Рамиро I – Арагонның тұңғыш королі (1035-1063). Жерлерді (Собрарбе, Рибагорса, Сангуэса) қосып, мемлекетті кеңейтті. Санчо Рамирес әкесінен кейін таққа отырды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Арагонның патшасы 1035–1063 жылдары. Рамиро I (1007 жылға дейін – 1063 жылдың 8 мамыры) – 1035 жылдан өліміне дейін Арагонның тұңғыш патшасы, бірақ кейде оны ұсақ патша деп сипаттайды. Ол Собрарбе, Рибагорза және Сангуэса қаласы сияқты аумақтарды бағындыру арқылы жаңадан құрылған Арагон патшалығын кеңейтті. Оның ұлы және мұрагері Санчо Рамирес Арагон патшасы болды, сонымен қатар Памплона патшасы да болды.
King of Aragon from 1035 to 1063
Ramiro I (bef. 10078 May 1063) was the first King of Aragon from 1035 until his death, although he is sometimes described as a petty king. He would expand the nascent Kingdom of Aragon through his acquisition of territories, such as Sobrarbe and Ribagorza, and the city of Sangüesa. Sancho Ramírez, his son and successor, was King of Aragon, but also became King of Pamplona.
Өмірбаян
Көрнекті түрде 1007 жылға дейін дүниеге келген ол, Памплонаның Санчо III-сінің сүйіктісі Санча Айбардан туған заңсыз ұлы еді. Рамироның әкесінің әйелі Муниадона оны асырап алғаны айтылады, себебі ол әкесінің балаларының ішінде қажеттілік туғанда ғана оған көмекке келген жалғыз бала болды, бірақ осы оқиғалар туралы ешқандай жазба қалмаған, сондықтан бұл әңгіме, әдетте, апокрифтік болып саналады. Әкесі билік құрған кезеңде ол 1011 жылдан бастап патшалық жарғылардың куәсі болды, Арагон графтығында көптеген мүліктер алды, ал 1035 жылы Санчо қайтыс болғаннан кейін Арагон графтығы Рамироға байлус немесе басқарушы лауазымымен тиді. Бұл үлкен бөліністің бір бөлігі болды: Наварра және Баск елі үлкен жартылай бауыры Гарсияға, Кастилия графтығы Фердинандқа, ал Собрарбе мен Рибагорза графтықтары Гонсалоға бұйырды, ал Рамиро Гарсияның басшылығымен Арагон жерлерін алды. Рамироның нақты мәртебесі түсініксіз. Оның вассалдары, көршілері, шіркеу және тіпті ұлдары оны патша деп атады, бірақ ол өзін әрқашан Ранимиро Сансиони регис филий (Патша Санчоның ұлы Рамиро) деп атады. Сол сияқты, екі өсиетінің ішінде ол жерлерін басқарушылыққа берілген деп көрсетеді: біріншісі Гарсия арқылы, екіншісі Құдай арқылы. Ол регулус (Гарсия үшін қолданылатын рекс емес) және квази про реге (патшадай әрекет ететін) деп аталады. Оның тәуелсіздігінің артуы және Пиренейдегі иеліктерінің шағын болуына байланысты, ол кейде «кішкентай патша», ал Арагонды «кішкентай патшалық» деп атайды. Рамиро моорлардың және өзінің бауыры, Наварра королі Гарсияның есебінен жерлерін кеңейтуге тырысты. Әкесінің қайтысынан кейін көп ұзамай (1036-1043 жылдар аралығында) ол Наварраға шабуыл жасаған Тудела әмірін қолдады. Тафалла шайқасында жеңілгенімен, ол Сангуэсаны қоса алғанда, аумақтарды басып алып, жартылай тәуелсіз мемлекет құрды. 1043 жылы Гарсияның келісімімен ол Собрарбе мен Рибагорзаны аннексиялады, бұрынғыда оның кіші заңды бауыры Гонсало билік еткен. Бұл одақ Арагонның квази тәуелсіз мемлекетін құрды, оның астанасы Жака болды, ол Арагон Корольдігінің пайда болуына әкелді. Рибагорса мен Собрарбені аннексиялағаннан кейін Рамиро Арагоннан Уэска мен Сарагосаға қарай жорықтарды бастады. Жака патшалық қаласына арналған алғашқы жарғы оған жатқызылады. Ол тіпті тұрғындары емес адамдарға да қорғаныш туралы нақты заңдарды қамтыды және орта ғасырдың соңына дейін қалалық құқықтарға үлгі болды. Рамиро 1063 жылы Граус шайқасында қаланы басып алуға тырысқанда қаза тапты. Ол Санта-Крус-де-ла-Серос қаласындағы Сан-Хуан-де-ла-Пенья монастырында жерленді.
Apparently born before 1007, he was the illegitimate son of Sancho III of Pamplona by his mistress Sancha of Aybar. Ramiro was reputed to have been adopted by his father's wife Muniadona after he was the only one of his father's children to come to her aid when needed, although there is no surviving record of these events and the story is probably apocryphal. During his father's reign, he appeared as witness of royal charters starting in 1011, and was given numerous properties in the county of Aragon, and by the division of Sancho's realm on the latter's death in 1035, the county of Aragon fell to Ramiro with the title of baiulus or steward. This was part of what would prove to be a larger division: Navarre and the Basque country went to eldest half brother García, the county of Castile was held by Ferdinand, while the counties of Sobrarbe and Ribagorza fell to Gonzalo and Ramiro received lands in Aragon to hold under García. Ramiro's exact status is vague. He was called king by his vassals, neighbors, the church and even his sons, yet he always referred to himself simply as Ranimiro Sancioni regis filio (Ramiro, son of King Sancho). Likewise, in his two wills, he refers to his lands as having been given him in stewardship: in the first by García, and in the second by God. He is called regulus (rather than rex used for García) and quasi pro rege (acting as if king) in charters from Navarre. Due to his growing independence and the small size of his Pyrenean holdings, he is sometimes called a "petty king", Aragon a "pocket kingdom". Ramiro sought to enlarge his lands at the expense of both the Moors and his brother, García, the King of Navarre. Shortly after the death of his father (the date variously placed from 1036 to 1043), he supported the emir of Tudela in an invasion of the Navarre. While he was defeated in the Battle of Tafalla, he still was able to gain territory, including Sanguesa, and established a state of semi autonomy. In 1043, apparently with the approval of García, he annexed Sobrarbe and Ribagorza, previously held by his youngest legitimate half brother, Gonzalo. This union created a pseudo independent Aragonese state, with its capital at Jaca, that would give rise to the Kingdom of Aragon. After annexation of Ribagorza and Sobrarbe, Ramiro began the advance from Aragon toward Huesca and Zaragoza. The first charter for the royal town of Jaca is attributed to him. It included well defined laws of protection even to non residents, and would set an example for urban rights until late in the Middle Ages. Ramiro died at the Battle of Graus in 1063 while trying to take the city. He was buried at the monastery of San Juan de la Peña, in Santa Cruz de la Serós.