Кіріспе
1988 жылы түсірілген британдық комедиялық фильм Том Эберхардттің "Білмеймін" - 1988 жылы түсірілген британдық комедиялық фильм, режиссері Том Эберхардт, актерлері Майкл Кейн және Бен Кингсли. Ол сэр Артур Конан Дойлдың Шерлок Холмс әңгімелеріндегі кейіпкерлеріне негізделген, бірақ бұл нұсқада рөлдер кері аударылады: доктор Джон Уотсон - керемет детектив, ал "Шерлок Холмс" - Уотсон өзінің дәрігерлік беделін қорғауы үшін детектив ретінде кейіпкер ретінде жалдалған актер.
Without a Clue is a 1988 British comedy film directed by Thom Eberhardt and starring Michael Caine and Ben Kingsley. It is based on Sir Arthur Conan Doyle's characters from the Sherlock Holmes stories but, in this version, the roles are reversed: Dr. John Watson is the brilliant detective, while "Sherlock Holmes" is an actor hired to pose as the detective so that Watson can protect his reputation as a physician.
Сюжет
Шерлок Холмс - доктор Джон Уотсонның "The Strand Magazine" журналында жарияланған қысқа әңгімелер сериясының басты кейіпкері. Уотсон Холмсты қылмыстарды жасырын шешудің жолы ретінде қарастырады, өйткені ол детектив жұмысына тек хобби ретінде қарайды және оның медициналық мансабына әкелетін назарын аударғысы келмейді. Алайда, оқырман қауым "Холмс" ролін көруді талап еткенде, Уотсон сол рөлді ойнау үшін Reginald Kincaid атты сахналық актерді жалдайды. Кинкейд дәрігердің әр қадамындағы нақты және егжей-тегжейлі нұсқауларын жаттап алуға үйреніп, жұртшылықты өзінің шынымен "Холмс" екеніне сендіреді. Үлкен істен кейін Кинкейд Уотсонмен шекарадан шығып, оны жұмыстан шығарады. Бастапқыда адал болуы керек екенін түсінген Уотсон Холмсты өз әңгімелерінен алып тастап, оны өзіне негізделген "Қылмыс дәрігері" деген жаңа кейіпкермен алмастыруға шешім қабылдайды. Өкінішке орай, қылмысты анықтау үшін детектив емес, дәрігердің болуы идеясы жұртшылық тарапынан қабылданбайды. Уотсон қағаз қоймасындағы өрт сөндіру қылмысын тергеуге тырысқанда, ол тез арада ешкімнің ақпаратпен бөлісуге немесе оның тергеуіне көмектесуге дайын еместігін біледі. Көп ұзамай британ үкіметі Уотсонмен байланысып, "Холмс" үлкен ұрлық мәселесін шешуін сұрайды. Жақында үкіметтік ақша шашу залы 5 фунт стерлинг банкноттарын басып шығару тақталарының жоғалғанын хабарлады, баспа жетекшісі Питер Джайлс тонау түнінде жоғалып кетті. Егер бұл ақшалардың айналымына рұқсат берілсе, олардың жасалма болуы экономиканың құлдырауына әкеп соғады. Сондықтан Уотсон істі қабылдамас бұрын мас Кинкейдті іздеп тауып, оны тазартуға мәжбүр болады. Шотландиялық полиция инспекторы Лестрад "Холмске" қызғанышпен қарайды және оны немесе Уотсонды ресми тергеуге қатысуға рұқсат беруден бас тартады. Сондықтан Уотсон полицияға арқа сүйеудің орнына он екі жасар көше баласына, "Бейкер-стрит иррегулярлары" деп аталатын көше бандасының жетекшісі Уиггинске, адамдарға назар аударып, дәлелдерді табу үшін ақы төлейді. Бір іздеу желісі Уотсонды баспашының қызы Леслиге апарады, оны ол және әйелге "Холмс" атасының өлімі туралы жалған дәлелдемелердің шоғынан айығу үшін өз бөлмелеріне шақырады. Уотсон мен "Холмс" ұрлық артында қылмыскер профессор Джеймс Мориарти тұрғанын біледі және оны теңіз бекетінен баспа сиясы келіп түскен кезде табады. Уотсон өлтіріледі, ал "Холмс" өзі туралы білгендерін қолданып, істі шешуге мәжбүр болады. Жол оны жалған кітаптар басылып жатқан тасталған театрға апарады. Ол жерде ол Уотсонның әлі де тірі екенін біледі және екеуі Мориартиді біржола жеңіп, жоғалған тақталарды қайтарып алу үшін бірлеседі. Осылайша Лесли Мориартидің жалақысына жалақы төлеген қалпында болып шығады. Олар Бейкер-стрит 221Б-ге оралғанда, "Холмс" репортерлердің қабылдау комитетіне зейнеткерлікке шығуға ниетті екенін және өзінің "серіктесі" Уотсонның қасиеттеріне толықтай сенеді. Өз кезегінде Уотсон жұртшылықты мынаған сендіреді: Шерлок Холмс пен доктор Джон Уотсон командасы осы уақыттан бастап детективтік жұмысын достар ретінде жалғастыра береді.
Жазу
Гари Мерфи мен Ларри Строутер, екі адал Шерлокскийлер жазған фильмнің бастапқы атаулары Бейкер-стриттегі алдамшы және Шерлок пен мен. CinemaScore компаниясы фильмге А-дан Ф-ға дейінгі шкалада B+ бағасын берді. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың екісін берді. Ол Холмс шынымен де Уотсонның рөлін ойнау үшін жалдаған үшінші деңгейдегі актер екендігі туралы "күлкілі болжам" фильмді жеткізуге жеткіліксіз. Бұл ай сайынғы фильм бюллетеньдерінің "Егер бұл негіз жұмыс істеуге жарамды болса, онда шынайы Холмс ретінде өтетін актерді таңдау қажет болады. Бізге тек қана бір әзіл-сықақ беріледі". Винсент Канби The New York Times газетінде "Білегі жоқ" фильмін "Шерлок Холмс" доктордың "жаман ақылсыз" фильмі деп атады. Уотсон туралы әңгімелер". Variety журналы фильм "бірнеше күлкі мен күлімсіректерді туғызады, бірақ олар өте жұмсақ сипатқа ие және олардың көпшілігі екі жұлдыздың ақылға қонымды қимылдарынан туындаған" деп мойындады. Фильм 1989 жылы Коньяк полициясы кинофестивалінде арнайы жюри сыйлығын жеңіп алды.
Roger Ebert gave the film two stars out of four on the grounds that the "amusing premise" that Holmes is in fact a third rate actor hired by Watson to play the role is not enough to carry the film. This was echoed by The Monthly Film Bulletins judgement that "If this premise were to be workable, it would require the casting of an actor who could actually pass as the genuine Holmes. As it is, we are simply given a buffoon." Vincent Canby, writing for The New York Times, stated that Without A Clue was "an appallingly witless sendup of the Sherlock Holmes–Dr. Watson stories". Variety conceded that the film "generates a few laughs and smiles, but of a markedly mild nature and most of them provoked by the shrewdly judged antics of the two stars." The film won the 1989 Special Jury Prize at the Festival du Film Policier de Cognac.