Кіріспе

1970 жылғы фильм
фильм

"Шерлок Холмстың жеке өмірі" – 1970 жылы Panavision форматында түсірілген DeLuxe Color фильмі. Сценарийін Билли Уайлдер мен И. А. Л. Даймонд жазған, ал режиссері – Уайлдер. Фильм Шерлок Холмсқа деген жылы сезіммен, бірақ сәл пародиялық көзқараспен қарап, "нағыз" Холмс пен Уотсонның "The Strand" журналындағы әңгімелерінде бейнеленген кейіпкер арасындағы айырмашылықты көрсетеді. Басты рөлдерде Роберт Стивенс (Холмс) және Колин Блейкли (Доктор Уотсон) сомдаған. BAFTA және Emmy сыйлықтарын жеңіп алған "Шерлок" сериалының авторлары Стивен Моффат пен Марк Гэтисс осы фильмнің өздерінің сериалына шабыт бергенін айтты. Майкл Хардвик пен Молли Хардвик фильм бойынша роман жазған.

Сюжет

Фильм екі бөлек, тең емес оқиғаға бөлінген. Бірінші және қысқа нұсқада 1887 жылдың тамызында Холмске белгілі орыс балеринасы, мадам Петрова атынан Рогожин келеді. Мадам Петрова зейнеткерлікке шығуға жақын, балалы болғысы келеді. Ол Холмстың әкесі болуын ұсынады, ол өзінің сұлулығы мен ақыл-ойына мұрагер болады деп үміттенеді. Холмс Ватсонның өзінің сүйіктісі екенін айтып, өзін құтқаруға тырысады, бұл дәрігерді ұялтады. 221B-ге қайтып келгенде, Уотсон Холмспен осыдан туындаған уәделердің шындығы туралы күрес жасайды, ал Холмс Уотсонның әйелдермен қарым-қатынаста болғанын сұрағанда "қасарысқандығын" айтады. Негізгі сюжетте Бельгиялық Габриэль Валладонды Темза өзенінен ұстап, Бейкер көшесіне әкеледі. Ол Холмстан жоғалған күйеуін табуын сұрайды. Осыдан кейін жүргізілген тергеу Шотландиядағы бір қамалға апарады. Жол бойында олар бірнеше монахтар мен жұлдыздарды кездестіреді, ал Уотсон Лох-Несс жыртқышын көреді. Олар қамалға әкелінген канарлы және күкірт қышқылын көріп, күкірт қышқылы теңіз суына араласқанда пайда болатын хлор газын анықтау үшін канарлыларды пайдаланады деген қорытындыға келеді. Шерлоктың ағасы Майкрофт М.Валладонның көмегімен Ұлыбритания әскери-теңіз флотына Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы су асты кемелерін жасап жатыр екен. Сынақ үшін алып шыққанда, ол теңіз жындысы болып маскировкаланған. Бұл екі топтың арасындағы айырмашылық, олардың әрқайсысы өздерінің жеке ерекшеліктерімен ерекшеленетінін көрсетеді. Олар кездескенде, Майкрофт Шерлокқа клиенті шын мәнінде су асты кемесін ұрлауға жіберілген ең үздік неміс тыңшысы Ильза фон Хоффмансталь екенін айтады. "Монахтар" - неміс теңізшілері. Король Виктория жаңа қаруды тексеруге келеді, бірақ оның спорттық емес сипатына қарсылық білдіреді. Ол ашуланған Майкрофтқа оны жоюды бұйырады, сондықтан ол оны монахтардың алуы үшін қараусыз қалдырады (оны суға батып кеткен кезде батып кету үшін). Фраулейн фон Хоффмансталь британдық әріптесіне айырбасталу үшін тұтқындалады. Соңғы сахнада бірнеше айдан кейін Шерлок ағасынан хабар алады, оған фон Хоффмансталь Жапонияда тыңшы ретінде тұтқындалып, кейіннен атылған деп хабарлайды. Жүрегі жараланған детектив өз бөлмесіне барып, 7% кокаин ерітіндісінен жұбаныш іздейді.

Кастинг

Билли Уайлдер, Холмс әуесқойы болған, Шерлок Холмс әңгімелерінен музыкалық қойылым жасауға көптен бері ниеттенген. "Жеті пайыздық шешім" фильмінде Холмс рөлін ойнаған Никол Уильямсон да Холмс рөліне қарастырылған.

Түсірілім

Пайнвуд студиясының артқы жағында күрделі декорациялар салынды, оның ішінде Бейкер-стрит декорациясының 150 ярды, құны 80 000 фунт стерлинг болды. "Жылаңаш той жасаушылардың қорқынышты ісі" Холмс пен Уотсон Константинопольдегі сұлтан үшін істі шешіп, Англияға теңіз арқылы қайтып келгенде, Холмс кез келген адам, тіпті Уотсон да осы істі шеше алатын еді деп шағымданады. Кемеде өлтірілген адам табылғанда, Холмс Уотсонға өзі осы істі шешуге тырысып қара деген тапсырма береді. Холмс ештеңе айтпастан, Уотсонның бұрыс кабинаға барып, онда бал айындағы жұпты (Николь Шелби мен Джонатан Сесил) мас, жалаңаш, төсекте ұйықтаған күйінде табатынын бақылайды. Оларды өлтірілгендер деп қателесіп, Уотсон айналасындағы "дәлелдерге" негізделген күрделі шешімді ойлай бастайды, ал Холмс әзілмен тыңдайды. Ғашықтар оянғанда, Холмс Уотсонға ол бұрыс кабинаға барғанын айтады, ал Уатсон енді ешқандай істі шешуге тырыспауға шешім қабылдайды. Билли Уайлдер осы дөңгелектерді қаламай, оның жүзуге қабілетіне әсер ететіні туралы ескертулерге қарамастан, оларды алып тастауды өтінді. Нәтижесінде модель батып кетті. Модель 2016 жылдың сәуір айында Лох-Несс құбыжығын іздеу үшін жасалған шотландтық экспедиция кезінде қайта табылды.

Ішкі мәтін

Режиссер Билли Уайлдер Холмсты жасырын гомосексуал ретінде көрсетуді жоспарлағанын айтады: "Менің көзқарасымша, менің одан да батыл болуым керек еді. Менің бір теориям бар. Холмс гомосексуал болғанын және оны ешкімге, тіпті өзіне де мойындамағанын қаладым. Осы құпияны сақтаудың салмағы оның есірткіге тәуелді болуына себеп болды". Фильмде Холмстың жеке қызығушылықтары және әсіресе Уотсонға деген сезімдері түсініксіз күйде қалады, оның ішінде Холмстың "әйелдерге толыққанды құрмет көрсетпейтінін" мойындауы, сырттан келгендерге өзі мен Уотсонның ғашық екенін сездіруден алатын ләззаты және Уотсонның өмірінде әйелдер болды деп есептеуіне байланысты "әдепсіздік" танытуы да бар. Марк Гатисс "Шерлок Холмстың жеке өмірі" фильмін "өмірін өзгертетін фильм" деп атады, себебі: "Бұл керемет қайғылы фильм. Шерлок пен Уотсонның қарым-қатынасы өте әдемі бейнеленген; Шерлок фильмде оған ғашық болады, бірақ бұл мүлдем айтылмайды".

Қабылдау

Нью-Йорктегі Radio City Music Hall-да көрсетілгеннен кейін фильм керемет пікірлер алды. Винсент Канби оны "салыстырмалы түрде жұмсақ Билли Уайлдер және өте батыл Шерлок Холмс, бәлкім, идеалды қоспа емес, бірақ жылы және көңілді" деп сипаттады. Музыка залындағы алғашқы аптада 150 000 доллар табыс етіп, АҚШ кассасында 13-орынға тұрды. Ким Ньюман «Empire» журналында оны «қазірге дейін түсірілген ең жақсы Шерлок Холмс фильмі» және «Уайлдердің туындыларында бағасы төмен бағаланған» деп атады. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың екі жарымын беріп, одан да сыншыл болды. Ол фильмнің «көңіл көтермейтін және күрделі еместігін», «бастапқыда үміт беретінін», бірақ «20 минут өткен соң Уайлдер Шерлок Холмс туралы оқиғаны ғана баяндауға көшкенін» жазды. Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздың жартысын берді және оны «жалпыға ортақ және жақсы жазылмаған детектив» деп атады, бұл «Уайлдердің телешоу үшін жеткілікті идеясы болғанын, бірақ оны фильмге ұзарту қажет деп ойлағанын» көрсетеді. Лос-Анджелес таймс газетінің журналисі Чарльз Шамплин «Бұл фильмнің жалпы әсері – Билли Уайлдерден күткеніңізге қарамастан, көңілсіздік тудыратын жайбарақаттық» деп жазды. «Variety» басылымының нақты қалалары бойынша, 1970 жылы 39 апта көрсетілгеннен кейін 536 927 доллар табыс етті. 2002 жылы «The Guardian» газетінің Питер Брэдшоу осы фильм туралы былай деп жазды: «Билли Уайлдердің әлемдегі ең ұлы «консультант детективке» деген ерекше, құрметсіз көзқарасы 32 жыл өткен соң да жақсы сақталыпты; Уайлдердің режиссерлік жұмысы мен оның ұзақ жылғы серіктесі И. А. Л. Даймондтың сценарийінен күлкілі және қызықты нәрсені күтуге болады, ал бұл фильм осы екеуін де ұсынады».

Үй медиасы

1994 жылы Image Entertainment компаниясы фильмді "Лазерлік диск" форматында, "Шерлок Холмсдің жеке өмірі: Арнайы басылым" деген атпен шығарды. Бұл басылымға "Жылаңаш үйлену тойындағылардың қорқынышты ісі" кіреді. Секвенция субтитрлермен ұсынылды, себебі аудио жазбасы болмады. 1-ші аймақтың DVD нұсқасы саундтректер мен бірқатар суреттерден тұратын қиылып қалған көрінестердің бөліктерін қалпына келтірді. Kino Lorber компаниясы 2014 жылдың 22 шілдесінде Blu-ray шығарды. Оған өшірілген көрінестер мен қосымша материалдар кіреді.