relations. Instead, they have adopted an indirect diplomatic arrangement using neutral intermediaries. The Swedish Embassy in Pyongyang is the US protecting power and provides limited consular services to U. S. citizens. North Korea, officially the Democratic People's Republic of Korea (DPRK), does not have an embassy in Washington, DC, but is represented in the United States through its mission to the United Nations in New York City which serves as North Korea's de facto embassy. The source of the hostilities dates back to the Korean War in which both countries fought on opposite sides. Since the armistice was signed, areas of contention have since revolved around North Korea's nuclear weapons program and missile tests, North Korea's human rights record, U. S. sanctions against North Korea, and military exercises held by the U. S. and South Korea. Despite no formal diplomatic relations, both sides have maintained contact to deescalate tensions. According to the policy objectives of the U. S. State Department, "Peace and prosperity on the Korean Peninsula is the ultimate goal for the United States in its relationship with the DPRK". joint U. S.–South Korea military exercises in the South China Sea, US economic sanctions against North Korea for North Korea's nuclear program and North Korea's demand that the United States eliminate its nuclear arsenal that could reach the Korean peninsula. North Korea has conducted six tests of nuclear weapons between 2006 and 2017. It has developed long range missiles capable of striking targets thousands of miles away, possibly as far away as the continental United States, and threatened to strike the United States (as recently as 2013) and South Korea with nuclear weapons and conventional forces. The United States' nuclear weapons program in nearby Guam consists of B 1B Lancer bombers and B 2 Spirit bombers capable of launching nuclear weapons "60 times more destructive than the bomb dropped on Nagasaki." From Guam, the U. S. conducts precision strike exercises to simulate a preemptive nuclear strike on North Korea. Since the Korean War, the United States has maintained a strong military presence in South Korea with 28,500 troops, 90 Patriot missiles and five military bases. The United States has not adopted a No First Use nuclear weapons policy. North Korea's stated policy position is that nuclear weapons "will never be abused or used as a means for preemptive strike", but if there is an "attempt to have recourse to military force against us" North Korea may use their "most powerful offensive strength in advance to punish them".

АҚШ-Солтүстік Корея қарым-қатынасы туралы сауалнама

YouGov-тың 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлауына дейін жүргізген сауалнамасында, сауалнама тапсырыс беруші, Вашингтондағы Корея экономикалық институты (KEI) АҚШ президенті Дональд Трамптың Солтүстік Кореяға жасаған дипломатиялық ұсыныстарын респонденттердің 31% ғана мақұлдағанын хабарлады. Бірақ KEI-дің аға директоры, дипломатиялық қатынастарға қолдаудың Трамптың Солтүстік Корея жетекшісі Ким Чен Ынды «дос» деп атауы және «олар бір-біріне ғашық болды» деген сөздерінен әлсірегенін болжады. Америкалықтардың Оңтүстік Кореяны қорғау үшін АҚШ күштеріне қолдауы тұрақты түрде артып келеді. 1990 жылы бұл көрсеткіш 26% болса, 2017 жылы шамамен үш есеге өсіп 62% жетті. 2020 жылы 10 американдықтың 6-дан астамы АҚШ-тың Оңтүстік Кореямен әскери одағын пайдалы деп есептеді, олардың жартысынан астамы АҚШ әскерлерінің санын 30 000-ға жуық деңгейде сақтауды қалады. 2018 жылы АҚШ-Солтүстік Корея соғысын аяқтау туралы ресми жариялауды қолдағандар болды. Президент Трамптың кезінде Кореямен қарым-қатынас жақсы да, жаман да бола бергендіктен, америкалық қоғамдық пікір Солтүстік Кореяға қатысты де күрт өзгерді, де анық картина пайда болған жоқ. 2020 жылғы Gallup сауалнамасында, сауалнамаға қатысқан американдықтардың 12% ғана Солтүстік Кореяға оң баға берді. 2023 жылы жарияланған Harris сауалнамасы бойынша, АҚШ респонденттерінің 68% Жо Байденнің Ким Чен Ынмен тікелей келіссөздер жүргізуі керек деп санайды. 58% АҚШ-тың Солтүстік Кореяға ядролық қаруын таратпау үшін экономикалық немесе дипломатиялық жеңілдіктер ұсынуы керек дегенге келісті. Осының нәтижесінде 1945 жылдың тамызында АҚШ және КСРО Корея түбегіндегі бақылауды бөлісті, Кеңес Армиясы мен оның өкілдері Солтүстікте коммунистік үкіметті, ал АҚШ Оңтүстікте капиталистік үкіметті қолдады.

Корея соғысына дейінгі (1948-1950)

1948 жылдың 9 қыркүйегінде Ким Ир Сен Корея Халық Демократиялық Республикасын жариялады; ол дереу Кеңес Одағынан дипломатиялық мойындау алды, бірақ АҚШ-тан алмады. АҚШ ҚХДР-ны ресми дипломатиялық тұрғыдан мойындаған жоқ және қазірге дейін мойындаған емес. Ким Ир Сеннің Америкаға қарсы айтқан сөздерінде АҚШ 1910 жылдан 1945 жылға дейін Кореяны отарлаған Жапонияның капиталистік және империалистік жалғасы екені жиі айтылды. 1950 жылдың желтоқсанында АҚШ «Дұшпанмен сауда» заңы бойынша ҚХДР-ға қарсы экономикалық санкциялар салды, ол 2008 жылға дейін күшінде болды.

1950 жылдың қазан-желтоқсаны

Соғыс 1950 жылғы 25 маусымда Корея Халық Армиясының 75 000 әскері 38-ші параллельді кесіп өтіп, Оңтүстік Кореяға шабуыл жасаған кезде басталды. Бұл АҚШ пен Кеңес Одағы арасындағы суық соғыстың алғашқы әскери қимылы болды. Корея соғысы барысында шамамен бес миллион әскер мен азамат қаза тапты. АҚШ Солтүстік Кореяны 635 000 тонна бомбамен және 32 557 тонна напалммен қамшылады, бұл Екінші дүниежүзілік соғыста Жапонияға қарсы қолданған қару-жарағынан асып түсті. Ол Солтүстік Кореяға атом бомбасын тастау "белсенді түрде қарастырылып жатыр" деді. Корея соғысы кезінде Біріккен Ұлттар Ұйымының бас қолбасшысы болған генерал Дуглас Макартур "Манчжурияның мойнына 30-дан 50-ге дейін атом бомбасын таратып тастағысы келді", бұл "біздің артымызда радиоактивті кобальттан тұратын белдеу қалыптастырар еді". Тарихшылардың пікірінше, Екінші дүниежүзілік соғыста 200 000 жапондықты жойған атомдық қаруды қолдануға рұқсат берген Трумэн Корея соғысы кезінде ядролық қаруды қолданбауды бірнеше себепке байланысты шешті: үшінші дүниежүзілік соғысқа ұшырау қаупі; АҚШ-тың одақтастарының қарсылығы; Солтүстік Кореяда нысанаға алуға болатын ірі қалалық орталықтардың болмауы.

Қоғамдық пікір

Корейге құрлық әскерлерін жіберуге АҚШ жұртшылығының қолдауы бастапқыда таңқаларлықтай жоғары болды. 1950 жылдың маусым айында американдықтардың 78% Труманның әскери көмек жіберу туралы шешімін мақұлдады, ал 15% қарсы болды. Бірақ 1951 жылдың қаңтарында соғысқа қолдау 38%-ға дейін күрт төмендеді.

Атыс тоқтату

1953 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының басшылығы, Солтүстік Корея және Қытай әскери тұтқындарды алмастыру, демилитаризацияланған аймақта солтүстік-оңтүстік шекарасын белгілеу және соғыс қимылдарын тоқтату туралы Корей соғысының қару тоқтату келісіміне қол қойды. Бірақ, ешқашан ресми бейбіт шарты жасалмады. 1991 жылы АҚШ Солтүстік Корея халықаралық тексерулерді олардың алынып тасталуымен байланыстырып, Корей түбегінен тактикалық ядролық қаруын шығарды.

Корея соғысынан кейінгі

1960 жылдардың басында бірнеше американдық сарбаз Солтүстік Кореяға қашып кетті. Тек бір дезертир, Чарльз Дженкинс, АҚШ-қа оралды және АҚШ әскери сотында дезертирлік және жауға көмектесу айыптарын мойындады. Джерри Пэрриш, Ларри Абшиер және Джеймс Дрезнок Солтүстік Кореяда табиғи себептерден қайтыс болды. Корея соғысында кеңінен таралған үгіт парақтарынан кейін, Солтүстік Кореяға парақ тарату қызметі қайта жанданды, мысалы, 1964-1968 жылдар аралығындағы "Джилли" операциясы. Бір парақтың бір жағында Солтүстік Кореяның бір вон бағалы банкнотасының дәл көшірмесі бейнеленген, бұл қарапайым солтүстіккореялық сарбаздың шамамен алты апталық жалақысына тең еді, ал екінші жағында оңтүстікке дезертирлік үшін қауіпсіз өту куәлігі болды. Мақсаты – сарбаздарға куәлікті оңай жасыруға мүмкіндік беру еді, бірақ сапасы Солтүстік Кореяда жалған банкнота ретінде қолдануға жеткілікті болды.

Пуэбло оқиғасы

1968 жылғы 23 қаңтарда Корея халықтық әскери-теңіз күштерінің қарулі катерлері даулы суларда АҚШ әскери-теңіз күштерінің USS Pueblo тыңшы кемесін тоқтатты, 83 адамнан тұратын экипажын тұтқындап, Пхеньянға түрмеге қамау және азаптау үшін жеткізді. Шамамен бір жыл бойына мәжбүрлеп алған жалтақтап айтулары, ұрып-сапалаулары және жасалған баспасөз мәлімдемесінен кейін, экипаж АҚШ кешірім сұрап, Солтүстік Кореяны тыңдауды тоқтатуға уәде берген келісім нәтижесінде босатылды.

АҚШ тыңшы ұшағы

1969 жылы 15 сәуірде Солтүстік Корея Жапония теңізі үстінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің EC-121 барлау ұшағын атып түсірді; 31 американдық әскери қызметкер қаза тапты. Тарихшылар Вьетнам соғысының басында болған президент Ричард Никсонның Совет Одағы мен Қытайды да қақтығысқа тартудан сескеніп, жауап қайтармауды жөн санағанын айтады. Солтүстік және Оңтүстік Кореяны бөліп тұратын демилитаризацияланған аймақтың (DMZ) ортасындағы аса қауіпті және шиеленісті аймақты күзеткен АҚШ армиясы мен Корея Республикасы армиясының әскери бөлімінің көрісін бұйған ағаштарды кесу жұмысы жалғасты. Президент Джеральд Форд күш көрсетуге жауап ретінде жоғары әскери дайындық күйі – DEFCON 3 белгіледі.

Билл Клинтонның Солтүстік Корея саясаты

1994 жылы Солтүстік Корея халықаралық инспекторлардың ядролық қаруды таратпау шартына сәйкестігін тексеруіне кедергі келтірді. Билл Клинтон әкімшілігі Солтүстік Кореяның екі атом бомбасын жасау үшін реактордан плутоний өңдеп жатыр деп санды. Президент Клинтон: "Мен тіпті соғыс қаупіне барып, Солтүстік Кореяның ядролық қару жасауына жол бермеуге бекіндім" деп еске алды. Пентагонның бұрынғы шенеуніктерінің мәлімдемесіне сәйкес, Клинтон әкімшілігі Йонгбёндағы Солтүстік Кореяның ядролық реакторына соққы беру жоспарын жасады. 1994 жылдың желтоқсан айында Солтүстік Корея аумағында АҚШ-тың OH 58 Kiowa тікұшағы атып түсірілді, нәтижесінде ұшқыш қаза тапты, ал тағы біреуі Солтүстік Корея тарапынан тұтқынға алынып, 13 күн бойы ұсталып тұрды.

Буш әкімшілігі кезіндегі қарсыластар

2002 жылдың желтоқсан айында Испания Әскери-теңіз күштері АҚШ-тың өтінішімен Солтүстік Кореядан Йеменге бағытталған "Скад" зымырандарының партиясын тоқтатты және ұстады. Екі күннен кейін Йемен мен Солтүстік Корея наразылық білдіргеннен соң, АҚШ кемені Йеменге жөнелтуді жалғастыруға рұқсат берді. Бұл АҚШ пен Солтүстік Корея арасындағы қарым-қатынасты одан әрі шиеленістірді, Солтүстік Корея кемені тексеруді "пираттық әрекет" деп сипаттады. 2005 жылдың қыркүйегінде АҚШ Солтүстік Кореяның бірнеше жыл бойы бүкіл әлемде тарату үшін 15-25 миллион долларлық жалған Федералдық резервтік банкноттар шығарғанын мәлімдеді, бұл "қорғалған АҚШ активіне тікелей шабуыл" болды. Кейбір үкіметтер КХДР-дің мұндай жоғары сапалы банкноттарды шығаруға қабілеттілігіне күмәнділік білдірді. Сонымен қатар, АҚШ Макаодағы Banco Delta Asia банкін Солтүстік Кореяның ядролық бағдарламасы үшін ақшаны жылыстады деп айыптады, бірақ банк бұл айыптауды әзіл деп атады. 2007 жылы Ernst & Young жүргізген аудит Макао банктері Солтүстік Кореяның ақша жылыстау схемасына көмектескенін растамайды. Буш әкімшілігі кезінде The Washington Times газетінің президенті Донг Мун Джу Солтүстік Кореямен қарым-қатынасты жақсарту мақсатында бірнеше рет ресми емес дипломатиялық миссияларға қатысты.

Нормализацияға бағытталған қадамдар

2007 жылдың 13 ақпанында АҚШ, екі Корея, Жапония, Қытай және Ресей арасындағы алтыжақты келіссөздер Корея түбегін ядролық қарудан тазарту жолымен қатар, басқа да шараларды қарастырды. Ол Пхеньянмен саяси қатынастарды қалыпқа келтіру, Корея соғысының тоқтау шартын бейбіт келісіммен алмастыру және Солтүстік-Шығыс Азия үшін өңірлік бейбітшілік құрылымын қалыптастыру қадамдарын да белгіледі. Үлкен көлемдегі отын көмегінің орнына Солтүстік Корея Йонгбён ядролық кешенін жабуға келісті. АҚШ Солтүстік Кореямен қарым-қатынасты қалыпқа келтіру жөнінде келіссөздер бастауға және Солтүстік Кореяны терроризмді қолдайтын мемлекеттер тізімінен шығару процесін іске қосуға да келісті. АҚШ-тың бас келіссөзшісі Кристофер Р. Хилл Солтүстік Корея өзінің міндеттемелерін орындағанын мәлімдеді. 2007 жылдың 19 наурызында басталған алтыншы раунд келіссөздерінде Солтүстік Кореяның ядролық қару бағдарламасының болашағы талқыланды. 2008 жылдың маусым айының басында АҚШ Солтүстік Корея қарусыздану процесін бастағаннан кейін шектеулерді жеңілдетуге келісті. Президент Джордж Буш Солтүстік Кореяның ядролық қызметі туралы 60 беттік мәлімдемесінен кейін оны терроризмді қолдайтын мемлекеттер тізімінен шығаратынын жариялады. Одан кейін Солтүстік Корея шенеуніктері Йонгбён ядролық реакторын қиратты, ол Солтүстік Кореяның ядролық бағдарламасының символы саналды. Буш әкімшілігі осы прогреске ризашылық білдірді, бірақ көптеген тараптар, тіпті әкімшілік ішіндегілер де, тым аз нәрсеге келіскені үшін оны сынады. АҚШ халқы Солтүстік Корея мәселесінде әскери емес, дипломатиялық шешімдерді таңдауға көбірек бейім. Бір зерттеу көрсеткендей, 2004 жылы АҚШ үкіметі мен жаңалықтар құралдары Солтүстік Кореяны бейнелеген тәсілі америкалықтардың әскери емес шешімдерді қолдауына ықпал етті.

Дай Хонг Дан оқиғасы

2007 жылдың 4 қарашасында Солтүстік Кореяның «Дай Хонг Дан» сауда кемесіне Могадишу жағалауында сомалилік қарақшылар шабуыл жасады. Олар күзетшілер болып көрініп, кемеге күшпен кірді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелері жағдайға ден қойғанда, Солтүстік Кореяның 22 теңізшісі сегіз сомалилік қарақшымен қолма-қол соғысқа түсті. «USS James E. Williams» эсминцінің экипажы мен тікұшақтың көмегімен кеме азат етілді және АҚШ экипажына жараланған теңізшілер мен қарақшыларды емдеуге рұқсат берілді. Бұл жағдай АҚШ-тың Пекиндегі елшісі Кристофер Р. Хиллдің жағымды пікірін тудырды, сондай-ақ Солтүстік Корея баспасөзінде АҚШ-ты қолдайтын сирек кездесетін мәлімдеме жарияланды:

Біз экипаж мүшелеріне көрсеткен көмегі үшін Құрама Штаттарға алғыс айтамыз. Бұл жағдай КХДР мен АҚШ-тың терроризмге қарсы күрестегі ынтымақтастығының символы болып табылады. Оқиғаның сәтті аяқталуы маңызды кезде болды, себебі Солтүстік Корея Буш әкімшілігінің келісімімен 13 ақпандағы келісімді іске асыруға кіріскен болатын, ал 2007 жылғы Оңтүстік Корея президенттік сайлауы да жақын болды. Солтүстік Кореялықтар осы тұста орташа саясатты ұстануға барынша тырысты.

Нью-Йорк филармониясының сапары

2008 жылдың ақпан айында Нью-Йорк филармониясы Солтүстік Кореяға сапар жасады. Концерт Корея Орталық Телевизиясынан көрсетілді.

Солтүстік Кореяда америкалық журналистерді ұстау

2009 жылдың 17 наурызында екі американдық журналистің қамауға алынуы АҚШ пен Солтүстік Корея арасындағы қарым-қатынасты одан әрі шиеленістірді. Current TV телеарнасының журналистері Юна Ли мен Лора Линг Қытай-Солтүстік Корея шекарасында әйелдер сату туралы деректі фильм түсіріп жатқанда ұсталды, олардың Солтүстік Корея аумағына өткені де айтылды. Солтүстік Корея халықаралық наразылықтарға қарамастан екі журналисті сотқа тартып, оларды кінәлі деп тапты және он екі жылға қатаң еңбекке кесті. "Шекарасыз журналистер" ұйымы бұл сот процесін "құрылған сот" деп сынады. Бұл мәселе 4 тамызда бұрынғы президент Билл Клинтонның Пхеньянға "екі американдық журналисті босату мақсатындағы жеке миссиямен" келуі арқылы шешілді. Ол сол кездегі АҚШ президенті Барак Обаманың Солтүстік Корея басшысы Ким Чен Ырға жолдаған хабарын жеткізгені хабарланды, бірақ Ақ үйдің баспасөз хатшысы Роберт Гиббс бұл ақпаратты жоққа шығарды. Клинтонның Киммен болған әңгімелері АҚШ пен Солтүстік Корея арасындағы қарым-қатынасқа қатысты түрлі мәселелерді қамтыды. 5 тамызда Ким екі американдық журналисті ресми түрде кешірді, олар Клинтонмен бірге Лос-Анджелеске оралды. Клинтонның алдын ала хабарланбаған сапары 2000 жылдан бері жоғары деңгейдегі американдық шенеуніктің алғашқы сапары болды және бұл сапарға қатысқан тараптар ризашылық пен түсінікпен қарады.

ROKS Cheonan суға батуы

2010 жылғы 24 мамырда АҚШ Оңтүстік Кореямен жаңа әскери оқу-жаттығуларға қатысу жоспарларын жариялады. Бұл, ресми тұлғалардың айтуынша, Солтүстік Кореяның торпедасы деп саналған Оңтүстік Кореяның әскери кемесінің батып кетуіне тікелей жауап шарасы болды. 2010 жылғы 28 мамырда (Солтүстік) Кореяның Орталық телеграф агенттігі (КТА) «Шеонан» оқиғасының артында АҚШ тұр» деп мәлімдеді, сондай-ақ тергеудің бастапқы күнінен бастап АҚШ басқарғанын айтты. АҚШ тергеуді манипуляциялауда айыпталып, АҚШ президенті Барак Обама әкімшілігі «Азия-Тынық мұхиты аймағындағы тұрақсыздықты күшейту, ірі державаларды тежеу және аймақта қарсылықсыз үстемдікке ие болу» мақсатымен әрекет етеді деп айтылды. Бұл есепте АҚШ-қа «ауыр салдарды ескере отырып, сақтық танытуы» қажеттігі көрсетілді. 2010 жылғы шілдеде КХДР үкіметі Панмунджомдағы кеме батып кеткеніне қатысты жоспарланған келіссөздерді белгісіз мерзімге кейінге шегерді. Бұл кездесу жоғары деңгейдегі келіссөздерге дайындық ретінде көзделген. Бұл Ким Чен Ынның бұрынғы оптимистік ұсыныстарын күштен шығарды және Солтүстік Кореядағы жаңа және жас басшыға қатысты туындаған мәселелерге қатысты болжамдарға орын берді. Сонымен қатар, АҚШ зымыран жоспарларына жауап ретінде Солтүстік Кореяға азық-түлік көмегін тоқтатып, осылайша қарсы шара қолданды. 2012 жылғы тамызда Дэниел Рассел, Президенттің арнайы көмекшісі және Азия жөніндегі аға директоры, және Сидни Сейлер Гуамнан Пхеньянға ұшып барып, екі күн қалып қайтты. Оңтүстік Кореяның дипломатиялық дереккөзінің мәлімдемесіне сәйкес, «сол кезде президенттікке екінші мерзімге үміткер болған Барак Обама АҚШ президенттік сайлауына кедергі келтірмеу үшін ресми тұлғаларды Солтүстік Кореяға құпия жіберген». Бұл мәлімдеме Корея түбегінің үстінен өткен екі B2 стелс бомбалаушысына жауап ретінде жасалды. Чон Ынның мәлімдемесінен кейін Пентагон 3 сәуірде Тынық мұхитының батысына жетілдірілген зымыранға қарсы қорғаныс жүйесін орналастыруға шақырды. АҚШ қорғаныс министрі Чак Хейгел Солтүстік Кореяның АҚШ-қа ғана емес, Жапония мен Оңтүстік Кореяға да «нақты және айқын қауіп» төндіретінін мәлімдеді. Гуамдағы батареяның орналасуы Вашингтонның Солтүстік Кореямен қақтығысты өткен жылдардағы ұқсас дағдарыстардан гөрі көбірек мазалайтынын көрсететін ең үлкен дәлел болды. Бұл сонымен қатар олар ұзаққа созылатын қақтығысқа дайындалып жатқандарын көрсетеді. 2013 жылғы 12 сәуірде Оңтүстік Кореяның Сеул қаласына сапармен келген АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джон Керри «Солтүстік Кореяны ядролық держава ретінде қабылдамайтынын» және Солтүстік Кореяның зымыран ұшыруы «үлкен қателік» болады деп мәлімдеді. 2013 жылғы 18 сәуірде Солтүстік Корея Вашингтонмен немесе Сеулмен кез келген келіссөздерге қатысу үшін шарттарды қойды. Олар БҰҰ санкцияларын алып тастауды және АҚШ-тың Оңтүстік Кореядағы «Ключевое решение» әскери жаттығуларын тоқтатуды қамтыды. 2013 жылғы 26 сәуірде Солтүстік Корея елге қарсы белгісіз қылмыс жасады деген айыппен АҚШ азаматын ұстағанын мәлімдеді. АҚШ ресми тұлғалары бұл адамның Кеннет Бэ екенін хабарлады. 2013 жылғы 2 мамырда Бэ «жауырық әрекеттер» жасады деп танылып, 15 жылға ауыр еңбекке кесілді. АҚШ оның босатылуын талап етті, бірақ Солтүстік Корея белгілі американдықтардың елге келіп, оның босатылуын сұрауына мүмкіндік бермейтінін мәлімдеді. Бұрын Солтүстік Кореяға барып, Ким Чен Ынмен дос болған Деннис Родман Твиттерде Бэдің босатылуын сұрады. Родман тамыз айында Солтүстік Кореяға барып, Бэді босатуға тырысатынын мәлімдеді. 2014 жылғы 2 мамырда Пхеньянның Корея Орталық телеграф агенттігі (КТА) Солтүстік Корея азаматтары жазған төрт эсседен тұратын мақала жариялады. Мақаланың мазмұнында АҚШ президенті Барак Обамаға қатысты ауыр сын және нәсілшілдік пікірлер айтылды. 2014 жылғы маусым айында Солтүстік Кореяда «жауырық әрекеттер» жасады деп айыпталған екі американдық азамат ұсталды. 2014 жылғы 28 шілдеде АҚШ Өкілдер палатасы 2013 жылғы Солтүстік Кореяға қатысты санкцияларды күшейту туралы заңды (H. R. 1771; 113-ші Конгресс) қабылдады, бірақ Сенат оны қабылдамады. 2014 жылғы 20 тамызда АҚШ-тың Оңтүстік Кореямен жыл сайынғы әскери жаттығулары кезінде Солтүстік Корея үкіметінің өкілі АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джон Керриді «қойдың терісін жамылған қасқыр» деп атады. Бұл АҚШ, Оңтүстік Корея және Солтүстік Корея үкіметтерінің өкілдері арасындағы келекелеу алмасудың соңғы эпизоды болды. 2015 жылғы қаңтарда АҚШ президенті Барак Обама Солтүстік Корея үкіметінің уақыт өте келе құлап кететініне сенетінін мәлімдеді. 2016 жылғы 28 шілдеде Солтүстік Кореяның АҚШ істері жөніндегі жоғары дипломаты АҚШ Ким Чен Ынды санкция салынған адамдар тізіміне енгізгенін «қызыл сызықты» кесіп өткені деп мәлімдеді, бұл АҚШ Солтүстік Кореяға соғыс жариялағаны ретінде қарастырылды.

On May 24, 2010, the United States set plans to participate in new military exercises with South Korea as a direct military response to the sinking of a South Korean warship by what officials called a North Korean torpedo. On May 28, 2010, the official (North) Korean Central News Agency stated that "it is the United States that is behind the case of 'Cheonan.' The investigation was steered by the U. S. from its very outset." It also accused the United States of manipulating the investigation and named the administration of U. S. President Barack Obama directly of using the case for "escalating instability in the Asia Pacific region, containing big powers and emerging unchallenged in the region." The report indicated to the United States to "behave itself, mindful of the grave consequences." In July 2010, the DPRK government indefinitely postponed a scheduled talk at Panmunjom relating to the sinking. The meeting was intended as preparation for future talks at higher governmental levels. This tampered with Kim Jong Un's earlier optimistic overtures and generated speculation on the issues confronting the new and young leader back in North Korea. The United States also suspended food aid to North Korea in retaliation for the missile plans. Daniel Russel, Special Assistant to the President and Senior Director of Asia, and Sydney Seiler flew to Pyongyang from Guam in August 2012 and stayed there for two days. A South Korean diplomatic source said "apparently President Barack Obama, who was then bidding for a second term in office, secretly sent the officials to North Korea to minimize disruptions to the U. S. presidential election." The declaration was in response to two B2 stealth bombers that flew over the Korean peninsula on the day before. After Jong un's declaration, the Pentagon called for an advanced missile defense system to the western Pacific on April 3. United States Secretary of Defense, Chuck Hagel, said that North Korea posed "a real and clear danger" to not only the United States, but Japan and South Korea as well. The deployment of the battery to the US territory of Guam is the biggest demonstration yet that Washington regards the confrontation with North Korea as more worrying than similar crises of the past few years. It also suggested they are preparing for long standoff. While visiting Seoul, South Korea on April 12, 2013, United States Secretary of State, John Kerry, said "North Korea will not be accepted as a nuclear power", and that a missile launch by North Korea would be a "huge mistake". On April 18, 2013, North Korea issued conditions for which any talks would take place with Washington D. C. or Seoul. They included lifting United Nations sanctions and an end to United States South Korean Key Resolve military exercises. On April 26, 2013, North Korea said it had arrested a U. S. citizen for committing an unspecified crime against the country. U. S. officials said that person was Kenneth Bae. On May 2, 2013, Bae was convicted of "hostile acts" and sentenced to 15 years of hard labor. The U. S. has called for his release but North Korea has rejected any possibility of allowing prominent Americans to visit the country to request his release. Dennis Rodman, who had previously visited North Korea and become friends with Kim Jong Un, tweeted a plea for Bae's release. Rodman has since said he will visit North Korea again in August and attempt to free Bae. On May 2, 2014, Pyongyang's Korean Central News Agency (KCNA) released an article composed of four essays written by North Korean citizens. The content of the article carried heavy criticism and racist remarks towards U. S. President Barack Obama. Two American citizens were detained in North Korea in June 2014, accused of "hostile acts". On July 28, 2014, the United States House of Representatives voted to pass the North Korea Sanctions Enforcement Act of 2013 (H. R. 1771; 113th Congress), but it was never passed by the Senate. On August 20, 2014, during annual U. S.–South Korea military drills, a spokesman for the North Korean government referred to U. S. Secretary of State John Kerry as a "wolf donning the mask of sheep", the latest in an exchange of taunts between U. S., South Korean and North Korean government officials. In January 2015, U. S. President Barack Obama indicated that he believed that over time the North Korean government will collapse. On July 28, 2016, a North Korean top diplomat for U. S. affairs claimed that the United States crossed the "red line" for putting leader Kim Jong Un on its list of sanctioned individuals, which was perceived by officials as the United States declaring war.

Әйелдер DMZ арқылы өтеді

2015 жылдың 24 мамырында Халықаралық қарусыздану күнінде АҚШ-тың феминисттік көшбасшысы Глория Штайнем, екі Нобель бейбіт сыйлығының лауреаты және зейнеткер АҚШ полковнигі Энн Райт сияқты 15 елден келген отыз әйел 10 000 корей әйелімен қол ұстасып, Корей соғысын (1950–1953) ресми түрде аяқтауға, соғыс кезінде бөлініп кеткен отбасыларды қайта біріктіруге және ондаған жылдар бойы жаушылықты шешу үшін әйелдердің басшылыққа ие болуымен бейбітшілік құру процесіне шақыру мақсатымен DMZ-дің екі жағына орналасты. DMZ-ді кесіп өтуге дейін Штайнем баспасөз құралдарына: "Адамдарды бөліп-жарудың одан да абсурдты символын көзге елестету қиын" деді.

Трамп әкімшілігі (2017-2021)

2017 жылы АҚШ президенті Дональд Трамп Солтүстік Кореяның баллистикалық зымыран бағдарламасына қарсы әскери амалдарды қарастырып жатқанда шиеленіс күшейді. "Пентагон мен Ақ үй арасындағы "қате хабар алмасу" салдарынан туындаған шатасу нәтижесінде "USS Carl Vinson" супертасымалдағышы Солтүстік Кореяға қарай Жапон теңізіне жөнелтілгені туралы бұрмаланған хабар тарады. Әскери-теңіз күштерінің 8 сәуірде жасаған алдын ала хабарламасы "қателіктерге толы оқиғалар тізбегіне" әкелді. Президент Дональд Трамп Ким Чен Ынға "Кішкентай ракета адамы" және "нашар иттің баласы" деп атады, ал Солтүстік Кореяның Америкаға жасаған қауіп-қорқыныштары жалғастырса "әлем бұрын-соңды көрмеген от пен ашумен тоқтатылады" деп уәде берді. Президент Трамп кейде Ким режимімен дипломатиялық қарым-қатынасты "уақытты босқа жұмсау" деп сипаттады. Шындығында 18 сәуірде "Карл Винсон" және оның сүйемелдеуші кемелері Кореядан 3500 миль қашықтықта, Үнді мұхитында Австралия Корольдік теңіз күштерімен бірлескен жаттығуларда болды. "Карл Винсон" авианосы 2015 жылы және 2017 жылдың ақпанында Оңтүстік Қытай теңізінде реттеліп отыратын патрульдік миссияларды орындады. 2017 жылдың сәуір айының соңында Трамп "[Біздің (АҚШ) Солтүстік Кореямен ірі, өте ірі қақтығысқа ұшырауымыз мүмкін]" деді. New York Times тілшісі Майкл С. Шмидт мәлімдемесіне сәйкес, Трамп Солтүстік Кореяға қарсы ядролық қару қолдануды және шабуылды басқа елге таңуды ұсынған, бірақ Джон Ф. Келли оны осыдан бас тартып қалдырды. 2017 жылдың шілдесінде АҚШ Мемлекеттік хатшысы Рекс Тиллерсон "Географиялық саяхат шектеуін" бекітті, ол американдықтардың Солтүстік Кореяға кіруіне тыйым салды. 2018 жылдың 30 тамызында бұл тыйым 2019 жылдың 31 тамызына дейін ұзартылды.

2017 жылы АҚШ азаматтарын ұстаған

Тони Ким есімді америкалық азамат, сонымен қатар кореялық Ким Санг Дук атымен де танымал, Солтүстік Кореядан Пхеньян халықаралық әуежайы арқылы шығуға тырысқанда ұсталды. 2016 жылдың қаңтар айында американдық студент Отто Уормбиер Пхеньян халықаралық әуежайында мейрамханасынан үгіт-насихат плакатын ұрлауға тырысқан деген айыппен ұсталды. Оның тобындағы, АҚШ азаматтарының ішінде бірнеше адам, ешқандай қиындықсыз елден кетуге рұқсат алды. Мейрамхананың қауіпсіздік камералары Уормбиердің қызметкерлерге арналған жабық бөлмеге кіріп, қабырғадан плакатты алып кеткенін көрсеткендігі хабарланды. 2016 жылдың наурыз айында ол 15 жылға қатаң еңбекке кесілді, бірақ 2017 жылдың маусым айында күдікті жағдайда комаға түсіп, Солтүстік Кореядан босатылды. Ол АҚШ-қа қайтарылғаннан кейін бірнеше күннен кейін қайтыс болды. Солтүстік Корея оның өліміне ешқандай қатысы жоқ екенін мәлімдеді. Уормбиерді туристік топ ретінде Солтүстік Кореяға алып барған қытайлық саяхат агенттігі, осыған ұқсас жағдайларды болдырмау үшін АҚШ азаматтарын енді турларына қабылдамайтынын мәлімдеді. Уормбиердің өлімі туралы естігеннен кейін американдықтардың 49% үкіметтен шаралар қабылдауын қаласа, 35% оған қарсы болды. Шаралар қабылдауды қолдаған американдықтардың арасында ең көп қолдау тапқан жауап – АҚШ-тың Солтүстік Кореяға қарсы санкцияларды күшейтуі, ал екіншісі – екі ел арасындағы толық саяхатқа тыйым салу болды. АҚШ-тың әскери әрекеттері ең аз қолдауға ие болды.

Ядролық барлау туралы есеп

2017 жылдың тамызында The Washington Post АҚШ Қорғаныс барлау агенттігі жүргізген құпия бағалау туралы хабарлады, онда Солтүстік Корея АҚШ құрлықтағы нысаналарға жететін зымырандар үшін ядролық оқтұдырларды сәтті әзірлегені айтылды. Бұл хабарламаға жауап ретінде президент Трамп болашақ қауіп-қатерлерге "от пен ашу-ызамен, тіпті бұрын-соңды әлем көрмеген күшпен тойтарыс берілетінін" мәлімдеді. Оған жауап ретінде Солтүстік Корея Тынық мұхитындағы АҚШ-қа қарасты Гуам аралының маңындағы аймақтарға, соның ішінде Андерсен әуе базасына соққы беру жоспарын қарастырып жатқанын мәлімдеді. Ресми тұлғалар АҚШ-тың Солтүстік Корея саясаты жөніндегі арнайы өкілі Джозеф Юн мен Солтүстік Кореяның БҰҰ миссиясындағы жоғары лауазымды дипломаты Пак Сонг Иль осы дау кезінде "Нью-Йорк арнасы" деп аталатын байланыс арнасы арқылы үнемі байланыста болғанын хабарлады.

Трамп пен БҰҰ мүше мемлекеттері Солтүстік Кореяның қатерлері туралы

2017 жылдың 8 тамызында президент Трамп, егер Солтүстік Корея ядролық сынақтарды және қауіп-қорқытуларын тоқтатпаса, АҚШ-тың оларға қарсы "от пен ашу-ынтық" көрсетуге дайын екенін мәлімдеді. Жауап ретінде Солтүстік Корея АҚШ-қа қарасты Гуам аймағына, сондай-ақ Жапония және Оңтүстік Корея сияқты одақтастарына қатарынан қауіп-қорқытулар жіберді. Екі зымыран Жапония аумағынан өтіп, ядролық сынақ жүргізілді. 2017 жылдың қыркүйек айында Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясында сөз сөйлеген Трамп, АҚШ "өзін немесе одақтастарын қорғауға мәжбүр болса", Солтүстік Кореяны "толыққанды жоюға" дайын екенін айтты; ол Ким Чен Ынға жақында берген "Ракета адамы" деген лақап атын қайталады. Солтүстік Корея басшысы Ким Чен Ын бұл сөзді "көріп-естімеген, өрескел сұмпайлық" және "ақыл-есі дұрыс емес мінез-құлық" деп сипаттады. 2017 жылдың 23 қыркүйегінде АҚШ әскері Гуамнан B-1B бомбалаушыларын, ал Окинавадан F-15C Eagle истребителінің сүйемелдеуімен Солтүстік Кореяның шығысындағы су кеңістігіндегі халықаралық әуе кеңістігінде ұшты. Бұрынғы миссиялардан ерекшелігі, АҚШ ұшақтарына Оңтүстік Корея немесе Жапония ұшақтары сүйемелдемеді. Кейін Солтүстік Корея АҚШ-қа қарсы зымыран шабуылының "сөзсіз болатыны айқын" екенін мәлімдеді. 2017 жылдың 30 қыркүйегінде АҚШ Мемлекеттік хатшысы Рекс Тиллерсон АҚШ пен Солтүстік Кореяның "тікелей байланыста" екенін және келіссөздер мүмкіндігін "зерттеп жатқанын" хабарлады. 2017 жылдың 9 қазанында АҚШ Әуе күштерінің B-1 бомбалаушылары Оңтүстік Кореяның екі жағалауында да макеттік зымыран ұшыруларын жүргізді. Гуамдағы Андерсен әуе базасынан ұшқан екі бомбалаушы, Оңтүстік Корея және Жапония әскерлерінің истребительдерімен бірге оқу-жаттығулар өткізді. Бұл үш одақтас арасындағы алғашқы түнгі B-1 бомбалаушы жаттығуы болды. 2017 жылдың 28 қарашасында Солтүстік Корея континентаралық баллистикалық зымыранды (КБЗ) сынақтан өткізді, бұл екі айдан астам уақыттан бері осы режимнің алғашқы мұндай іс-әрекеті болды. АҚШ әскері КБЗ деп санайтын зымыран Солтүстік Кореяның Сайн Ни қаласынан ұшырылып, шамамен 620 мильдей ұшқаннан кейін Жапон теңізіне құлады.

2018 жылғы Сингапур саммиті

2018 жылдың 8 наурызында президент Трамппен болған кездесуден кейін Оңтүстік Корея дипломаты Чунг Ый Ён Ким Чен Ынның президентпен кездесуге "ынталы екенін" және оның ұсынысы қабылданғанын, кездесу мамыр айына дейін өтуі жоспарланғанын мәлімдеді. Оңтүстік Корея президенті Мун Чжэ-ин бұл қадамды "ғажайып" деп сипаттады. Кездесу 12 маусымда Сингапурда өткізуге жоспарланған, бірақ АҚШ пен Оңтүстік Корея арасындағы әскери оқулардан кейін Ким Чен Ын саммитке қатысудан бас тартуы мүмкін екенін айтты, ал 24 мамырда президент Трамп оны тоқтатты. 2018 жылдың 1 маусымында Трамп Солтүстік Корея шенеуніктерімен Ақ үйde кездескеннен кейін 12 маусымда Сингапурда саммит "қайтадан өтетінін" жариялады. Президент Трамп 12 маусымда төраға Ким Чен Ынмен кездесті. Кездесу кезінде екі ел арасында тарихи келісімге қол қойылды, онда Солтүстік Корея бүкіл Корея түбегін толыққанды ядролық қарусыздандыруға жұмылану үшін 2017 жылғы Панмунжом декларациясына деген міндеттемесін қайта растауға шақырылды. Келісім екі ел арасындағы АҚШ-ҚХДР қарым-қатынастарының жаңа кезеңін жариялады, бұл "бейбітшілік пен гүлденуге" қол жеткізу үшін, мысалы, қаза тапқан немесе хабарсыз жоғалған әскерилердің қалдықтарын табу сияқты мәселелер бойынша ынтымақтастық арқылы іске асырылатын болады. Трамп кейіннен АҚШ пен Оңтүстік Корея әскерлері арасындағы әскери оқулар тоқтатылатынын мәлімдеді.

POW/MIA қалдырылады

Корея соғысы кезінде мыңдаған АҚШ әскери қызметшілері жоғалып кетті. 1990 және 2018 жылдар аралығында Солтүстік Корея 340 сарбаздың қалдықтарын қайтарып берді, бірақ шамамен 7700 адамның денесі әлі табылмай отыр. 2018 жылдың 12 маусымындағы АҚШ пен Солтүстік Корея арасындағы саммитте америкалық соғыс тұтқындарының және жоғалғандардың қалдықтарын қайтару бойынша белгісіз келісімге қол қойылды. Бір айдан кейін Солтүстік Корея АҚШ-қа 55 қорапты қайтарды. Олардың ішінде тек бір адамның әскери табельі болды, бірақ басқа әскери қызметшілерді ДНК сынамасы, кеуде рентгені және тіс жазбалары арқылы анықтау мүмкін болды. 2019 жылдың қазанына қарай 35-40 әскери қызметшінің кімдігі анықталды.

Салдары

Солтүстік Кореяның мемлекеттік БАҚ саммиттен кейін бейбітшілік жаңа дәуірінің басталғанын жариялады. 23 маусымда Солтүстік Корея АҚШ-қа қарсы насихатты алып тастағаны туралы хабарлар тарады. 24 маусымда Трамп Солтүстік Кореяның АҚШ үшін әлі де "ерекше қауіп" төндіретінін және саммиттен кейін бір күн өткен соң оларға қатысты санкциялар күшінде қалатынын мәлімдеді. 2018 жылдың шілдесінде Мемлекеттік хатшы Майк Помпеоның Солтүстік Кореяға жасаған алғашқы сапары Пхеньян тарапынан Трамп әкімшілігінің "бір жақты және қарақшылық талаптармен ядролық қарусыздануды талап ететініне" байланысты наразылық тудырды. Помпео шілдедегі келіссөздердің "өнімді" болғанын айтты. Алайда, Халықаралық атом энергиясы агенттігі Солтүстік Кореяның ядролық бағдарламасын жалғастырып жатқанын мәлімдеді, ал Трамп Солтүстік Кореяның ядролық қаруларын жою жөніндегі жетіспеушіліктерге байланысты 2018 жылдың тамызында Мемлекеттік хатшы Помпеоның Солтүстік Кореяға жоспарланған сапарын тоқтату туралы шешім қабылдады. Вашингтон мен Пхеньян арасындағы қарым-қатынас 2018 жылдың қыркүйегінде өткен Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясынан кейін ауытқып отырады. Сөз сөйлеген кезінде президент Трамп Ким Чен Ынның ядролық сынақтарды тоқтатуы, бірнеше әскери нысандарды жабуы, американдық тұтқындарды босатуы және қаза тапқан немесе жоғалып кеткен әскери қызметкерлердің қалдықтарын қайтаруы үшін мақтады. Трамп ядролық қарусыздану орын алғанша Солтүстік Кореяға санкциялар сақталады дегенін қайталады.

Солтүстік Кореяның Испаниядағы елшілігіне шабуыл жасалды

2019 жылдың 22 ақпанында сағат 15:00 шамасында 10 адамнан тұратын топ, нақты немесе имитациялық қару-жарақтарымен қаруланған, Мадрид, Испаниядағы Солтүстік Корея елшілігіне кірді. Олар елшілікте болған сегіз қызметкерді бір жерге жинап, бастарына қап кигізіп, қолдарын байлап, бірнешеуін қорқытып, жазалап, сұраққа тартышты. Олар ұялы телефондар мен компьютерлердің жад құрылғыларын тонады. Шабуыл екі сағатқа созылды, содан кейін испан полициясы ғимаратқа кірді, ал шабуылдаушылар елшіліктің екі көлігімен қашып кетті. 13 наурызда испан полициясы және барлау қызметі шабуылдаушылардың екеуін ЦРУ агенттері деп анықтады. ЦРУ кез келген қатысынан бас тартты.

2019 жылғы Ханой саммиті

2019 жылғы Солтүстік Корея – АҚШ Ханой саммиті – Солтүстік Кореяның Жоғарғы Басшысы Ким Чен Ын мен АҚШ Президенті Дональд Трамптың 2019 жылғы 27-28 ақпанда Вьетнамда өткен екі күндік кездесуі. Лидерлер 28 ақпанда қол қою рәсімін өткізуді ниеттенген, бірақ саммит қол қойылған келісімсіз аяқталды. Солтүстік Корея дереу Сохэ зымыран ұшыру кешенінде ұзақ қашықтықтағы зымырандарын қайта құруға кірісті. Бұл Солтүстік Корея мен АҚШ басшыларының екінші кездесуі болды. Ол өткен қыркүйектен бері жоспарланып келді, ал орны мен күні 2019 жылғы 5 ақпанда президент Трамптың үшінші мемлекеттік мәлімдемесінде жарияланды. Саммиттен кейін президент Трамп Солтүстік Корея басшысы Ким Чен Ынның Отто Уормбиерге қатысты ұстау кезіндегі қатысуын жоққа шығарғанына сенетінін айтты. Трамп мұндай зорлық-зомбылыққа рұқсат беру Кимге тиімді емес екенін мәлімдеді.

Үшінші саммит жоспары мен хат алмасу

2019 жылдың 26 маусымында АҚШ пен Солтүстік Корея арасында үшінші саммит өткізу мүмкіндігі туралы келіссөздер жүріп жатқаны хабарланды. Президент Трамп 2019 жылдың сәуір айында үшінші саммит "жақсы болар еді" деген пікірін білдірген болатын. 2019 жылдың 12 маусымында президент Трамп Ким Чен Ыннан "әдемі" деп сипаттаған хат алғанын мәлімдеді. Солтүстік Корея үкіметі Ким Чен Ынның президент Трамптың хатын оқып отырған суретін де жариялады, бірақ суреттегі күн көрсетілмеген. Алайда, Ким кейін Солтүстік Корея мен АҚШ арасында келіссөздер жалғасып жатқанын жоққа шығарды және Солтүстік Корея мен АҚШ Мемлекеттік департаменті арасындағы қарым-қатынас бұрынғысынша шиеленісіп қалды.

2019 жылғы ДМЗ саммиті

2019 жылдың 30 маусымында президент Трамп Киммен және Мун Чжэ Инмен ДМЗ-да кездесті, содан кейін қысқа ғана уақытқа шекара сызығын өтіп, ДМЗ-дың Солтүстік Корея жағына қадам басты. Осылайша ол Солтүстік Кореяға ресми сапар жасаған алғашқы АҚШ президенті болды. Бұрынғы АҚШ президенттері Джимми Картер мен Билл Клинтон қызметтен кеткен соң Солтүстік Кореяға барып қайтқан еді. Солтүстік Кореяға өткеннен кейін Трамп пен Ким аудармашы арқылы "Сізді қайта көргеніме қуаныштымын", "Осы жерде сізбен кездесетінімді күтпедім" және "Шекараны кесіп өткен алғашқы АҚШ президентісіз" деген сөздер айтысты. Кездесу кезінде президент Трамп Кимді Ақ үйге шақырды, бірақ кейін бұл жақын арада орындалмасын мойындады. Сонымен қатар, Трамптың қызы Иванка және оның күйеуі Джаред Кушнер Солтүстік Кореяға барып, Киммен кездескені және саммит кезінде АҚШ-тың жетекші дипломаттары ретінде әрекет еткені белгілі болды. Солтүстік Кореяның БАҚ Иванканың Киммен кездесуін көрсетті. Иванка Солтүстік Кореяға жасаған сапарын "нағыз керемет" деп сипаттады. Алайда Болтон өзі жұмыстан босатылмағанын, өз еркімен отставкаға кеткенін мәлімдеді. Трамп ҚХДР-мен келіссөздер жүргізген Роберт С. О'Брайенді жаңа Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі етіп тағайындады. 2019 жылдың 5 қазанында Стокгольмде АҚШ пен Солтүстік Кореяның келіссөз топтары арасында келіссөздер басталды. Бір күннен кейін Солтүстік Корея келіссөздердің тоқтап қалғанын мәлімдеді, себебі АҚШ-тың жаңбырға төзбейтіндігін айтты. Алайда АҚШ тарапы келіссөздердің жақсы өтіскенін және екі аптадан кейін қайта жалғасатынын хабарлады. 2019 жылдың 7 қазанында Солтүстік Кореяның бас келіссөзшісі Ким Мён Гиль АҚШ Пхеньянға жақсы ұсыныс жасамаса, "қасіретті" оқиғаның орын алуы мүмкін екенін ескертті. Ол қазір доп АҚШ-тың алаңында екенін айтты. 2019 жылдың желтоқсан айында АҚШ-тың БҰҰ-дағы елшісі Келли Крафт өзінің сұрауы бойынша шақырылған БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің отырысында АҚШ бейбітшілікке қол жеткізу үшін Солтүстік Кореямен "бір уақытта қадамдар" жасауға дайын екенін мәлімдеді. Сонымен қатар ол Солтүстік Кореяны тағы зымыран сынақтарын жүргізбеуге шақырды. 2020 жылдың мамыр айына қарай Солтүстік Корея АҚШ-тың ниетіне сәйкес, ядролық қарудан бір жақты түрде бас тартуға дайын екенін көрсетпеді. 2020 жылдың 12 маусымында Сингапур саммитіне екі жыл толуына орай Солтүстік Кореяның Сыртқы істер министрі Трамп әкімшілігінің соңғы екі жылдағы күш-жігері Солтүстік Кореяға ешқандай пайда әкелмей, тек саяси жетістіктерге жету үшін жасалғанын және "Бос уәдеден артық екі жүзділік жоқ" деген мәлімдеме жасады. Солтүстік Корея кейіннен Оңтүстік Кореямен байланысын тоқтатты, 17 маусымда Оңтүстік Кореямен бірлесіп пайдаланған төрт қабатты байланыс кеңсесін қиратты және АҚШ-пен дипломатиялық қарым-қатынас орнату жөніндегі күш-жігерін тоқтатты. 2020 жылдың шілдесінде Ханкёре газетінде жарияланған мақаласында Оңтүстік Корея президенті Мун Чжэ Иннің арнайы кеңесшісі Мун Чун Ин Джон Болтонның және басқа да АҚШ саясаткерлерінің Солтүстік Кореяның қарусыздануына қатысты қатал ұстанымы соғысқа, бейбітшілікке емес, әкеледі деп мәлімдеді. Оның пікірінше, Солтүстік Кореяны ядролық қарудан арылтудың тиімді жолы – екі Кореяның экономикалық тұрғыдан бірлесіп жұмыс істеуі, осылайша екі тарап та бір-бірінің ұлттық қауіпсіздігіне мүдделі болуы керек.

On June 30, 2019, President Trump met with Kim along with Moon Jae in at the DMZ and briefly crossed the border line into the North Korean side of the DMZ, making him the first sitting U. S. president to enter North Korea; former US Presidents Jimmy Carter and Bill Clinton had previously visited North Korea after they left office. After crossing into North Korea, Trump and Kim, who stated through an interpreter "it's good to see you again", "I never expected to meet you at this place" and "you are the first US President to cross the border," During their meeting, President Trump also invited Kim to the White House, although later acknowledged that it probably wouldn't happen in the near term. It was also revealed that Trump's daughter Ivanka and her husband Jared Kushner had visited North Korea to meet with Kim beforehand and acted as lead American diplomats during the summit. Footage of Ivanka meeting with Kim was broadcast by the North Korean media. Ivanka also described her visit to North Korea as "surreal." However, Bolton himself said he was not sacked but resigned. Trump selected hostage negotiator with DPRK Robert C. O'Brien as the new National Security Adviser. Talks in Stockholm began on 5 October 2019 between US and North Korean negotiating teams. After one day, the North Koreans said that talks had broken down, blaming US inflexibility. The US team, however, said discussions were good, and would be resumed in two weeks. On October 7, 2019, North Korea's chief negotiator Kim Myong Gil cautioned about a "terrible" event that might take place if the U. S. did not offer a better deal to Pyongyang. He said that the ball is currently in U. S.' court to resume dialogue. In December 2019, US Ambassador to the United Nations Kelly Craft said during a meeting of the UN Security Council that was called at her request that the US was prepared to take "simultaneous steps" with North Korea to achieve peace. But she also warned the North Koreans against conducting further missile tests. As of May 2020, North Korea has shown no indication that it is willing to unilaterally denuclearize as per U. S. intentions. On June 12, 2020, the two year anniversary of the Singapore summit, the North Korean Minister of Foreign Affairs released a press statement that the Trump administration efforts in the past two years were for political achievements without returns for North Korea and "Nothing is more hypocritical than an empty promise." North Korea subsequently cut communications with South Korea, demolished the four story joint liaison office building it shared with South Korea on June 17, and ceased efforts for diplomatic relations with the United States. In an article written in the Hankyoreh daily newspaper in July 2020, Moon Chung in, Special Advisor to South Korean President Moon Jae in, argues that the hardline approach of John Bolton and other US figures concerning North Korean disarmament will lead to eventual war, not peace. He believes a more effective approach towards North Korean denuclearization is for the two Koreas to work together economically until both sides depend on each other enough to be invested in each other's national security.

Байден әкімшілігі (2021)

2021 жылдың басында Джо Байден президенттігі кезінде АҚШ Солтүстік Кореяға жаңа үдеме жасады, бірақ олар жауап қайырмады. 18 наурызда Корея Орталық Ақпарат агенттігі Солтүстік Корея Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары Чое Сон Хуидің мәлімдемесін жариялады. Ол байланыс орнату әрекеттерін мойындады және Солтүстік Корея болашақта мұндай әрекеттерге назар аудармайтынын мәлімдеді. Сондай-ақ, ол АҚШ-ты әскери оқуларын жалғастырғаны және Солтүстік Кореяға қарсы санкцияларды сақтап отырғаны үшін сынады, сондай-ақ "АҚШ Солтүстік Кореяға қатысты жауыртқыш саясатын кері тартқанша және екі тарап тең құқықтарда сөз алмаса, ешқандай диалог мүмкін емес" деді. 2021 жылдың қазан айында Ким Чен Ын АҚШ-ты жауыртқыштықтың себебі деп атады және озық қару-жарақтар көрмесіне қатысты. Көрмеде Кимнің жаңа сынақтан өткен гипердыбыстық зымыран деп атаған, оны құлату қиын; жаңа үлгідегі төмен қанаты бар қанатты зымыран; және әлемдегі ең ірі, бірақ әлі сынақтан өтпеген, құрлықаралық баллистикалық зымыран көрсетілді. 2022 жылдың 26 ақпанында Солтүстік Корея Сыртқы істер министрлігі Ресейдің қауіпсіздік алаңдауларын "ескермеген" АҚШ шараларының "Украина дағдарысының түпкі себебі" екенін мәлімдеді. Бұл Мәскеу көрші елге әскери шабуыл жасағаннан кейін жасалған алғашқы мәлімдеме болды. 2022 жылдың 5 наурызында Солтүстік Корея биылғы жылы өткізген тоғызыншы қару сынағын жүргізді, ол Корея түбегінің шығысындағы теңізге күдікті баллистикалық зымыранды ұшырды. Бұл Оңтүстік Кореяда президент сайлауына бірнеше күн қалғанда болды. Зымыранды ұшыру АҚШ, Оңтүстік Корея және Жапония тарапынан айыпталып, Солтүстік Корея алдағы айларда ірі ядролық сынақ жасауды жоспарлап отыр деген алаңдаушылықты тудырды. 2022 жылдың 11 наурызында Солтүстік Корея ең ірі құрлықаралық баллистикалық зымыранының элементтерін екі сынақта сынағаннан кейін АҚШ Қаржы министрлігі жаңа санкциялар енгізді. 2022 жылдың мамыр айында АҚШ және Оңтүстік Корея кеңейтілген әскери оқу-жаттығулар өткізуді жариялады, Оңтүстік Корея әскери шенеуніктерінің мәлімдемесіне сәйкес, бұл 2018 жылдан бері алғаш рет далалық жаттығуларды қамтиды. Солтүстік Корея Сыртқы істер министрлігінің зерттеу орталығы бұл жаттығулардың "қауіпсіздік тұрғысынан бұрын-соңды болмаған тұрақсыздыққа" әкелетінін мәлімдеді.

In early 2021, the United States under the presidency of Joe Biden attempted a new outreach to North Korea, to which they were unresponsive. On 18 March, the Korean Central News Agency put out a statement by North Korean first vice minister of Foreign Affairs Choe Son hui acknowledging attempts at contact, and stating that North Korea would continue to ignore such attempts in the future. In it, she also criticized the United States for continuing military drills and maintaining sanctions against North Korea, and said that "no dialogue would be possible until the United States rolled back its hostile policy toward North Korea and both parties were able to exchange words on an equal basis." In October 2021, Kim Jong Un said the United States was a continuing source of hostility, and he made a public appearance in a showroom of advanced weapons. These weapons included one that Kim identified as a newly tested type of hypersonic missile that is difficult to shoot down; a new type of low flying cruise missile; and what may be the world's largest, but still untested, intercontinental ballistic missile. On February 26, 2022, North Korea's foreign ministry stated that the US measures that "disregard" Russian security concerns are a "root cause of the Ukrainian crisis," in its first remark since Moscow launched a military invasion of its neighbour days earlier. On March 5, 2022, North Korea conducted its ninth weapons test of the year, shooting a suspected ballistic missile into the sea east of the Korean peninsula, just days before the presidential election in South Korea. The launch was met with condemnation from the US, South Korea, and Japan, which worry the North is planning a major nuclear test in the coming months. On March 11, 2022, after North Korea launched elements of its largest intercontinental ballistic missile in two recent tests, the US Treasury Department imposed fresh penalties. In May 2022, the United States and South Korea announced expanded military exercises, which according to South Korean military officials would involve field training for the first time since 2018. A North Korean foreign ministry run think tank stated that these exercises will create "unprecedented instability security wise."

Ядролық қару

1958 жылдың қаңтарынан 1991 жылға дейін АҚШ Оңтүстік Кореядағы дипломатиялық және әскери ықпалына байланысты Солтүстік Кореяға қарсы қолданылуы мүмкін ядролық қаруларын сақтап келді, 1967 жылы олардың саны шамамен 950 данаға жеткен. Бұл қарулар кейіннен алынып тасталғаны туралы хабарлар бар, бірақ бұл фактіні МАГАТЭ сияқты тәуелсіз үшінші тарап ұйымдары растаған жоқ. АҚШ әлі де «АҚШ ядролық шатырының ұсынылатын кеңейтілген қорғауын сақтап тұруда». 1956 жылдың қыркүйегінде АҚШ Біріккен штабтар төрағасы адмирал Радфорд АҚШ Мемлекеттік департаментіне АҚШ әскери ниетінің Оңтүстік Кореяға атом қаруын енгізу екенін мәлімдеді. 1957 жылдың қаңтарында АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесі президент Эйзенхауэрдің тапсырмасы бойынша бұл ұсынысты қарастыра бастады, содан кейін оған келісім берді. Алайда, Кореялық қару тоқтату туралы келісімнің 13(d) тармағы екі тараптың да Оңтүстік Кореяға жаңа қару түрлерін енгізбеуін талап етті, осылайша ядролық қару мен зымырандардың енгізілуіне жол бермеді. АҚШ БҰҰ одақтастарының алаңдаушылығына қарамастан, қару тоқтату туралы келісімді бұза отырып, 13(d) тармағын біржақты жою туралы шешім қабылдады. 1957 жылдың 21 маусымында Әскери қару тоқтату комиссиясының отырысында АҚШ Солтүстік Корея өкілдеріне БҰҰ қолбасшылығы енді қару тоқтату келісімінің 13(d) тармағына бағынбайтынын хабарлады. 1957 жылдың тамызында Кореяда ядролық қаруды орналастыруға рұқсат беретін NSC 5702/2 мақұлданды. Бір жылдан кейін Қытай мен Кеңес Одағына жететін ядролық қаруланған Matador зымырандары қосылды. Солтүстік Корея 13(d) тармағын күшін жоюды қару тоқтату келісімін бұзу және Кореяны АҚШ-тың атом соғысы аймағына айналдыру әрекеті деп айыптады. 1957 жылдың қарашасында БҰҰ Бас Ассамблеясында Кеңес Одағы мен Чехословакия Біріккен Ұлттар Ұйымының Кореяға ядролық қару енгізу туралы шешімін айыптады. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1993 жылғы 11 мамырдағы 825-ші қарары Солтүстік Кореяны МАГАТЭ-мен ынтымақтастыққа шақырды және 1992 жылғы Солтүстік-Оңтүстік ядролық қарусыздану туралы мәлімдемені жүзеге асыруға шақырды. Бұл қарарда барлық мүше мемлекеттерге Солтүстік Кореяны осы қарарға оң жауап беруге және ядролық мәселені шешуді жеңілдетуге шақырылды. АҚШ-Солтүстік Корея келіссөздері 1993 жылдың маусым айында басталды, бірақ келісімді әзірлеу мен іске асыруда жетістік болмағандықтан, Солтүстік Корея бірнеше ядролық қару үшін жеткілікті шикізат бере алатын ірі ядролық реактордың өзегін босатты. Кейбір республикашыл сенаторлар келісімге қатаң қарсы шығып, оны бағыну деп қарастырды. Келісілген негіздемеге сәйкес Солтүстік Корея өзінің ядролық бағдарламасын тоқтатуға және АҚШ пен МАГАТЭ-нің тексеру жұмыстарымен ынтымақтасуға шешім қабылдады, ал 1995 жылдың қаңтарында АҚШ Солтүстік Кореяға қарсы экономикалық санкцияларды жеңілдетті. Бастапқыда Конгресс бақылауында емес АҚШ Қорғаныс министрлігінің төтенше қаражаты халықаралық қаржыландырумен бірге келісім бойынша мұнайдың өтпелі жеткізілімін қаржыландыру үшін пайдаланылды. 1996 жылдан бастап Конгресс қаржылай көмек көрсетті, бірақ әрқашан жеткілікті емес. Нәтижесінде келісілген мұнайдың кейбір түрлерін жеткізу кешіктірілді. Кейін KEDO-ның бірінші директоры Стивен В. Босворт «Келісімді негіздеме» оның қол қойылғаннан кейін екі апта ішінде саяси жетім болды» деп түсіндірді. 1995 жылдың қаңтарында, келісілген негіздемеге сәйкес, АҚШ пен Солтүстік Корея бес мегаваттты реактордан шыққан пайдаланылған отынды қауіпсіз сақтау әдісін келісті. Бұл әдіс бойынша АҚШ пен Солтүстік Корея операторлары пайдаланылған отынды жинап, отынды тоғанға жинап қояды. Консервілеу 1995 жылы басталды. 2000 жылдың сәуірінде барлық қолжетімді пайдаланылған отын таяқшалары мен таяқша бөлшектерін консервілеу аяқталды деп жарияланды. Солтүстік Корея реакторларды жеткізу бойынша LWR-ді қаржыландыратын және жеткізуші KEDO шешімдерін қабылдауға келісті. LWR-ді алмастыратын электр станцияларына халықаралық қаржыландыруды іздеу керек болды. 1998 жылға дейін ресми конкурстық шақырулар жарияланбаған, сол кездегі кешіктірулер Солтүстік Кореяны ашуға мәжбүр еткен. Кейіннен KEDO Sinpo-ны LWR жобасының орны ретінде анықтады және 1997 жылдың 21 тамызында ресми түрде іргетасы қаланды. 1999 жылдың желтоқсанында KEDO және (Оңтүстік) Корея электр энергетикасы корпорациясы (KEPCO) кілт-қолға тапсырылған келісімшартқа (TKC) қол қойды, бұл LWR-ді толық көлемде салуға мүмкіндік берді, бірақ LWR жобасына маңызды қаржы жұмсауы 2000 жылға дейін басталған жоқ. 1998 жылы АҚШ Қорғаныс барлау басқармасының бағалауына сәйкес, ядролық қатынасы болуы күдіктелген Кумчангнидегі жер асты учаскесін анықтады. 1999 жылдың наурызында Солтүстік Корея АҚШ-қа учаскеге «қанағаттанарлық қол жеткізуге» келісім берді. 1999 жылдың көктеміндегі АҚШ тексеруі Қорғаныс барлау басқармасының бағалауы дұрыс емес екенін көрсетті. 2000 жылдың қазанында, арнайы өкіл Чо Мён Рок Вашингтонда болған кезде және АҚШ сарапшыларының топтары учаскеге екі рет барғаннан кейін, АҚШ Солтүстік Кореямен бірлескен коммюникеде АҚШ-тың учаске туралы алаңдаушылығы шешілгенін жариялады. Доктор Уильям Перридің Солтүстік Кореяға қатысты АҚШ саясатын ресми қарауына сәйкес, АҚШ пен Солтүстік Корея 2000 жылдың мамырында «Келісімді негіздеме іске асыру туралы» келіссөздерді бастады. Джордж У. Буш 2000 жылғы АҚШ президенттік сайлауындағы үміткерлігі кезінде Келісімді негіздемеге қарсылығын білдірді. 2001 жылдың қаңтарында қызметке келгеннен кейін жаңа әкімшілік Солтүстік Кореяға қатысты саясатын қайта қарастыруды бастады. Бұл қарастырудың соңында әкімшілік 2001 жылдың 6 маусымында Солтүстік Кореямен әкімшілікке алаңдау тудыратын барлық мәселелер бойынша, соның ішінде Солтүстік Кореяның конвенциялық күштерінің жағдайы, зымырандарды дамыту және экспорттау бағдарламалары, адам құқығы және гуманитарлық мәселелер бойынша диалогты жалғастыруға шешім қабылдады. Сол кезде Келісімді негіздемеде уәделенген Жеңіл су реакторлары (LWR) әлі жеткізілмеген. Екі реакторды швейцариялық ABB компаниясы 2000 жылы 200 миллион долларлық келісім бойынша жеткізді. ABB келісімшарты Солтүстік Кореяның шығыс жағалауындағы Кумходағы екі ядролық электр станциясы үшін жабдықтар мен қызметтерді жеткізуді көздейді. АҚШ қорғаныс министрі Дональд Рамсфельд ABB-ның директоры болған кезде бұл келісімді жеңіп алды, бірақ Пентагон өкілі Виктория Кларк Рамсфельд бұл мәселенің директорлар кеңесінде талқыланғанын есіне алмайтынын айтты. Бұл реакторлардың құрылысы ақыры тоқтатылды. 2002 жылы АҚШ үкіметі Келісімді негіздеме аясында Солтүстік Кореяға 95 миллион доллар бөлінетінін жариялады. Қаржыны бөліп беру кезінде президент Джордж У. Буш Келісімнің Солтүстік Кореяға бастапқы реакторлардан қандай да бір қарулық плутонийды жасырғанын қамтамасыз ету үшін инспекторларды жіберуі керек деген талабын күштен шығарды. Президент Буш бұл шешімнің «АҚШ-тың ұлттық қауіпсіздігіне өте маңызды» екенін мәлімдеді. 2002 жылы әкімшілік Солтүстік Кореяның ядролық қару мақсатында уранды байыту бағдарламасын дамытып жатқанын мәлімдеді. 2002 жылғы Мемлекеттік хабарламасында Буш Солтүстік Кореяны «жамандық осінің» бір бөлігі ретінде сипаттады, осыдан кейін Америка-Солтүстік Корея арасындағы шиеленіс күшейді. 2002 жылдың қазанында АҚШ-Солтүстік Корея арасындағы тікелей диалог қайта басталғанда, бұл уранды байыту бағдарламасы АҚШ күн тәртібіндегі басты мәселелердің бірі болды. Солтүстік Кореялық шенеуніктер АҚШ делегациясына, Шығыс Азия және Тынық мұхиты істері жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары Джеймс А. Келли басқарып отырған, уранды байыту бағдарламасының бар екенін мойындады. Бұл бағдарлама Солтүстік Кореяның Ядролық қаруды таратпау шарты (NPT) және 1992 жылғы Солтүстік-Оңтүстік ядролық қарусыздану туралы мәлімдемесі мен 1994 жылғы Келісімді негіздемедегі міндеттемелерін бұзды. АҚШ тарапы Солтүстік Корея бұл бағдарламаны жоюы керек екенін мәлімдеді, содан кейін ғана АҚШ-Солтүстік Корея қарым-қатынасында одан әрі прогресс болуы мүмкін. АҚШ тарапы бұл бағдарлама верификацияланған жойылса, АҚШ Солтүстік Кореямен қарым-қатынастың жаңа түрін дамытуға дайын болатынын мәлімдеді. 2002 жылдың қарашасында KEDO мүшелері...

From January 1958 through 1991, the United States held nuclear weapons due to its diplomatic and military influence in South Korea for possible use against North Korea, peaking in number at some 950 warheads in 1967. Reports establish that these have since been removed but it has never confirmed by any independent 3rd party organization such as IAEA. The U. S. still maintains "the continuation of the extended deterrent offered by the U. S. nuclear umbrella". In September 1956, the U. S. Chairman of the Joint Chiefs of Staff Admiral Radford told the U. S. Department of State that the U. S. military intention was to introduce atomic weapons into South Korea. In January 1957, the U. S. National Security Council began consideration of this proposal upon President Eisenhower's instruction, and then agreed to this. However, paragraph 13(d) of the Korean Armistice Agreement mandated that both sides should not introduce new types of weapons into South Korea, so preventing the introduction of nuclear weapons and missiles. The U. S. decided to unilaterally abrogate paragraph 13(d), breaking the Armistice Agreement, despite concerns by United Nations allies. At a June 21, 1957 meeting of the Military Armistice Commission the U. S. informed the North Korean representatives that the U. N. Command no longer considered itself bound by paragraph 13(d) of the armistice. In August 1957, NSC 5702/2 permitting the deployment of nuclear weapons in Korea was approved. a year later adding nuclear armed Matador cruise missiles with the range to reach China and the Soviet Union. North Korea denounced the abrogation of paragraph 13(d) as an attempt to wreck the armistice agreement and turn Korea into a U. S. atomic warfare zone. At the U. N. General Assembly in November 1957, the Soviet Union and Czechoslovakia condemned the decision of the United Nations Command to introduce nuclear weapons into Korea. UN Security Council resolution 825 from May 11, 1993, urged North Korea to cooperate with the IAEA and to implement the 1992 North South Denuclearization Statement. It also urged all member states to encourage North Korea to respond positively to this resolution and to facilitate a solution of the nuclear issue. U. S.–North Korea talks began in June 1993 but with lack of progress in developing and implementing an agreement, North Koreans unloaded the core of a major nuclear reactor, which could have provided enough raw material for several nuclear weapons. Some Republican senators were strongly against the agreement, regarding it as appeasement. In accordance with the terms of the Agreed Framework, North Korea decided to freeze its nuclear program and cooperate with United States and IAEA verification efforts, and in January 1995 the U. S. eased economic sanctions against North Korea. Initially U. S. Department of Defense emergency funds not under Congress control were used to fund the transitional oil supplies under the agreement, together with international funding. From 1996 Congress provided funding, though not always sufficient amounts. Consequently, some of the agreed transitional oil supplies were delivered late. KEDO's first director, Stephen W. Bosworth, later commented "The Agreed Framework was a political orphan within two weeks after its signature". In January 1995, as called for in the Agreed Framework, the United States and North Korea negotiated a method to safely store the spent fuel from the five megawatt reactor. According to this method, U. S. and North Korean operators would work together to can the spent fuel and store the canisters in the spent fuel pond. Actual canning began in 1995. In April 2000, canning of all accessible spent fuel rods and rod fragments was declared complete. North Korea agreed to accept the decisions of KEDO, the financier and supplier of the LWRs, with respect to provision of the reactors. International funding for the LWR replacement power plants had to be sought. Formal invitations to bid were not issued until 1998, by which time the delays were infuriating North Korea. KEDO subsequently identified Sinpo as the LWR project site, and a formal ground breaking was held on the site on August 21, 1997. In December 1999, KEDO and the (South) Korea Electric Power Corporation (KEPCO) signed the Turnkey Contract (TKC), permitting full scale construction of the LWRs, but significant spending on the LWR project did not commence until 2000. In 1998, the United States identified an underground site in Kumchang ni, which it suspected of being nuclear related following a Defense Intelligence Agency assessment. In March 1999, North Korea agreed to grant the U. S. "satisfactory access" to the site. The U. S. inspection in spring 1999 showed that the Defense Intelligence Agency assessment was wrong. In October 2000, during Special Envoy Jo Myong Rok's visit to Washington, and after two visits to the site by teams of U. S. experts, the U. S. announced in a Joint Communiqué with North Korea that U. S. concerns about the site had been resolved. As called for in Dr. William Perry's official review of U. S. policy toward North Korea, the United States and North Korea launched new negotiations in May 2000 called the Agreed Framework Implementation Talks. George W. Bush announced his opposition to the Agreed Framework during his candidacy in the 2000 United States presidential election. Following his inauguration in January 2001, the new administration began a review of its policy toward North Korea. At the conclusion of that review, the administration announced on June 6, 2001, that it had decided to pursue continued dialogue with North Korea on the full range of issues of concern to the administration, including North Korea's conventional force posture, missile development and export programs, human rights practices, and humanitarian issues. As of that time, the Light Water Reactors (LWRs) promised in the Agreed Framework had not been delivered. The two reactors were finally supplied by the Swiss based company ABB in 2000 in a $200 million deal. The ABB contract was to deliver equipment and services for two nuclear power stations at Kumho, on North Korea's east coast. Donald Rumsfeld, the US secretary of defense, was on the board of ABB when it won this deal, but a Pentagon spokeswoman, Victoria Clarke, said that Rumsfeld does not recall it being brought before the board at any time. Construction of these reactors was eventually suspended. In 2002 the US Government announced that it would release $95m to North Korea as part of the Agreed Framework. In releasing the funding, President George W Bush waived the Framework's requirement that North Korea allow inspectors to ensure it has not hidden away any weapons grade plutonium from the original reactors. President Bush argued that the decision was "vital to the national security interests of the United States". In 2002, the administration asserted that North Korea was developing a uranium enrichment program for nuclear weapons purposes. American DPRK tensions mounted when Bush categorized North Korea as part of the "Axis of Evil" in his 2002 State of the Union address. When U. S. DPRK direct dialogue resumed in October 2002, this uranium enrichment program was high on the U. S. agenda. North Korean officials acknowledged to a U. S. delegation, headed by Assistant Secretary of State for East Asian and Pacific Affairs James A. Kelly, the existence of the uranium enrichment program. Such a program violated North Korea's obligations under the NPT and its commitments in the 1992 North South Denuclearization Declaration and the 1994 Agreed Framework. The U. S. side stated that North Korea would have to terminate the program before any further progress could be made in U. S. DPRK relations. The U. S. side also claimed that if this program was verifiably eliminated, the U. S. would be prepared to work with DPRK on the development of a fundamentally new relationship. In November 2002, the members of KEDO agreed to suspend heavy fuel oil shipments to North Korea pending a resolution of the nuclear dispute. Following Kim Jong il's death on December 17, 2011, his son Kim Jong Un inherited the regime. The latter announced on February 29, 2012, that North Korea will freeze nuclear tests, long range missile launches, and uranium enrichment at its Yongbyon plant. In addition, the new leader invited international nuclear inspectors who were ejected in 2009. The Obama administration responded by offering 240,000 tonnes of food, chiefly in the form of biscuits. This indicated a softening of the west regarding North Korea's insistence that food aid must comprise grains. In late 2002 and early 2003, North Korea terminated the freeze on its existing plutonium based nuclear facilities, expelled IAEA inspectors and removed seals and monitoring equipment, quit the NPT, and resumed reprocessing of spent nuclear fuel to extract plutonium for weapons purposes. North Korea subsequently announced that it was taking these steps to provide itself with a deterrent force in the face of U. S. threats and the U. S.'s "hostile policy". Beginning in mid 2003, the North repeatedly claimed to have completed reprocessing of the spent fuel rods previously frozen at Yongbyon and lain cooperation with North Korea's neighbors, who have also expressed concern over the threat to regional stability and security they believe it poses. The Bush administration's stated goal is the complete, verifiable, and irreversible elimination of North Korea's nuclear weapons program. North Korea's neighbors have joined the United States in supporting a nuclear weapons free Korean Peninsula. U. S. actions, however, had been much more hostile to normalized relations with North Korea, and the administration continued to suggest regime change as a primary goal. The Bush administration had consistently resisted two party talks with the DPRK. A September 2005 agreement took place only after the Chinese government threatened to publicly accuse the U. S. of refusal to engage in negotiations.

Алтыжақты келіссөздер

2003 жылдың басында дипломатиялық жолмен мәселені шешу мақсатында ең маңызды алты тарап арасында көпжақты келіссөздер өткізу ұсынылды. Солтүстік Корея бастапқыда ядролық даудың тек өзі мен АҚШ арасындағы екіжақты мәселе екенін айтып, мұндай процеске қарсылық білдірді. Алайда, көрші елдердің қысымымен және Қытайдың белсенді қатысуымен Солтүстік Корея 2003 жылғы сәуірде Пекинде Қытай мен АҚШ-пен алдын ала үшжақты келіссөздерге келісті. Осы кездесуден кейін Солтүстік Корея АҚШ, Солтүстік Корея, Оңтүстік Корея, Қытай, Жапония және Ресей арасындағы алтыжақты келіссөздерге қатысуға келісті. Алғашқы келіссөздер 2003 жылдың тамызында өтті, ал келесі кездесулер белгілі бір интервалмен жүргізілді. Бесінші раундтың бірінші және екінші кезеңдері арасында 13 ай бойы үзіліс болғаннан кейін Солтүстік Корея келіссөздерге оралды. Бұл қадам АҚШ-тың Макаодағы Солтүстік Кореяның теңіз арқылы жүзеге асырылатын банктік шоттарын тоқтатуына жауап ретінде жасалды. 2005 жылдың басында АҚШ үкіметі Шығыс Азиядағы өкілдеріне Пхеньянның Ливияға ядролық материал экспорттағанын хабарлады. Бірақ, Азиялық өкілдер АҚШ үкіметі Пәкістанның қатысуын жасырғанын анықтағанда бұл жағдай кері нәтиже берді, себебі Пәкістан – АҚШ-тың маңызды одақтасы және қару-жарақтарды жеткізуші орта буын болды. 2005 жылдың наурыз айында Кондолиза Райс шығыс Азияға сапар шегіп, туындаған зардапты жоюға тырысты. 2007 жылдың 8 ақпанында өткен бесінші раундтың үшінші кезеңі тарихи «әрекетке әрекет» келісіміне қол қоюмен аяқталды. Барлық тараптардың ізгі ниетінің арқасында АҚШ 2007 жылдың 19 наурызында Солтүстік Кореяның барлық активтерін тоқтатуға келісті. 2008 жылдың 11 қазанына дейін Солтүстік Корея АҚШ-тың барлық ядролық тексеру талаптарына келісім берді, ал Буш әкімшілігі келіссөздерді тоқтатумен қорқытқанмен, Солтүстік Кореяны терроризмге қатысты қара тізімнен шығарды.

Жаулық әрекеттердің қайта басталуы

2008 жылдың тамыз айының соңынан бастап Солтүстік Корея Йонгбён ядролық кешенінде ядролық қызметін қайта бастаған деген күдік туды, бұл кешен аумағына жабдықтар мен ядролық материалдар қайта орналастырылған болуы мүмкін. Осыдан бері Солтүстік Кореяның кешендегі белсенділігі үнемі артып келеді, ал Солтүстік Корея Йонгбённың қайта іске қосылу қаупін тудырып отыр. Солтүстік Корея АҚШ-тың қарусыздандыру процесіндегі уәделерін орындамағанын, елді "Терроризмді қолдайтын мемлекеттер" тізімінен шығармағанын және уәделенген көмекті жібермегенін мәлімдеді. АҚШ жақында Солтүстік Корея қарусыздануды жалғастыратынын растағанша, оны тізімнен шығармайтынын айтты. Осыдан кейін Солтүстік Корея Йонгбён нысанына Халықаралық атом энергиясы агенттігінің (МАГАТЭ) инспекторларының кіруіне тыйым салды, ал Оңтүстік Корея Солтүстік Кореяның ядролық қару жасауға тырысып жатқанын мәлімдеді. Солтүстік Корея жақында қысқа қашықтықтағы зымырандарды сынақтан өткізді. АҚШ алты тараптық келіссөздерді қайта жаңғыртуға шақырып отыр.

Террористік тізімнен шығару

2008 жылдың 11 қазанында АҚШ пен Солтүстік Корея келісімге келді, онда Солтүстік Корея өз ядролық бағдарламасын қарусыздандыруды қайта бастауға және инспекторларға қолда бар ядролық материалдарын сараптауға рұқсат беруге келісті. Сонымен қатар, Солтүстік Корея ұзақ уақыттан бері айтылып келе жатқан уран бағдарламасы туралы толық мәліметтерді ұсынуға міндеттенді. Осы жаңа жетістіктер нәтижесінде сол күні Солтүстік Корея Американың "Терроризмді қолдайтын мемлекеттер" тізімінен шығарылды.

2006 жыл

АҚШ-тың барлау қызметтері сынақ өткізілгенін растады. Президент Джордж Буштың Ақ үйдің баспасөз хатшысы Тони Сноу АҚШ-тың "осы өте қиын жағдайға жауап ретінде келесі қадамдарымызды анықтау" үшін Біріккен Ұлттар Ұйымына жүгінетінін мәлімдеді. 2006 жылғы 9 қазанда президент Буш телеарнада сөйлеген сөзінде мұндай сынақ туралы мәлімдемені "қауқымды әрекет" деп бағалап, АҚШ мұндай әрекеттерді айыптайтынын жеткізді. Президент Буш АҚШ-тың "дипломатиялық шешімдерге бағытталғанын", бірақ "Америка мен американдық мүдделерді қорғауды жалғастыратынын" айтты. Осыдан кейін алтыжақты келіссөздер өтті.

2009 жыл

2009 жылдың 25 мамырында Америка мен Солтүстік Корея арақатынасы одан бетер нашарлады, себебі Солтүстік Корея 2006 жылғы сынақтан бері өткен алғашқы ядролық сынағын жүргізді. Сынақ тағы да жер астында өтті және Хиросима мен Нагасакиді қиратқан «Кішкентай бала» мен «Есемі адам» бомбаларымен салыстырылатын қуатпен болды. АҚШ, Солтүстік Кореяның берік одақтастары болғанына қарамастан, Солтүстік Кореяның әрекеттерін айыптаған Қытай мен Ресейдің реакциясын жақсы қабылдады. АҚШ, тоқтап қалған алты тараптық келіссөздердің барлық басқа қатысушыларымен бірге, сынақты қатты айыптап, Солтүстік Корея «өз ісінің құнын төлейтінін» мәлімдеді. АҚШ жарылыстан кейін жүргізілген қысқа қашықтықтағы зымырандарды сынау сериясын да қатты айыптады.

2013 жыл

2013 жылдың 24 қаңтарында Солтүстік Корея билігі үшінші ядролық сынақ өткізуді жоспарлап отырғанын ашық мәлімдеді. Солтүстік Кореяның Ұлттық қорғаныс комиссиясының жазбаша мәлімдемесінде «жоғары деңгейдегі ядролық сынақ Корей халқының ант берген жауы – АҚШ-қа қарсы бағытталатын болады» делінген. АҚШ барлау қызметінің мәліметінше, 2013 жылдың қаңтарына қарай Солтүстік Кореяның қазіргі технологиясы мен ресурстарымен Гавайиді нысанаға алуға мүмкіндігі бар, ал үш жыл ішінде құрама Штаттарға жетуі де мүмкін. Ақ үй Кореяның бұл мәлімдемесін «қажетсіз провокация» деп бағалап, «басқа да провокациялық әрекеттер Пхеньянның оқшаулануын күшейте түседі» деген пікір білдірді. АҚШ-тың Корея институты мен Джонс Хопкинс жоғары халықаралық зерттеулер мектебінің спутниктік суреттерді талдауы, Солтүстік Кореяның Пунгьери ядролық сынақ алаңында ядролық сынақтарға дайындалып жатқанын көрсетті. Солтүстік Кореяның кейінгі мәлімдемелерінде Оңтүстік Кореяға да тікелей қауіп көрсетіліп, БҰҰ санкцияларына жауап ретінде Оңтүстік Кореяға қарсы «күшті физикалық шаралар қолданылатыны» айтылды. 2013 жылы жасалған Gallup сауалнамасы бойынша, «американдықтардың 55%-ы АҚШ-тың Оңтүстік Кореяны солтүстік көршісі шабуыл жасаған жағдайда қорғауы керек деп санайды, ал шамамен үштен бірі (34%) қорғамау керек деген пікірде». 2013 жылдың 12 ақпанында Солтүстік Корея үшінші ядролық сынағын жүргізді.

2016 жыл

2016 жылдың 6 қаңтарында Солтүстік Корея төртінші ядролық сынақ жүргізді. Солтүстік Кореяның ресми тұлғалары сонымен қатар Солтүстік Корея ғалымдары ядролық қаруды кішірейткенін хабарлады. 2016 жылдың ақпан айында президент Барак Обама Солтүстік Кореяға қатысты санкциялар мен саясатты күшейту туралы 2016 жылғы заңға қол қойды, ол Өкілдер палатасы мен Сенаттың басым көпшілігінің қолдауымен қабылданды. "Inquisitr" басылымы хабарлады: "Ақпан айында президент Обама Солтүстік Корея экономикасының өсуін күрт шектейтін, Конгресс мақұлдаған санкциялар салды, бұл әрекет Қытай тарапынан сынға ұшырады, олар санкциялар Солтүстік Корея экономикасын қирата алады деп мәлімдеді".