Кіріспе
1962 жылы Джозеф Гриннің түсірген "Өлмейтін ми" (The Brain That Wouldn't Die) фильмі (Осы фильм "Өлмейтін бас" немесе "Өлмейтін ми" деп те аталады) – 1962 жылы шыққан американдық ғылыми-фантастикалық қорқыныш фильмі. Режиссері – Джозеф Грин, сценарийін Грин мен Рекс Карлтон жазған. Фильм 1959 жылы "Қара есік" деген жұмыс атауымен аяқталған, бірақ 1962 жылдың 3 мамырында "Жұлдызды жаратылыстардың шабуылы" (Invasion of the Star Creatures) фильмімен бірге қос фильм ретінде ғана көрсетілді. Фильмде адам дене мүшелерін тірі ұстаудың жолын тапқан ақылсыз ғалым туралы айтылады. Ол өзінің келінінің кесілген басын бірнеше күн бойы тірі ұстайды, сонымен қатар, шкафқа қамалған, дөңгелектеп, деформацияланған жаратылысты (оның бұрынғы сәтсіз тәжірибелерінің бірі) ұстап отырады. Адам басын тірі ұстаудың жолын ашқан ақылсыз ғалымның сюжеттік желісі бұрынғы әдебиетте де кездеседі (мысалы, 1925 жылғы "Профессор Доуэллдің басы"), сондай-ақ осы тақырыптағы басқа да түрлері бар. Ол 1959 жылғы Батыс Германияның "Бас" (The Head) атты қорқыныш фильмімен бірнеше маңызды сюжеттік элементтерді бөліседі. Фильм АҚШ-та авторлық құқық туралы заңның бұзылуына байланысты шыққан күнінен бастап-ақ жалпыға қолжетімді болды.
the film
The Brain That Wouldn't Die (also known as The Head That Wouldn't Die or The Brain That Couldn't Die) is a 1962 American science fiction horror film directed by Joseph Green and written by Green and Rex Carlton. The film was completed in 1959 under the working title The Black Door but was not theatrically released until May 3, 1962, under its new title as a double feature with Invasion of the Star Creatures. The film focuses upon a mad doctor who develops a means of keeping human body parts alive. He keeps his fiancée's severed head alive for days, along with a lumbering, malformed brute (one of his earlier failed experiments) imprisoned in a closet. The specific plot device of a mad doctor who discovers a way to keep a human head alive had been used in fiction earlier (such as Professor Dowell's Head from 1925), as well as other variants on this theme. It shares several key plot devices with the West German horror film The Head (1959). The film was in the public domain in the United States from the day of its release due to a flawed copyright notice.
Сюжет
Доктор Билл Кортнер өлі деп жарияланған науқасты құтқарады, бірақ аға хирург, Биллдің әкесі, ұлының дәстүрден тыс әдістері мен трансплантация теориясын айыптайды. Отбасының ауылдық үйіне бара жатқанда, Билл мен оның сұлу никелес Ян Комптон автокөлік апатына ұшырап, оның басы кесіледі. Билл оның кесілген басын алып, шалғайдағы үйінің жертөледегі зертханасына асығады. Ол мүгедек көмекшісі Куртпен бірге сұйықтыққа толы ыдыстағы басқа жан береді. Бірақ Янның жаңа өмірі – азап, ол Биллден өзін өлтіруге рұқсат етуін өтінеді. Ол оның жалбауларын елемейді, және Ян оған деген өшпеншілігі күшейеді. Билл Янға дене табу үшін кісі өлтіруге бейімделеді. Ол лайықты үлгіні бурлеск клубтарында, көшелерде және сұлулық сайыстарында іздейді. Ян зертханалық камерада тұтқындалған, тәжірибе сәтсіз аяқталған, қорқынышты мутантпен телепатиялық байланыс жасай бастайды. Курт камера есігін құлыптамай қалғанда, монстр Курттың қолын жұлып алады. Курт алған жарақатынан көз жұмады. Билл бұрынғы сүйіктісі, модель Дорис Пауэллді үйіне шақырып, пластикалық операция үшін оның сызатты бетін зерттеймін деп уәде береді. Ол оны есірткімен улап, зертханаға апарып жатады. Ян Биллдің оның басын Дорис денесіне трансплантациялау жоспарына қарсы шығады. Ол Янның аузын таспамен жауып қояды. Билл монстрды тыныштандыруға барғанда, ол люк арқылы Биллді ұстап алып, есікті түбіртектерінен жұлып шығарады. Олардың күресі зертхананы өртке жетелейді. Жеті футтық алып, басы қорқынышты деформацияланған, Биллдің мойнынан кесек жұлып алады. Билл көз жұмады, ал монстр есін жоғалтқан Дористі қауіпсіз жерге шығарып әкетеді. Зертхана өртеніп жатқанда, Ян: «Сендерге өлімге рұқсат етуім керек еді» дейді. Экран қараңғыланады, содан кейін Янның көптен күткен өлімін қарсы алып, маньяк күлкісі естіледі.
Өндіріс
Фильм 1959 жылы Тарритаун, Нью-Йорк маңында "Қара есік" деген жұмыс атауымен түсірілді. Кейіннен атауы "Өлмейтін бас" деп өзгертілді. Фильмнің кейбір нұсқаларында ашылу титрі ретінде "Өлмей қалатын ми", ал аяқталу титрі ретінде "Өлмейтін бас" қолданылады. Шкафтағы монстрды Эдди Кармель ойнады, ол Палестинада туған, танымал цирк артисі және "Еврей алпауыты" деген атпен жұмыс істеді. Ол Диана Арбустың 1970 жылғы "Бронкстегі ата-анасымен бірге Еврей алпауыты, Нью-Йорк" атты фотосуретінің нысаны болды. "The Web" деп аталатын басты музыкалық тақырыбын Эйб Бейкер мен Тони Рестаино жазды, ол көңілді зұлымдыққа толумен ерекшеленді. 2015 жылдың желтоқсан айында Shout! Factory компаниясы фильмнің толық нұсқасының Blu-ray дискісін шығарды, ол негативтен алынған жоғары сапалы көшірмеден жасалған.
Ғашықтық ғылыми театр 3000-шы эпизод
Фильм Mystery Science Theater 3000 телешоуының 513-ші эпизодында көрсетілді. Бұл фильм Майк Нельсонның Mystery Science Theater 3000 бағдарламасында Джоэл Робинсонды (Джоэл Ходжсонды) алмастырғаннан кейін көрген алғашқы фильмі болды. "Jan in the Pan" – шоудағы кейіпкерлердің басты әйел рөліне берген лақап аты. "MST3K-ны қайтару" Kickstarter науқанының қолдаушылары арасында өткізілген сауалнамада, шоудың 11-ші маусымын қаржыландыру мақсатында, "Өлмей қалатын ми" фильмі 23-орынды иеленді. Журналист Джим Ворел бұл эпизодты MST3K-ның 191 эпизодының тізімінде 125-орынға қойып, төмен бағалады: "Бұл өте қараңғы, жағымсыз фильм, өте арзан декорациялармен, бірақ Майк болғандықтан команда жағымды, қуатты күйге енеді, бұл фильмнің атмосферасына керемет контраст тудырады". MST3K эпизоды 1996 жылы Rhino Home Video компаниясы арқылы VHS форматында, ал 2000 жылдың сәуір айында бір дискілі DVD форматында шығарылды; түпнұсқа фильмнің толық нұсқасы бонус ретінде қосылды. 2013 жылдың 26 қарашасында Shout! Factory компаниясы MST3K нұсқасын 25 жылдық мерекелік DVD жинағының бонус бөлігі ретінде қайта шығарды.
Қабылдау және мұра
Rotten Tomatoes сайтында фильм 13 шолуға негізделген 38% мақұлдау рейтингісіне ие, ал салмақты орташа рейтингі 4.63/10 құрайды. Автор және киносыншы Леонард Мальтин фильмді "нашар өндірілген" деп бағалап, төрт жұлдыздың 1,5 жұлдызын берді. Дейв Синделар өз веб-сайты Fantastic Movie Musings and Ramblings-те фильмге көбінесе жағымсыз пікір білдірді, оның айтуынша, фильм белгілі бір кернеуді тудырып, жақсы қанды-жолданды эффектілерге ие болғанымен, сүйкімді және зиялы кейіпкерлердің болмауы және "қалай қабылдау керектігін шеше алмауы" оны бұзған. AllMovie-ден Брайан Диллард фильм туралы: "Қатыгез, тым күшті және дұрыс емес темпте өткен бұл ежелгі монстр туралы фильм әлі де оның арзан, төмен сапалы арнайы эффекттері, T&A көрсетуі және көптеген жалған философиялық монологтарының арқасында үлкен жанкүйерлерге ие" деді. TV Guide журналы фильмге төрт жұлдыздың екеуін беріп, оны "нағыз ерекше "ми" фильмдерінің бірі" деп сипаттады.
Бейімделулер
Фильм сонымен қатар "Өлмей қалатын ми" атты музыкалық қойылымға шабыт берді. 3D форматында! Том Сивак пен Элизабет Гелманның "Ми, өлмейтін" қойылымы 2011 жылдың қазан айында Нью-Йорк музыкалық театр фестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. 2015 жылы Пуг Бужеоның "Бас! Өлмейтін" музыкалық театрлық қойылымы Вашингтон штатының Олимпия қаласында Theater Artists Olympia ұжымымен сахналадырылды. Ән сөздері мен музыкасын актерлер тобы мен TAO ұжымы бірлесіп жазды. Содан кейін Голливуд сценарисі Брюс Бернхард сценарийді сахналық музыкалық комедия ретінде өңдеп, композитор Крис Кассонмен бірге оған жаңа музыка жазды. "Ми, өлмейтін" музыкалық фильмінің әлемдік тұңғыш көрсетілімі 2016 жылдың 13 қазанында Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласындағы Footlight Players театрында өтті. Осы аттас сатирикалық көркем фильм Портленд, Орегон қаласында түсірілді. Фильм 2020 жылдың 21 маусымында Портленд қорқыныш фильмдер фестивалі аясында көрсетілді.
Танымал мәдениетте
Фильм ұлттық таралымдағы "Cinema Insomnia" телешоуында көрсетілді, оны Лобо мырза жүргізді. Бұл фильм Рэнд Хигбидің "Өлмейтін бас" атты пьесасының атауы мен негізгі идеясына әсер етті.