Кіріспе
Ерекше орындарға арналған ерекше махаббат.
Topophilia (From Greek topos "place" and philia, "love of") is a strong sense of place, which often becomes mixed with the sense of cultural identity among certain people and a love of certain aspects of such a place.
Топофилия (грекше topos – "орналасу", philia – "сүйіспеншілік") – белгілі бір орынға деген құлшыныс, ол көбінесе белгілі бір адамдардың мәдени ерекшелігімен және осы орынның нақты ерекшеліктеріне деген махаббатпен бірігіп кетеді.
Topophilia (From Greek topos "place" and philia, "love of") is a strong sense of place, which often becomes mixed with the sense of cultural identity among certain people and a love of certain aspects of such a place.
Терминнің пайда болуы
Алан Уоттстың "Өзімнің жолыммен" (1972) атты автобиографиясы мына сөйлеммен басталады: "Топофилия – британдық ақын Джон Бетджеманның ерекше орындарға деген арнаулы сезімді білдіретін сөзі". Бірақ осы терминді 1948 жылы Джон Бетджеманның поэзия кітабы "Жарқыраған, бірақ тегіс емес" кіріспесінде В. Х. Оден қолданды, терминнің "табиғатқа деген махаббаттан көп ерекшеленетінін", бірақ тарих сезімімен сіңген ландшафтқа байланысты екенін атап өтті. Кейін бұл термин француз философы Гастон Бачелардтың өте әсерлі "Кеңістік поэтикасы" (1958) еңбегінде пайда болды. И Фу Туань адам мен орын арасындағы сезімдік байланысты гуманистік географияны дамыту бөлігі ретінде қолданды. Джеймс У. Гибсон "Қайта сиқырланған әлем" (2009) кітабында топофилия немесе "орынға деген махаббаттың" биологиялық негіздемесі бар, орынға жақын мәдени байланыс екенін айтады. Гибсонның айтуынша, мұндай байланыстардың көп бөлігі қазіргі заманда жойылған, бірақ "көбінесе адамдар оларды қайта жаңартуға тырысады".
Жергілікті спорт түрлері
Майк Кронин өзінің "Гельдік спорттық қауымдастықтардың алаңдары мен клубтарының атауын қанда сақтады" (The Sports Historian, 18, 1) мақаласында спорт стадиондарының топофилияға бейімділігін атап өтті. Спорт географиясы саласындағы Джон Бэйлдің еңбегіне сілтеме жасай отырып, ол стадиондарды ерекше топофильді ететін бес метафораны келтіреді:
Олар жанкүйерлері үшін «қасиетті орындар», әсіресе егер оларда Хиллсборо трагедиясы сияқты қуанышты немесе қайғылы оқиғалар болған болса. Олар көбінесе «көркем» сипаттамаларға ие, мысалы, Сент-Луис қаласындағы (Миссури штаты) Буш стадионынан көрінетін Gateway Arch. Команда мен жанкүйерлер үшін «үй» ретінде, ол екеуіне де психологиялық артықшылықтар сыйлайды. Стадион келушілер үшін «туристік» орталыққа айналуы мүмкін, көруге міндетті нысан. Кейбір стадиондарда, мысалы, Мельбурн крикет алаңында, матчтар өтпеген кезде де ақы төленетін экскурсиялар ұйымдастырылады. Белгілі бір стадиондар мен ареналармен байланысты жергілікті мақтаныш пен патриотизм сезімі болуы мүмкін.
БАҚ-та қолдану
Топофилия – суретші Питер Бо Раппмундтың 2015 жылы түсірген, Транс-Аляска құбыр желісін бақылайтын толық метражды деректі фильмі.