Кіріспе

Жаңа Оңтүстік Уэльстегі жанартау, Австралия

Твид жанартауы – Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстік-шығысында орналасқан, жартылай эрозияға ұшыраған ерте миоцендік қалқанды жанартау. Австралияның осы аймағы шамамен 23 миллион жыл бұрын Шығыс Австралияның ыстық нүктесінің үстінен өтіп, осы кезде қалыптасқан. Уорнинг тауы, Ламингтон платосы және Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Квинсленд арасындағы шекаралық жоталар – бұл жанартаудың қалдықтары. Бұрынғыда оның диаметрі және биіктігі қазіргі Уорнинг тауынан екі есеге жуық болған. Твид жанартауы супервулкан емес; Гавайи аралдарындағы сияқты басқа қалқанды жанартаулар одан әлдеқайда ірі. Вулкан активті болғаннан бері өткен 23 миллион жыл ішінде эрозия кеңінен жүрді, нәтижесінде Уорнинг тауының жанартаулық түйінінің айналасында үлкен эрозиялық кальдера пайда болды. Оның эрозиялық кальдерасы Оңтүстік жарты шардағы ең ірісі болып табылады.

Вулканикалық стратиграфия

Твид жанартауының лавалары Ламингтон жанартауларының құрамына кіретіні мойндалады. Твид жанартауының жанартаулық стратиграфиясы әлемдегі көптеген басқа да ыстық дақ жанартауларына ұқсас. Толеиттік және кейбір сілтілі базальттардың шығуы – жанартаудан алынған ең ежелгі анықталған бірліктер болып табылады. Бұл жерлер Жаңа Оңтүстік Уэльсте Лисмор базальты және Квинслендте Бичмонт базальты деп аталады. Тау жынысы бірлігінде кездейсоқ кездесетін палеосол (көне топырақ) профильдері мен көлді типтегі тау жынысы бірліктері ретінде, ретсіз жарылған болуы мүмкін көптеген ағындар тіркелді. Лисмор/Бичмонт базальтының шығуынан кейін риолит лавасының шығуы орын алды. Жарылыстар лава және кейбір пирокластикалық түрлерде болды. Бұл риолиттер Жаңа Оңтүстік Уэльсте Нимбин риолиті, ал Квинслендте Бинна Бурра риолиті деп белгілі. Бұл риолиттің шығуынан кейін базальттық вулканизм кезеңі қайта жаңғырды (немесе жалғасты), Blue Knob (ЖОУ) / Hobwee (Квинсленд) базальтының шығуымен. Жанартаудың эрозиясы оның орталық тамырларын ашыққа шығарды. Бұлар ең айқын Уорнинг және Нуллум тауларында көрінеді, бірақ Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Нимбин және Квинслендтегі Спринг Маунт сияқты аймақтың төңірегінде көптеген басқа да вулкандық тетіктер анықталды. Уорнинг тауы мен Нуллум тауының маңындағы орталық жанартау аймағы Уорнинг тауының орталық кешені деп аталады және сиенит, перкалькалы гранит, микрогранит, монзонит, долерит, сондай-ақ риолит және базальт сияқты гипербазальды және жанартаулық жыныстардан тұрады.