Кіріспе

1965 жылғы Джеймс Хиллдің британдық фильмі.

«Террордың зерттеуі» – Джеймс Хиллдің режиссерлік жұмысы, онда Шерлок Холмс рөлін Джон Невилл, ал доктор Уотсон рөлін Дональд Хьюстон сомдаған. Шеппертон студиясында түсірілген бұл фильмде Майкрофт Холмс алғаш рет киноэкранында пайда болады.

Сюжет

Лондонның қараңғы көшелерінде әйгілі Жек Жарқаушы бірнеше қорқынышты қылмыс жасайды. Холмс пен Уотсон Жек Жарқаушының кісі өлтірулері туралы хабарларға қызығушылық танытады және Уайтчепелден хирургиялық құралдардан тұратын жәшік алғаннан кейін оқиғаға араласады. Жәшіктегі скальпель, мүмкін қылмыс құралы, жоғалып кеткен. Жәшіктегі әулеттік герб арқылы олар Шир герцогымен байланыс жасайды, ол өзінің үлкен ұлы Майкл Осборнның дәрігер болу арманы болғанын мойындайды. Оның кіші ұлы, Лорд Карфакс, Майклдың жоғалып кеткенін айтады. Холмс құралдардың брокер Джозеф Бекке сатылғанын анықтайды, ол оларды Анджела Осборннан алғанын айтады. Анджела мекенжайын доктор Мюррей басқаратын қайырымдылық асханасы деп көрсетеді. Холмс пен Уотсон Мюрреймен, сондай-ақ полиция патологоанатомымен, Лестрейдті соңғы құрбан болған Энни Чэпманның денесін қарауға көндіргеннен кейін кездеседі. Холмс Ватсонды қайырымдылық асханасына барып, Анджеланы іздеу үшін қысым жасауға көндіреді. Ал Холмс, жасырын түрде Мюррейдің қызы Салли Карфакспен кездесуге бара жатқанда оның соңынан ереді. Олар Карфакстың әкесіне Майклдың, Мюррейге көмектесіп жұмыс істейтін Майклдың, проституткаға үйленгенін айтумен шантаж жасаған адамнан шантажға ұшырағанын түсіндіреді. Карфакс қазір сонда жұмыс істейді және қаржылай көмек те көрсетеді, бірақ Майкл Сали келгенге дейін кетіп қалған. Шантаж жасаушы Макс Штайнер енді жергілікті пабты басқарады. Премьер-министр Майкрофт Холмстен ағасын Жарқаушы ісін тергеуге көндіруді сұрайды, бірақ ол оның бұрыннан қатысы бар екенін білмейді. Холмс пен Уатсон Жарқаушыны тағы бір проститутканы өлтіргенде дерлік ұстап алады, ол оны өз бөлмесіне шақырады. Холмс Мюрреймен бетпе-бет келеді, ол Майклдың Анджеланың Штайнерге шантаж жасауға көмектескенін білгенін түсіндіреді. Олар Майклға бауырына қысым жасап, көбірек ақша алуды талап етті, бірақ ол бас тартты, ал Штайнер оны қатыгездікпен ұрып-салады. Дау кезінде Анджела Майклға лақтыруға тырысқан қышқыл кездейсоқ түрде оның бетіне тиіп, келбеті бұзылады. Мюррей сондай-ақ өзінің мүгедек және психикалық мүмкіндігі шектеулі көмекшісінің Майкл екенін, Штайнердің ұрып-салуынан ауыр жарақат алғанын және әйелінің не істегенін білуі мүмкін екенін айтады. Холмс пен Уотсон Анджеланы Штайнердің пабының жоғарғы қабатында (іс жүзінде оның меншігінде) табады және ол оларды араластыру үшін скальпелді өзі алып тастағанын, хирургиялық құралдарды оларға жібергенін мойындайды. Холмс пен Уотсон Майклды отбасына қайтарады, ал Эдвард әкесінен Майклға қалуға рұқсат беруді сұрайды, бірақ Холмс оның жағдайын және қаншалықты зардап шеккенін айтқанға дейін ол бас тартады. Герцог Едуардқа Майклды бұрынғы бөлмесіне алып барып, оны ыңғайлы етуді және ол бірнеше минуттан кейін келіп көретінін айтады. Ол Холмстен Майклды қалай тапқанын сұрайды, ол доктор Мюррейден және "Ангел мен Таж" пабының иесінен ақпарат алғанын айтады. Түнде Холмс Карфакстың Анджеланы оның бөлмесінде өлтіруге тырысып жатқанын көреді; ол - Жарқаушы. Паб күрес кезінде өртке ұшырайды; Карфакс, Штайнер және Анджела өрттен қаза табады, бірақ Холмс құтылады. Ол Уотсонға Карфакстың отбасының атын арамдаған Анджеланы анықтауға мүмкіндігі болмағанын, сондықтан ол кездесетін әрбір проститутканы оның орнында болуы мүмкін деген ақылсыз үмітпен өлтіргенін түсіндіреді. Барлық қатысушылар қаза тапқаннан кейін Холмс шындықты полициядан жасыруды шешеді.

Сэр Найджл фильмдері

Фильм Сэр Найджл Фильмз компаниясынан шыққан, ол Сэр Артур Конан Дойлдың мұражайы құрған және Дойлдың әдеби туындыларын кино мен теледидарда пайдалану мақсатындағы компания еді. "Сэр Найджл" компаниясының басқарушы директоры Генри Лестер: "Біз әртүрлі медиадан алатын авторлық төлемдердің пайдаға қатысы шамалы екенін сездік. Сонымен қатар, кейбір фильмдердің сапасы да бізге ұнамады". Дойлдың ұлы Артур компанияның директорлар кеңесінің төрағасы болды. 1963 жылы "Мириш" компаниясы "Шерлок Холмс өмірі" фильмін түсіру құқығын алды. Бірақ жоба кешіктірілген соң, "Мириш" компаниясы "Сэр Найджлға" "Террордегі зерттеу" және тағы бір фильм түсіруге рұқсат берді. Коэннің айтуынша, Шерлок Холмс пен Жек Жаратушыны біріктіру идеясы алғашқы сценарийді жазған Дональд пен Дерек Фордқа тиесілі. Коэн бұл нұсқаға қанағаттанбады және Артур Конан Дойл мен Генри Лестер ұнатып, бағалаған Гарри Крейгтен қайта жазуды ұйымдастырды. Крейгтің есімі фильмнің титрлерінде көрсетілмеді.

Шығару

Продюсер Герман Коэн бастапқыда фильмді "Тұман" деп атағысы келді, бірақ Columbia "Қызыл зерттеу" романымен байланыстыру үшін "Қорқыныш зерттеуі" деген атауды талап етті. Коэн сондай-ақ, АҚШ-та көрсетілген кезде Columbia фильмді қорқынышты немесе детективтік фильм ретінде емес, сол кезде танымал болған Батман стиліндегі фильм деп жарнамалағанын еске алды.

Кассалық жинақ

Коэн фильм Еуропада АҚШ-тан гөрі үлкен сәттілікке қол жеткізгенін айтты, және бұл жағдайдың бір себебін өзінің, Колумбия студиясы емес, жарнамалық кампанияны басқарғанымен байланыстырды.

Сыни

"The Monthly Film Bulletin" журналы фильм туралы жағымсыз пікір білдіріп, "фильмде конвенциялық түрдегі қорқынышты кісі өлтірулер арасындағы уақыттар көңілсіз өтеді, ал Джон Невилл мен Дональд Хьюстон өте ыңғайсыз түрде сөздерін айтады, ешкім тыңдамайтынына күдіктенгендей" деді. Allmovie фильмге өте жағымды баға беріп, оны "жақсы жасалған және қызықты детектив, қанағаттандырарлық және жақсы ойналған" деп мақтады.

Босатылғаннан кейінгі тарихы

1966 жылы фильм Эллери Куин мен Пол В. Фэйрменнің романына негізделді. Роман ерекшелігі – фильмдегі оқиғаларды баяндайтын қолжазбаны Эллери Куин оқып, оқиғаға кіріспе жасайды. Кіріспе бөлімін Эллери Куин жазса, фильмнің романдық нұсқасын Фэйрмен жазды. Холмс-Риппер идеясы кейіннен 1978 жылғы "Морд-би-декрет" фильмінде пайдаланылды, онда Фрэнк Финлей Лестрейд рөлін қайта ойнады, ал Энтони Куэйл тағы да маңызды рөлде ойнады (бірақ бұл жолы ол Скотланд-Ярдтың сэр Чарльз Уоррен рөлінде болды).