Кіріспе

Монреальдегі қоғамдық көлік ұйымы. Екінші қатар: Honoré Beaugrand метро станциясы, 1996 жылғы NovaBus LFS "167 Le Casino" Монреаль биосферасынан шығып, Монреаль казиноына бет алады. Үшінші қатар: Жорж Ванье метро станциясы, Берри UQAM метро станциясы. Төменде: Монреальдің алғашқы екі мэрі – Жак Вигер және Питер МакГилл, Монреаль метросының МакГилл станциясындағы витраж суретінде бейнеленген. Аймақ = Монреаль агломерациясы. Көлік түрі = Автобус, жылдам транзит, таксибус, арнайы көлік. Бағыттар = 212 автобус бағыты + 23 түнгі бағыт, 4 метро желісі. Станциялар = 68.

Тарих

STM құрылғанға дейін бірнеше қоғамдық көлік компаниялары болды. 1861 жылдан 1886 жылға дейін Монреаль қалалық жолаушылар темір жолы компаниясы атпен жүретін трамвайлардың шағын желісін (Солтүстік Америкада трамвайлар деп те аталады) пайдаланды. 1886 жылы компания атын Монреаль көше теміржолы компаниясы деп өзгертті. Алғашқы электр трамвай 1892 жылы пайда болды және оған «Ракета» деген лақап ат қойылды. 1893 жылы компания тағы бір рет атын өзгертті: MSTR Монреаль аралдық белдеу темір жолының MTR болып қайта аталды. Бір жыл өткен соң, желі толығымен электрлендірілді және 1894 жылы соңғы атпен жүретін трамвай қызметтен алынды. 1910 жылдан 1911 жылға дейін компания Монреаль мемлекеттік қызмет корпорациясы деп аталды, содан кейін Монреаль трамвай компаниясы болып өзгерді. Олар 1919 жылы пайдалануға берілгенімен, автобустар 1925 жылдан бастап, бірнеше тұрақты бағыттар құрылғаннан кейін ғана кеңінен қолданыла бастады. 1937 жылы алғашқы троллейбустар пайда болды. 1939 жылы компанияда 929 трамвай, 224 автобус және 7 троллейбус болды, олар жылына шамамен 200 миллион жолаушыға қызмет көрсетті. Трамвай желілерін автобустармен алмастыру 1951 жылы басталды, осы кезде провинциялық үкімет Монреальдегі көліктің жалпы басқаруын қоғамдық ұйымға, Монреаль көлік комиссиясына (CTM) беру туралы заң қабылдады. Соңғы трамвай 1959 жылы қызметтен шығарылды. Монреаль метрополитені 1966 жылы ашылды және сол жылы троллейбус қызметі де тоқтатылды. CTM 1970 жылдың қаңтарында Монреаль қалалық қауымдастығының көлік комиссиясы (CTCUM) болып қайта аталды, ал 1985 жылы тағы да өзгеріске ұшырап, Монреаль қалалық қауымдастығының көлік компаниясы (STCUM) аталды. 1996 жылы жолаушылар пойыздарын басқару STCUM-нан алынып, жаңадан құрылған Agence métropolitaine de transport-қа берілді. 2002 жылға дейін, Монреаль Монреаль аралындағы басқа муниципалитеттермен біріккен кезде ғана STCUM-ның орнын басып, Монреаль көлік компаниясы құрылды.
Кесте:
Өткен көлік операторлары
Атауы
Қысқартылған атауы
Басталу күні
Аяқталу күні
Ескермелер
Монреаль қалалық қауымдастығының көлік компаниясы
STCUM
20 маусым, 1985
31 желтоқсан, 2001
Монреаль қалалық қауымдастығының таратылуы
Монреаль қалалық қауымдастығының көлік комиссиясы
CTCUM
1 қаңтар, 1970
19 маусым, 1985
Монреаль қалалық қауымдастығының құрылуы
Монреаль көлік комиссиясы
CTM
16 маусым, 1951
31 желтоқсан, 1969
MTCM активтерін иелену үшін құрылған муниципалдық корпорация
Монреаль трамвай компаниясы
MTC
24 наурыз, 1911
15 маусым, 1951
MSR, MPIR және Монреаль терминалдық теміржолы компаниясының бірігуінен құрылған жаңа жекеменшік корпорация
Монреаль көше теміржолы компаниясы
MSR
21 маусым, 1886
23 наурыз, 1911
MCPR-дың жаңа атауы
Монреаль паркі және аралдық теміржолы
MPIR
27 желтоқсан, 1893
23 наурыз, 1911
Жекеменшік корпорация; 1901 жылы MSR бақылау үлесін алды; 1911 жылы MTC-ге біріктірілді.
Монреаль қалалық жолаушылар теміржолы компаниясы
MCPR
18 мамыр, 1861
20 маусым, 1886
Жекеменшік корпорация; атпен жүретін көшелік теміржол қызметі 1861 жылдың 27 қарашасында басталды.

Көше трамвайлары

1861 жылдан 1959 жылға дейін Монреальде кең ауқымды трамвай жүйесі болды. Трамвай желісінің бастауы 1861 жылы Монреаль қалалық жолаушылар темір жолының атпен жүретін вагондар дәуірінде қаланды. Бұл жеке компания 1886 жылы Монреаль көше темір жолына, ал 1911 жылы Монреаль трамвай компаниясына айналды. 1951 жылы компанияның мүлкі қалалық Монреаль көлік комиссиясына өтті.

Аймақтық транзиттік қызмет

STM бұрын өңірлік көлік қызметтерін жүзеге асыруға қатысқан. Мұндай алғашқы қызмет 1980 жылғы қазан айында Metropolitan Provincial (1967) Inc. атты жеке автобус компаниясының меншігінен алынуы нәтижесінде мұрагерлікке өткен автобус бағыттары жиынтығы болды. Бұл өңірлік автобус бағыттары Монреаль қаласының орталығынан Монреаль аралының батыс бөлігіне, сондай-ақ Монреаль аралының батысында, оңтүстік-батысында және солтүстік-шығысында орналасқан аймақтарға қатынайтын. 1985 жылдың соңына қарай STM (содан кейін CTCUM аббревиатурасымен белгілі болды) өңірлік автобус бизнесінен шығып, өзінің негізгі аумағына (Монреаль аралына) назар аударды. Көптеген өңірлік автобус бағыттары жаңадан құрылған қалалық көлік кеңестерімен келісімшарт бойынша қызмет көрсететін жеке операторларға берілді. Екінші өңірлік қызмет екі қала маңындағы пойыз желісін басқаруды қамтыды. 1982 жылдың 1 шілдесінде CTCUM және Канаданың Ұлттық темір жолы (CN) Монреаль – Deux Montagnes қала маңындағы пойыз желісін CTCUM автобустары мен метро желісіне біріктіру туралы келісімге келді. CTCUM CN-ге пойыздарды басқару, техникалық қызмет көрсету және персоналды ұстау үшін төлем жасады, ал бағалар мен кестелерді өзі белгіледі. CTCUM желісінде жүретін жолаушылар пойыздан автобусқа немесе метроға ауыса алатын, қосымша төлем талап етілмейтін. 1982 жылдың 1 қазанында Canadian Pacific Railway (CP) компаниясымен ұқсас келісім күшіне енді, CP-нің Монреаль – Ригауд қала маңындағы пойыз желісі CTCUM желісіне қосылды. 1996 жылдың 1 қаңтарында қала маңындағы пойыздарға жауапкершілік Монреаль аймағындағы барлық қоғамдық көлікті үйлестіру үшін құрылған Квебек провинциялық үкіметтік агенттігі Agence métropolitaine de transport (AMT) (қазіргі RTM) -ға берілді.

Жол ақысы

Société de transport de Montréal (STM) Монреальде метро және автобус қызметтерін іске асырады, ал екеуі арасындағы ауысулар алғашқы тексеруден кейін 120 минут ішінде тегін. 2022 жылдың 1 шілдесінен бастап, Үлкен Монреаль аймағында тарифтерді таратуға жауапты Аймақтық көлік метрополитені (ARTM) өз аумағында A, B, C және D аймақтарын белгіледі. Монреаль аралы A аймағына кіреді. Лаваль қаласы және Лонгёйль агломерациясы B аймағының құрамына кіреді. Монреальдің солтүстік және оңтүстік маңындағы қалалар (аралынан тыс) C аймағының бөлігі болып табылады. D аймағы ARTM-нің құзыретіне кірмейді, бірақ ол онда да тарифтерді таратуға жауапты. Монреаль аралы A аймағына орналастырылды, ал B, C және D аймақтарына арналған тарифтерді жеке немесе бірге сатып алуға болады. Мысалы, сіз барлық A, AB, ABC немесе ABCD режимдерін сатып ала аласыз. B, C немесе D аймақтары үшін барлық режимдерге арналған тарифтер жоқ. Осы нақты аймаққа сапар жасау үшін, тіпті мақсатыңыз C аймағы болса да, AB, ABC немесе ABCD режимдерін қамтитын тарифті сатып алу қажет. Метро тарифтері Exo қала маңындағы теміржол жүйесімен толық интеграцияланған, ол метроны алты ауысу станциясы (Bonaventure, Lucien L'Allier, Vendôme, De la Concorde, Sauvé және Parc) және құрылысы жүріп жатқан réseau express métropolitain (REM) арқылы сыртқы қала маңындағы аймақтармен байланыстырады. Exo, REM және метро тарифтері A аймағы үшін Монреаль аралында ғана жарамды. Монреальден Лавальға (B аймағы) немесе басқа аймаққа Exo, REM немесе метро пойыздарымен сапар жасау үшін сіз осы аймаққа сәйкес келетін тарифтерді алуыңыз керек. 2022 жылдың ақпанынан бастап STM метро станцияларында қолма-қол ақшаны қабылдамайды (қолма-қол ақша тек автобус тарифтері үшін қабылданады); билеттерді сатып алу үшін тек дебеттік және кредиттік карталарды пайдалануға болады. 6 мен 17 жас аралығындағы балалар мен 65 жастан асқан зейнеткерлер жеңілдікпен билет бағасынан және айлық билеттерден пайдалана алады. 18-25 жас аралығындағы студенттер фотосуреті бар Opus картасымен жеңілдікпен айлық билет сатып ала алады. Билет немесе қолма-қол ақша қолданылған жағдайда, екі сағат ішінде бір бағыттағы сапарлар үшін тегін ауысу мүмкіндігі бар. Қолма-қол ақшадан басқа, осы және басқа да тарифтер OPUS картасында сақталады. 5 жасқа дейінгі балалар ересектермен бірге тегін саяхаттайды. 5 жасқа дейінгі балалар ересектердің қадағалауысыз саяхаттауына рұқсат етілмейді.

OPUS

2008 жылдың 21 сәуірінде STM тариф төлемі үшін OPUS (аты француз тіліндегі «puce» сөзін фонетикалық тұрғыдан қамтитын) деп аталатын жасырын смарт-картаны таныстырды – бұл кез келген смарт-картада қолданылатын чипті білдіретін француз тіліндегі жалпы термин. Монреальдің қоғамдық көлік желісіндегі бұл жаңа қадамға дайындық ретінде метро станцияларына оқырман және автоматты сату автоматтары бар турникеттер орнатылды; Монреальдің көлік желісінің және оның аймақтарының төлем әдістерінің біртектілігін қамтамасыз ету үшін автобустар бұрыннан карта оқу құралымен жабдықталған жаңа билет сақтағыштарымен жабдықталған. Жобаға байланысты STM-нің шығындары шамамен 100 миллион долларды құрады, ал бастапқы есеп бойынша 100 миллион долларға жуық қаражат жоспарланған еді. Жоба алғашқыда 2006 жылы іске асырылуы керек еді. 2019 жылы STM 2020 жылдан бастап автобустарда барлық есіктерден түсуге және дебеттік картамен төлем жасауға мүмкіндік беретін жаңартылған OPUS карта оқу құралдарын енгізу жоспарларын жариялады.

Жолдар кестесі мен маршрут туралы ақпарат

Әрбір маршруттағы әрбір аялдамаға нөмір беріледі және кейбір жүйелер пайдаланушыдан осы нөмірді білуді қажет етеді. 2017 жылы STM "iBus" жүйесін – нақты уақыт режимінде GPS арқылы көлік құралдарын бақылау жүйесін енгізді. Оған автобустар ішіндегі келесі аялдамаларға келудің шамамен уақытын көрсететін электрондық таблолар кіреді, ал ең көп келушілі аялдамаларда келесі автобустың келу уақытын көрсететін электрондық таблолар орнатылған. Барлық 68 метро станциясы MétroVision ақпараттық экранымен жабдықталған, ол MétéoMédia-дан жарнама, жаңалықтар тақырыптары және ауа райы туралы ақпаратты, сондай-ақ қызметтердегі өзгерістер, кешігулер және жүйені пайдалану туралы STM-нің арнайы ақпаратын көрсетеді.

Қолжетімділік

Күндізгі 197 автобус бағытының және 23 түнгі маршрутының барлығы мүгедектер орындығында отырушылар үшін қолжетімді. Сары желінен басқа барлық метро желілері мүгедектер орындығына арналған. 2021 жылдың маусым айына қарай, лифті орнатылған 17 станция бар: Ангриньон, Кот-Верту, Дю Колледж, Сноудон, Лионель Грулькс, Бонавентур, Плейс-д’Арм, Шамп-де-Марс, Берри UQAM (тек қызғылт сары және жасыл желілерде), Роземон, Жан Талон, Анри Бурса, Картье, Де-Ла-Конкорд, Монтморенси, МакГилл, Плейс-Де-Артс, Префонтайн, Оноре Богран, Жан Драпо, Вендом, Виу, Пье IX. Барлық лифтілерге көшеден тікелей жетуге болады.

Қауіпсіздік және қауіпсіздік

Метро қызметі 1966 жылдан бері STM (және оның ізашарлары) өз көлік тәртібін сақтау бөліміне ие болды. 2021 жылдан бастап көлік офицерлері арнайы констебльдер ретінде ант етеді. Олар енді Полиция заңына және, салдарынан, полиция этикасы комиссарының билігіне бағынады. Квебекте арнайы констебльдер – бейбітшілік сақшылары. Олардың міндеті – бейбітшілік, тәртіп және қоғамдық қауіпсіздікті сақтау, қылмыстың алдын алу және оны тоқтату, сондай-ақ тағайындамаларында көрсетілген өкілеттіктер шегінде заң мен қалалық ережелерді сақтау және құқық бұзушыларды ұстау. Монреаль қаласы полициясының құрамында метро пойыздары мен станцияларын патрульдеуге арналған Unité métro (Метро бөлімі) бар. Бұл бөлім 2007 жылдан бері қызмет етеді.

Оқиғалар

2012 жылдың 10 мамырында Лионель Грулькс, Жан Талон, Префонтен, Фабр және Пи IX станцияларында түтін бомбалары жарылып, салдарынан зардап шеккен станциялар эвакуацияланды және метро екі сағаттан астам уақытқа толығымен жабылды. Бұл оқиға 2012 жылғы Квебек студенттік ереуілімен ресми түрде байланысты болған жоқ. 2009 жылы бір әйел эскалатор тұтқасын ұстамағаны үшін Лаваль полиция қызметінің қызметкерлерімен тұтқындалып, қолғаппен байланды және тексерілді. Оның ісі Квебек Жоғарғы соты және Квебек апелляциялық соты тарапынан қабылданбады. 2018 жылдың қараша айында Канаданың Жоғарғы соты оның апелляциясын қарауға келісті және 2019 жылдың қараша айында оның тұтқындалуы мен одан кейінгі тексеру заңсыз екенін және оның құқықтарын бұзғанын мәлімдеді. Сот оған 20 000 доллар өтемақы төледі.

Метро

Монреаль метросының жедел транзит жүйесі 1966 жылы Монреальдегі Канаданың жүз жылдығы мен Экспо 67 әлемдік көрмесіне дайындық ретінде іске қосылды. Дәстүрлі болат дөңгелекті пойыздардың орнына, бұл Париж метросы үшін әзірленген технологияға негізделген резеңке дөңгелекті метро; Монреаль жүйесі әлемдегі бірінші толыққанды резеңке дөңгелекті метро (Париждің барлық желілері резеңке дөңгелекті емес). Метро жүйесі күніне ең көп жолаушы тасымалдайтын Канаданың метросы болып табылады; 2017 жылы әдеттегі жұмыс күнінде орташа есеппен 1,235,200 жолаушыға қызмет көрсетті, бұл көрсеткіш Торонто метросы мен Ванкувер SkyTrain-нен асып түсті. 2016 жылы 354 миллион жолаушы (көшірулерді есептемегенде) метродан пайдаланды. Кейбір бағыттар таңертең және кешке ең жоғары сұранысқа жауап береді, ал жарнамаланған желіден тыс бағыттарда да осындай қысқа интервалдар сақталады, бірақ олардың ұзақтығы шектеулі. Алайда, 2023 жылдың 6 қаңтарында STM COVID-19 пандемиясының салдарынан бюджеттің қысқаруы мен шектеулері және жолаушылар санының төмендеуіне байланысты барлық "10 минут максимум" бағыттарын тоқтатуды жоспарлап отырғанын хабарлады. 2010 жылдардың басында STM 2025 жылға қарай автобус паркін толығымен электр қуатына көшіру жоспарын жариялады. 2012 жылдан бастап STM сатып алатын барлық автобустар гибридті немесе электрлі болады. STM 2014 жылдан бастап электрлі автобустарды сынақтан өткізуге кірісті. 2025 жылдан бастап STM тек электрлі автобустарға тапсырыс беруді көздеп отыр.

Pie-IX BRT

1990 жылдардағы алғашқы тырастың соңынан, 2022 жылдың қараша айында Pie IX бульвары бойынша автобус жедел транзиті (BRT) желісі іске қосылды. Ол арналған қатарларды пайдаланады, қиылыстарда жол беру басымдығына ие және жолаушылар сыйымдылығын арттыру және бағыттың үдемелілігін жақсарту үшін барлық есіктер арқылы жолаушыларды мінгізуді қамтамасыз етеді.

Терминал

STM автобус маршруттарының көп бөлігі аяқталған жерлері циклдық жолдар, қосалқы көшелер немесе метро станциялары болып табылады.

Мекемелер

STM автобустары қаланың әр жерінде орналасқан бірнеше гараждардан жұмыс істейді. Олар: Анжу, Фронтенак, ЛаСалль, Лежендре, Мон-Руаяль, Стинсон, Сент-Дени, Сент-Лоран және Сент-Мишель – паратранзит үшін. Жер үсті маршруттары бірнеше бөлімге бөлінеді. Әр бөлімнің бастығы, кезекші мобильді бақылаушы, байланыс орталығы және бөлімнің көлік құралдары мен маршруттарын басқаруға жауапты гаражы болады. Метро пойыздары Ангриньон, Богранд, Монморенси және Сент-Шарльдегі төрт гаражда сақталады, ал Дуверне, Плато-д'Ювилл және Виауда үш техникалық қызмет көрсету базасы бар.

Тоқтап қалу орындары мен баспаналар

STM желісінде 8500 автобус аялдамасы бар. Әрбір аялдамада сол жерде тоқталатын маршруттардың саны, қызмет түрі, автобустың метро немесе теміржол станциясына баратыны және 514 AUTO BUS телефоны арқылы кесте алуға мүмкіндік беретін аялдама коды көрсетілген панель орналасқан. STM барлық аялдама панельдерін маршрут нөмірлерін көрсетуге арналған жаңа, заманауи тіреуге алмастыру процесінде. Маршрут нөмірі ұсынылатын қызмет түріне қарай түспен белгіленген: қара-көк – қалыпты маршруттар үшін, жасыл – экспресс, метробус және R автобус маршруттары үшін, қара – түнгі маршруттар үшін, алтын – қарттарға арналған шаттлдар үшін. Жарнамамен CBS айналысады. 2010 жылдың 8 қарашасында STM ескілерін алмастыру үшін заманауи автобус күту орындарының 3 прототипін іске қосты. Олар күн энергиясымен жұмыс істейді және күту орнындағы жарық қозғалыс сенсоры арқылы басқарылады. Көлік қозғалысы жоғары қиылыстардағы автобус күту орындарында интерактивті экран орналасқан, онда адамдар қол жестілері арқылы ауа райы, жаңалықтар және автобус маршруттары туралы ақпарат ала алады. Автопаркке GPS енгізілгеннен кейін, экранды маршруттағы автобустарды қадағалау үшін де пайдалануға болады.